مرگ 300 مادر سال گذشته دركشور به دليل عوارض زايمان و توصيه ها
کد خبر : ۷۹۷۲
به گزارش خبرنگار بهداشت و درمان ايسنا، دكتر مرضيه وحيد دستجردي در پيامي به مراسم روز جهاني جمعيت، با اشاره به نقش خانواده در حفظ جامعه، گفت: توجه به مفهوم و معني خانواده و حفظ و تحكيم خانواده مبنايي است كه براي حفظ جامعه و حفظ تمدن بشري ضروري است. براي قوام خانواده لازم است كه بتوانيم شرايط بهداشت و سلامت، به ويژه سلامت باروري را در خانواده تامين كنيم. هدف از اجراي برنامه سلامت خانواده، تقويت بنيان خانواده و تحكيم خانواده است تا در اين راستا بتوان با دستيابي به ابعاد مختلف سلامت، مسير ارتقاي سلامت جامعه را هموار كرد.
وي در ادامه پيام خود با اشاره به كاهش آمار مرگ و مير مادران از حدود 75 درصد هزار به حدود 24 درصد هزار آورده است: همچنين مرگ و مير نوزادان از رقم بيش از 140 تا 130 در هزار به رقمي حدود 14 در هزار كاهش يافته است. در برنامههاي نظام سلامت، اين مساله از جامعيت خاص خود برخوردار است. اين جامعيت از دوراني پيش از تصميم گرفتن به بارداري آغاز شده و تا پس از زايمان را در بر ميگيرد. همان طور كه امروزه آموزشهاي پيش از ازدواج به عنوان يك ركن ازدواج و در واقع يك امر لازم پيش از ثبت ازدواج درآمده است و دولت و وزارت بهداشت نيز بر اجراي هر چه بهتر آن اهتمام دارد.
وي با تاكيد بر اين كه تمام زوجها بايد پيش از ازدواج در كلاسهاي آموزشي شركت كنند، ادامه داد: لازم است زوجها درباره پيشگيري از بارداريهاي ناخواسته، آمادگي براي بارداري، نيازمنديهاي دوران بارداري و ساير مطالب آموزشهاي لازم را دريافت كنند. در بسته جديد آموزشهاي قبل از ازدواج به لزوم آموزشهاي مذهبي، زناشويي و روابط اجتماعي در كنار مسايل مطرح شده به عنوان اموري كه سبب تحكيم بنيان خانواده و داشتن يك زندگي سالم ميشود نيز پرداخته شده است.
وزير بهداشت با اشاره به بهبود شاخص بارداريهاي ناخواسته طي سالهاي برنامه تنظيم خانواده كشور از حدود 37 درصد در سال 1371 به 6/18 درصد در سال 1384 ادامه داد: اما ميزان موجود لزوم كاهش بيش از پيش اين شاخص را گوشزد ميكند. در حال حاضر نيز برنامه سلامت خانواده با تاكيد ويژه بر ارتقاي شاخصهاي خدمات در مناطق نيازمند توجهات ويژه و مناطق محروم كشور با جلب همكاريهاي بين بخشي، مسير خود را در كاهش هر چه بيشتر شاخص بارداريهاي ناخواسته و بارداريهاي پرخطر در سراسر كشور ادامه ميدهد.
وي ادامه داد: تداوم سرمايهگذاري براي اين برنامه با توجه به اهداف توسعه هزاره، ميتواند ضمن افزايش پوشش استفاده از روشهاي مطمئن و كاهش نياز برآورده نشده خانوادهها تاثير قابل توجهي در دستيابي به اهداف كاهش ميزان مرگ ومير مادران ناشي از عوارض بارداري و زايمان و كاهش مرگومير كودكان را به ارمغان بياورد.
مرگ سالانه 585 هزار مادر در دنيا به دليل عوارض زايمان
90 درصد مرگ مادران دنيا به دليل عوارض زايمان در كشورهاي در حال توسعه است
وي با اشاره به مرگ ساليانه حدود 585 هزار مادر در دنيا به دليل عوارض زايمان افزود: متاسفانه 99 درصد اين مرگ و ميرها در كشورهاي در حال توسعه و فقير رخ ميدهد. از طرف ديگر 90 درصد از كودكان اين مادران اولين سالروز تولد خويش را نميبينند و قبل از اينكه به سن يك سالگي برسند ميميرند.
