روحالله احمدزاده کرمانی، معاون رییس جمهور در دولت دهم و رییس اسبق سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در گفتوگوی اختصاصی با صراط نیوز، با اشاره به احتمال تشدید تنشها و وقوع مجدد جنگ، اظهار کرد: دشمن در آغاز گمان میکرد با ترور رهبر انقلاب و حذف مقامات ارشد کشور میتواند زمینه فروپاشی ساختار سیاسی ایران را فراهم کند، اما ناکامی در تحقق این هدف، آنها را به طراحی سناریوها و راهبردهای تازه سوق داده است. از جمله اینکه جامعه ما را در یک تعلیق روانی "نه جنگ، نه صلح" قرار دهند تا به مرور جامعه دچار فرسایش روانی شده و زمینه اعتراضات اجتماعی را فراهم آورند.
وی در پاسخ به پرسشی درباره مناطق احتمالی هدف حملات، در صورت آغاز دوباره جنگ گفت: به نظر میرسد راهبرد جدید آمریکا بر حمله به زیرساختهای کشور متمرکز باشد؛ چراکه تصور میکنند با تخریب این زیرساختها، روند خدماترسانی مختل میشود و در نتیجه مشکلات معیشتی تشدید مییابد و زمینه برای افزایش نارضایتیهای اجتماعی و در نهایت فروپاشی سیاسی از درون فراهم میشود. در حالی که این محاسبات بر شناخت نادرست دشمن از جامعه ایران و ساختار تاریخی ایران استوار است که هر گاه ملت ایران احساس کرده اند، کشور مشمول دخالت اجانب و بیگانگان قرار می گیرد، نوعی همبستگی و مقاومت ملی در جامعه ایرانی شکل گرفته است که ریشه در آلرژی تاریخی اجنبی ستیزی ایرانیان در گذشته دارد.
احمدزاده کرمانی در بخش دیگری از سخنانش به آسیبهای وارد شده به میراث فرهنگی کشور در جنگهای اخیر اشاره کرد و گفت: طبق اعلام معاون میراث فرهنگی، از ۱۴۹ اثر آسیب دیده، مالکیت ۳۸ اثر در اختیار وزارت میراث فرهنگی و ۱۱۱ اثر در اختیار سایر دستگاهها و بخش خصوصی بوده است. این مسئله هماهنگی برای مرمت را دشوار می کند و محدودیت های اعتباری، پیچیدگی های فنی ، تعدد مالکان و عدم حمایت های بین المللی کار را دشوار تر هم کرده است. عملکرد نهادهای بینالمللی چون یونسکو در حمایت از آثار تاریخی ایران بسیار ناجوانمردانه بود به طوریکه کاملا به سکوت برگزار کردند. البته وقتی بخش عمدهای از بودجه یونسکو از سوی آمریکا تأمین میشود و این سازمان به دلیل منافع مالی خود حاضر نیست در برابر جنایتهای آمریکا بایستد؛ بنابراین طبیعی است که در چنین مواقعی سکوت کند نمونه بارز دیگر آن، سکوت یونسکو در نابودی میراث فرهنگی و تاریخی شامل بناها و محوطه های تاریخی در غزه بعد ۷ اکتبر است که بالغ بر ۱۶۰ بنا و محوطه و آثار باستانی تخریب یا نابود شد. چون اگر قرار بود یونسکو راجع به تخریب بنا و محوطه تاریخی اظهار تاسف می کرد، مجبور بود برای کشته شدن هزاران کودک و زن بی گناه غزه هم اظهار نظر می کرد.
