به گزارش صراط به نقل از ایرنا، رسانه «عربویکلی/ The Arab Weekly» مستقر در لندن نوشت: سبک مذاکراتی پرسروصدای دونالد ترامپ در سال نخست بازگشت به کاخ سفید، باعث شد تا در طیفی از موضوعات، از تعرفهها گرفته تا برخی درگیریهای مسلحانه، از کشورهای دیگر امتیازاتی بگیرد.
با این حال، به نظر میرسد که در مقابل ایران، همان نوع دیپلماسی آمیخته با زورگویی و همراه با تهدیدهای علنی، توهین و ضربالاجل، به بنبست خورده است و میتواند تلاشهای شخص وی را برای پایان دادن به جنگی که اقتصاد جهانی را به لرزه درآورده است، تضعیف کند.
با توجه به بنبست فعلی، ترامپ استیصال خود را درباره بحران ۱۱ هفتهای اخیر بروز داده، اما در عین حال، تمایل چندانی به تلطیف رویکرد دیپلماتیک زننده خود نسبت به رهبران ایران نشان نداده است.
این مسئله در مسیر دستیابی سریع به توافق مبتنی بر مذاکره، نشانهای خوشیمن نیست و در عوض، نگرانیها درباره تداومِ نامحدودِ بنبست فعلی و شوک بیسابقه آن به عرضه انرژی جهانی را افزایش داده است؛ بنبستی که میتواند هر از گاه با تنشهای شدید به لبه پرتگاه برسد و بازگردد.
گرچه ایران عملا کنترل تنگه حیاتی هرمز را در اختیار دارد و این سلطه، به تهران اهرم فشار قابل توجهی داده است، کارشناسان میگویند که ترامپ همچنان بر همان سبک دیپلماتیک با خواستههای حداکثری و زبان تند پافشاری میکند.
به گفته تحلیلگران، «جالبتر اینکه ترامپ مصرانه در تلاش است تا نتیجه جنگ را تا اینجای کار و بهرغم عدم تطابق با واقعیت میدانی، تحت عنوان پیروزی مطلق آمریکا جلوه دهد و این در حالی است که (به ادعای وی) ایرانیها هم باید شکست کامل را بپذیرند؛ اتفاقی که به هیچ عنوان محتمل نیست.»
راب مالی، مذاکرهکننده اسبق هستهای آمریکا در دولتهای باراک اوباما و جو بایدن، میگوید که «این (پافشاری) به طور اجتنابناپذیری مانع دستیابی به یک توافق منطقی میشود زیرا نه تنها ایران، بلکه هیچ حکومتی، نمیتواند چنین چیزی را بپذیرد.»
بنبست فعلی در مسئله ایران، با فشار داخلی بر ترامپ تلاقی کرده و دلیل آن هم افزایش قیمت بنزین در آمریکا و همچنین کاهش محبوبیت او بهدنبال آغاز یک جنگ نامحبوب پیش از انتخابات میاندورهای ماه نوامبر است. حزب جمهوریخواه نیز برای حفظ کنترل کنگره تقلا میکند.
اولیویا وِیلز، از سخنگویان کاخ سفید با دفاع از رویکرد دیپلماتیک ترامپ بر پایه آنچه(ویلز) آن را «سوابق اثباتشده ترامپ در دستیابی به توافقهای خوب» خوانده، ادعا کرده است که ایرانیها «با استیصال فزایندهای به دنبال دستیابی به توافق هستند»(!)
تکاندهندهترین ادعای ترامپ، ماه گذشته مطرح شد؛ جایی که در شبکههای اجتماعی تهدید کرد که در صورت عدم توافق، «تمدن ایران را نابود خواهد کرد»؛ پیامی که مقامات دولت ترامپ در گفتوگو با والاستریت ژورنال آن را «فیالبداهه» توصیف کردند که بدون ارزیابی راهبردی امنیت ملی آمریکا مطرح شده است.
ترامپ در نهایت عقب نشست و با آتشبس موافقت کرد. با این حال، رئیس جمهوری آمریکا از زمان لفاظی آمیخته با الفاظ رکیک خود در روز عید پاک، که تهدید به نابودی پلها و شبکه برق ایران را شامل میشد، این تهدیدها را بارها تکرار کرده است که از جمله این موقعیتها میتوان به تکرار آن حین گفتوگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاست جمهوری (ایرفورس وان) هنگام بازگشت از چین اشاره کرد.
او برای اشاره به رهبران ایران از واژههایی ناخوشایند استفاده کرده و تهران نیز در پاسخ، با کارزار گستردهای در شبکههای اجتماعی و میمهای گرافیکی(تصاویر فکاهی) به او پاسخ داده است.