به دليل بيتوجهي به بهداشت باروري؛
سالانه حدود 11 ميليون كودك زير 5 سال در دنيا جان خود را از دست ميدهند
به گفته وزير بهداشت، ساليانه حدود يازده ميليون كودك زير 5 سال در دنيا از بين ميروند. همچنين مرگ و مير مادران به دليل عوارض زايمان ومرگ و مير كودكان زير 5 سال به ويژه كودكان زير يك سال و زير يك ماه ( نوزادان)، متاثر از بيتوجهي به بهداشت باروري است.
بارداريهاي پرخطر بر مرگ و مير كودكان و نوزادان موثر است
وي در ادامه پيام خود آورده است: به خوبي روشن شده است كه مادران با بارداريهاي پرخطر كه در سنين زير 18 سالگي و يا بعد از 35 سالگي باردار ميشوند و زايمان ميكنند، مادراني كه فاصله بين باردايهايشان كمتر از 3 سال است بيشتر در معرض خطر بوده و نيز افزايش بعد خانوار، به ويژه اگر تعداد فرزندان بيش از 4 نفر باشند بر مرگ و مير مادران به ويژه كودكان و نوزادان تاثير دارد.
توجه به سلامت باروري تا 25 درصد از مرگ و مير مادران و نوزادان ميكاهد
به گفته دستجردي، توجه به فاصلهگذاري و سلامت باروري ميتواند تا 25 درصد از مرگ و مير مادران ( ناشي از عوارض بارداري و زايمان ) و نوزادان را كاهش دهد. به همين دليل به اين موضوع از اين منظر توجه ميكنيم و آن را مهم ميدانيم و البته در ارائه اين خدمت اصولي را پيگيري ميكنيم كه از مهمترين آنها در دسترس بودن اين خدمات به صورت به هنگام و در زمان مورد نياز، تطبيق آن با فرهنگ جامعه و بوميسازي چگونگي استفاده از آن امكان پاسخگو بودن نظام سلامت در برابر نيازهاي مختلف و همچنين استمرار مراقبت است.
امكان دسترسي تمام افراد جامعه به روشهاي تنظيم خانواده وجود دارد
وزير بهداشت ادامه داد: اهميت ديگر برنامه سلامت خانواده كشور در اين سالها آن است كه كشور سابقه ميزان باروري كلي حدود 4/6 را در سال1365 داشته است. افرادي كه در آن فاصله زماني به دنيا آمدهاند اكنون به سن ازدواج، باروري و فرزندآوري رسيدهاند. يكي از دستاوردهاي نظام سلامت ما امكان دسترسي تمام افراد به انواع روشهاي تنظيم خانواده است. استفاده از روشهاي تنظيم خانواده به رقم كلي حدود 77 درصد براي همه روشها و حدود 7/59 درصد براي استفاده از روشهاي مدرن است.
وي با بيان اين كه حاصل اين شاخصها بويژه در جلوگيري از بارداريهاي ناخواسته به خوبي در فرآيند مرگ و مير مادران قابل مشاهده است، ادامه داد: در فاصله سالهاي 1355 و زمان پيروزي انقلاب، ميزان مرگ و مير مادران به دليل عوارض بارداريها و زايمان حدود 245 مورد به ازاي هر 100 هزار زايمان بوده است. امروزه اين رقم كاهش يافته و به كمتر از 25 و حدود 24 مرگ در هر 100 زايمان رسيده است.
وي با اشاره به مرگ حدود 300 مادر طي سال گذشته به دليل عوارض زايمان، ادامه داد: اين رقم در سالهاي گذشته به مراتب بيش از اين مقدار بوده است. امروز بسيار خوشحاليم كه ميتوانيم تك تك اين مرگ و ميرها را بشماريم و براي هر يك از آنها پرونده تشكيل دهيم و موارد مرگ را پيگيري كنيم. اميدوام كه بتوانيم اين مسير را با جديت ادامه دهيم.
