«تحریریه صراط نیوز» || برای تبلیغ یک سریال همیشه لازم نیست بیلبورد اجاره کرد؛ گاهی چند ثانیه سکانس جنجالی، یک خبر توقیف و کمی بعد، خبر بازگشت به پخش، کار خودش را میکند. نام اثر همهجا میچرخد، کنجکاوی بالا میگیرد و حتی کسی که تا دیروز اسم سریال را نشنیده، میخواهد بداند چه چیزی در آن بوده که توقیفش کردهاند. وسط این هیاهو فقط معلوم نیست سهم نظارت چیست؛ جلوگیری از تخلف یا اعلام آن، وقتی دیگر همه صحنه را دیدهاند؟
تازهترین پرونده، سریال «یل» است. انتشار این مجموعه در ۲۴ آبان ۱۴۰۵ با دستور دادسرای فرهنگ و رسانه تهران متوقف شد. علت این تصمیم، سکانس زننده در آغوش گرفتن دو بازیگر بود. تا زمان تنظیم این گزارش، هنوز خبری از رفع توقیف آن در دست نیست. اما پیش از «یل»، مجموعههای دیگری همین مسیر توقف و بازگشت را طی کردهاند؛ مسیری که ظاهراً هنوز کسی قرار نیست درباره تکرارش پاسخ روشنی بدهد.
«تاسیان» و «سووشون»، نمونه هایی از این رویه بودند، تجربهای که باعث شد بسیاری معتقد باشند که حواشی ساختگی حول «توقیف»، به نوعی تاکتیک برای بالا بردن آمار تماشا تبدیل شده است؛ تاکتیکی که در مورد بسیاری از اثرات نمایش خانگی نیز مطرح میشود.
ساترا در نمایش خانگی و وزارت ارشاد و سازمان سینمایی در حوزه سینما باید پاسخ بدهند که این همه بررسی فیلمنامه، بازبینی و مکاتبه، دقیقاً کجای کار به نتیجه میرسد. اگر محتوای محل اعتراض در متن بوده، چرا تأیید شده است؟ اگر در اجرا اضافه شده، بازبینی نسخه نهایی چه کرده است؟ اگر هم نسخهای برخلاف تأیید نهاد ناظر منتشر شده، چرا سازوکار جلوگیری از آن کار نکرده؟ نمیشود یک اثر تا خانه مردم برسد و تازه بعد، بحث بر سر مجوز و اصلاحیه شروع شود.
این رویه نشان میدهد، توقیف این سریالها، بیشتر از آنکه حاوی پیام «ممنوعیت» باشد، به پیامی برای «تبلیغ» بدل میشود. به نظر میرسد عبور از برخی خطوط قرمز، برای بخشی از سازندگان آثار نمایشی به راهی برای جلبتوجه بیشتر تبدیل شده است؛ راهی که میتواند حتی ضعفهای احتمالی اثر را هم برای مدتی به حاشیه ببرد و نام یک فیلم یا سریال را بر سر زبانها بیندازد.
وقتی صحنه زننده در تولیدات نمایش خانگی، سینما و تئاتر تمام کارکردش جلب توجه و عبور از خط قرمزهاست، دیگر نمیتوان آن را پشت نام هنر پنهان کرد. جسارت هنری با شکستن حرمتها یکی نیست و تعداد بازدید هم بهخودیخود به هیچ اثری اعتبار نمیدهد. سینما و نمایش خانگی، اگر بهجای سرمایهگذاری بر فیلمنامه محکم و تولید آثار ماندگار، به این جنس حاشیهسازی میدان بدهند، مسیر رشد را با سراشیبی ابتذال اشتباه گرفتهاند؛ مسیری که شاید برای مدتی مخاطب جمع کند، اما نه اثر ارزشمندی به جا میگذارد و نه اعتباری برای سازندگانش.