این استاد دانشگاه با انتقاد از رویکرد مسئولان کشور تأکید کرد: در ایران هم متأسفانه علاوه بر سکوت یونسکو ما شاهد یک کمپین رسانه ای جدی بین المللی از سوی ارکان دولتی یا فعالان و میراث دوستان در بخش غیر دولتی و تشکل های مردم نهاد نبودیم. انتطار این بود که واکنش بینالمللی درخوری به حملات علیه آثار باستانی و میراث نیاکان ما نشان داده می شد و تنها به ارسال نامه اعتراضی بسنده نمی شد. باید با فعالیت مستمر، تولید محتوای تخصصی، تعامل با رسانههای بینالمللی و پیگیری حقوقی خسارتها موضوع تخریب میراث فرهنگی ایران را در سطح جهانی زنده نگه داشته شود؛ اقدامی که میتواند به افزایش حساسیت افکار عمومی و بازدارندگی در برابر حملات احتمالی کمک کند.
استاندار اسبق فارس درباره احتمال آسیب دیدن آثار تاریخی در زمان جنگ گفت: یکی از راهکارها ، تدوین پروتکل های اضطراری است که در کوتاه مدت ابنیه و آثار تاریخی، تخریب شان مهار گردد و در ادامه کار احیا و مرمت پیگیری شود. از سویی ضعف در فقدان برنامه و راهبرد در حوزه اقتصاد میراث فرهنگی در کشور مشهود است. تمام جهان در حال اجرای پلن های درآمدزایی از میراث فرهنگی شان هستند ولی ما انبوهی کاوش های باستان شناسی مان در انبارها دارد خاک می خورد. در شرایطی که بعضا امکان نگهداری استاندارد از آثار تاریخی وجود ندارد، تدوین سازوکارهای قانونی و انعقاد قراردادهای شفاف با موزههای معتبر جهان و اجاره اشیای تاریخی بطور امانت و طی قراردادهای رسمی و قانونی، ضروری است. این اقدام میتواند زمینه معرفی بخشی از این آثار را فراهم کند و به حفظ و نگهداری آنها کمک کند و برای حوزه میراث فرهنگی درآمدزایی نیز به همراه داشته باشد تا از محل آن امکانات و منابع لازم برای نگهداری و کاوش های باستان شناسی بیشتر فراهم آید. در همه جای دنیا به کارکنان و کارشناسان میراث فرهنگی حقوق و دستمزد خوبی می دهند تا میراث فرهنگی که شناسنامه یک ملت است را حفظ کنند ولی در کشور ما وضعیت حقوق پرسنل بخش میراثی ما اصلا خوب نیست. در گزارشی که در سال ۱۴۰۳ منتشر شد، وزارت میراث فرهنگی در کنار آموزشوپرورش و ورزش و جوانان جزو دستگاههایی معرفی شد که کمترین میانگین دریافتی حقوق را در میان وزارتخانهها داشته و بنابراین ایجاد منابع پایدار درآمدی قانونی در حوزه اقتصاد میراث فرهنگی می تواند به ترمیم نظام حقوق و دستمزد پرسنل این وزارتخانه مهم هم کمک کند.
احمدزاده کرمانی با انتقاد از کمبود امکانات در مجموعه میراث فرهنگی کشور خاطرنشان کرد: شرایط بهگونهای است که حتی برای تأمین یک خودرو بهمنظور سرکشی و حفاظت از بافتهای تاریخی با مشکل روبهرو هستیم. این وضعیت برای کشوری با پیشینه تمدنی بیش از پنج هزارساله قابل قبول نیست.
رییس اسبق سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در پایان با تأکید بر اینکه در شرایط جنگی نباید فعالیتهای تخصصی حوزه میراث فرهنگی کمرنگ شود ، گفت: همانطور که وظیفه نیروهای نظامی دفاع از مرزهای جغرافیای تمدنی است، دستگاههای اجرایی میراثی ما نیز باید ماموریت حفظ سرحدات هویت تمدنی و میراثی را عهده دار است. حفاظت از آثار تاریخی، مرمت بناها، انجام کاوشهای باستانشناسی و معرفی تمدن ایران اسلامی فعالیتهایی نیستند که با وقوع جنگ متوقف شوند.