عدم توجه به فاصلهگذاري و دفعات مناسب بارداري در مرگ و مير مادران به دليل عوارض بارداري موثر است
وزير بهداشت گفت: در آناليز و تحليل وضعيت مرگ مادراني كه در سالهاي اخير به دليل عوارض ناشي از بارداري و زايمان فوت كردند به اين نكته ميرسيم كه در بسياري از موارد عدم توجه صحيح به مساله فاصلهگذاري و رعايت سنين و دفعات مناسب بارداري در مرگ دخالت داشته است. البته عوامل ديگري هم در اين موارد مرگ موثر بوده كه در جاي خود نيازمند بررسي است.
وي تاكيد كرد كه بايد اين مطلب را در نظر گرفت كه به مشكل كشورهاي توسعه يافته يعني رشد منفي جمعيت نيز گرفتار نشويم.
وزير بهداشت با اشاره به شعار سال جاري براي روز جهاني جمعيت با عنوان «همه انسانها به شمار ميآيند»، ادامه داد: اين شعار ارزش و اهميت اطلاعات را در برنامهريزيها و نيز فعاليتهاي مبتني بر سلامت انسانها و جمعيت نشان ميدهد. سعي وزارت بهداشت همواره در اين بوده است كه برنامهريزيها و فعاليتهاي خود را مبتني بر مستندات انجام دهد. خوشبختانه منابع اطلاعاتي متنوع و وسيعي در اختيار مجموعه وزارت بهداشت وجود دارد.
وزير بهداشت گفت: زيج حياتي كه اطلاعات مربوط به مناطق روستايي كشور را به ويژه با تاكيد بر برنامههاي مادر، كودك و تنظيم خانواده ثبت ميكند، يك منبع اطلاعاتي اساسي و حساس براي تجزيه و تحليل وضعيت سلامت خانواده در مناطق روستايي و برنامهريزيهاي مبتني بر اطلاعات در اين مناطق است. اگرچه با مهاجرت از مناطق روستايي به شهري، جمعيت مناطق روستايي كشور طي سالهاي اخير كاهش يافته، اما بايد در نظر داشت كه حدود 39 درصد از جمعيت حدود 74 ميليون نفري كشور ساكن مناطق روستايي بوده و اين اطلاعات ميتوانند از اهميت ويژهاي برخوردار باشند.
وي ادامه داد: خوشبختانه طي سالهاي اخير با توجه به رايانهاي شدن سيستم جمعآوري اطلاعات زيج در شهرستانها و ارسال اطلاعات از همين طريق به ستادهاي شهرستاني و دانشگاهي و ملي و تجزيه و تحليل بسيار مطلوبتري در مقايسه با سالهاي گذشته صورت گرفته و امكان بهرهگيري از اطلاعات به هنگام را در فاصله زماني كوتاهتري فراهم آورده است.
وي با بيان اين كه كاهش مرگ مادران از اهداف توسعه هزاره بوده و همه كشورها بايد براي دستيابي به آن نهايت مساعي و كوششهاي خود را به كار گيرند، ادامه داد: ايران نيز طي سالهاي اخير موفقيتهاي بزرگي را در زمينه بهبود اين شاخص تجربه كرده است؛ به طوري كه اين ميزان در كشور به حدود 24 مرگ در 100هزار تولد زنده كاهش يافته است. بر اين اساس در آستانه دستيابي به هدف تعيين شده قرار گرفتهايم.
وزير بهداشت استقرار نظام مراقبت مرگ مادري را يكي از مداخلات مناسب در ارتباط با بهبود شاخص وضعيت مرگ مادران در كشور عنوان كرد و گفت: بر اين اساس همه اطلاعات و موارد گزارشهاي مرگ مادر از سراسر كشور جمعآوري شده و در كميتههاي دانشگاهي مرگ به رياست رييس هر دانشگاه مورد بررسي قرار ميگيرد تا از اين طريق با ريشهيابي مشكلات و موانع موجود از بروز ساير مرگهاي مشابه پيشگيري كند.
دستجردي در پايان پيام خود ابراز اميدواري كرد كه با تقويت پتانسيلهاي گفته شده و نيز بهرهگيري از ساير راههاي ممكن دسترسي به اطلاعات صحيح و به هنگام را براي سطوح مختلف مديريتي برنامه تسهيل شود تا مديران بتوانند با به كار بستن اين اطلاعات در برنامهريزيها و مداخلات بهترين آينده را براي سلامت خانوادهها و مردم كشور ترسيم كنند.