ترامپ بارها مدعی شده که ایران کاملا در هم کوبیده شده و این در حالی است که شواهد خلاف آن را نشان میدهند. دو منبع مطلع به رویترز گفتهاند که «در کاخ سفید هیچ تلاشی برای متقاعد کردن ترامپ به خویشتنداری در پیامهایش درباره ایران صورت نگرفته است.» در حالی که نظرسنجیها از آن حکایت دارد که حامیان ترامپ در جنبش موسوم به «ماگا/MAGA»، به طور عمده از او حمایت میکنند، برخی شخصیتهای برجسته که پیش از این حامی وی بودند، علیه جنگ ایران موضع گرفته و تهدیدهای شدید او را مورد انتقاد قرار دادهاند.
برخی از زنندهترین اظهارات ترامپ که غالبا بعد از نیمهشب در شبکه اجتماعی وی یعنی «تروث سوشال» آنها را مطرح میکند، در مقاطعی حساس همچون اعلام ناگهانی آنچه «محاصره» بنادر ایران خوانده، بیان شده که آتشبس شکننده فعلی را به خطر انداخته است.
دنیس راس، مشاور ارشد سابق خاورمیانه که هم در دولتهای دموکرات و هم جمهوریخواه حضور داشته است، میگوید که «فقدان صبر راهبردی و تناقض اظهارات و لفاظیهای رئیس جمهوری، هر پیامی را که قصد ارسال آن را داشته باشد، تضعیف میکند.»
ترامپ در جریان سفر اخیرش به پکن، عمدتا از لفاظیهای تند علیه ایران خودداری و ظاهرا خود را مشغول روابط مهم با چین کرد؛ کشوری که متحد و خریدار بزرگ نفت تهران است.
برخی تحلیلگران اما بر این باورند که بهتر است ترامپ که اغلب به طور علنی یا در مصاحبههای بداهه تلفنی با خبرنگاران صحبت میکند، ادبیات خود را تعدیل کند.
سعید خطیبزاده، معاون وزیر خارجه ایران ماه گذشته در جریان سفر به ترکیه گفت که «او(ترامپ) زیاد حرف میزند.»
ترامپ که خود را استاد معاملهگری میداند، معتقد است که غیرقابل پیشبینیبودن، یک تاکتیک مذاکراتی است که حریف را گیج میکند. این رویکرد در برخی موارد، از جمله توافقات تعرفهای و برخی عملیاتهای نظامی کوتاه و سریع همچون ربودن نیکلاس مادورو، رئیس جمهوری سابق ونزوئلا، نتایج ملموسی به همراه داشته است.
با این حال، تحلیلگران میگویند ترامپ که در مبارزات انتخاباتی خود پیش از بازگشت به کاخ سفید همواره مدعی دور نگه داشتن آمریکا از جنگهای خارجی شده بود، در رابطه با ایرانیان میخواهد که «خطرناک» به نظر برسد و در افکار خود، آنها را وادار کند تا در رابطه با برنامه هستهای و سایر موارد کوتاه آمده و تسلیم شوند!
اما، به گفته مقامات اسبق آمریکایی «این روش احتمالا درباره ایران جواب نخواهد داد به ویژه با توجه به نهادینه بودن تشکیلات نظامی و نفوذ روحانیون ایران و همچنین مردم کشوری که به تاریخ و غرور خود میبالند.»
نِیت سوانسون، مقام اسبق وزارت خارجه آمریکا که تا جولای پارسال عضو تیم مذاکراتی دولت ترامپ در پرونده ایران بود، میگوید که «این برداشت غلط وجود دارد که اگر به اندازه کافی بر ایران فشار وارد شود، آنها تسلیم خواهند شد. اما واقعیت این است که در رابطه با ایران، چنین فرضی درست نیست.»
باربارا لیف، فرستاده ویژه آمریکا در خاورمیانه در دولت بایدن، بر این باور است که «علاوه بر لفاظیها و ادبیات ترامپ، کارزار وی درباره ایران با مشکلاتی از جمله این فرض مضحک که مسئله ایران هم راهحلی مشابه ونزوئلا دارد و همچنین درک نادرست از تابآوری ذاتی حکومت این کشور، روبهرو بوده است.»
برخی کارشناسان نیز بر این باورند که رویکرد ترامپ که اساسا بر پایه حصول اطمینان از عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای بنا شده است، میتواند نتیجه معکوس داشته باشد. این در حالی است که تهران همواره بر برنامه هستهای «صلحآمیز» خود تاکید دارد و آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز بارها آن را تایید کرده است.
افزون بر تمام تنشها، این مسئله را هم در نظر بگیرید که به نظر میرسد ترامپ و ایران با ریتم و زمانبندی متفاوتی عمل میکنند؛ رئیس جمهور عجول آمریکا به طور معمول خواستار دستیابی به توافقهای سریع است، در حالی که تیمهای ایرانی با ریتمی آرام و با طمانیه مذاکرات را پیش میبرند.
تریتا پارسی، معاون اجرایی اندیشکده کوئینسی مستقر در واشنگتن میگوید که «رهبران تهران ممکن است رویکرد غیرقابل پیشبینی ترامپ را نشانهای از استیصال وی تلقی کنند. به نوعی، ترامپ ناآگاهانه درست طبق نقشه آنها بازی میکند.»
