به گزارش صراط به نقل از ایسنا، ریحانه درگاهیان با اشاره به فعالیتهایی که در طول روز به بهبود سلامت روان کمک میکند، اظهار کرد: این موضوع مستلزم اشاره به مجموعهای از رفتارهای روزمره است که میتوانند نقش مهمی در کاهش استرس و افزایش آرامش ایفا کنند. همچون فعالیتهای بدنی، حتی در حد ۱۵ دقیقه پیادهروی سریع یا انجام حرکات کششی، میتواند موجب کاهش سطح کورتیزول (هورمون استرس) و افزایش ترشح اندورفین شود.
وی افزود: فعالیتهای مرتبط با ذهنآگاهی (Mindfulness) مانند تمرینات ساده تنفسی، مدیتیشن یا حتی صرف یک وعده غذایی با تمرکز کامل بر خوردن، سیستم عصبی را از حالت «جنگ یا گریز» خارج کرده و به سوی آرامش هدایت میکند. همچنین برقراری ارتباطات اجتماعی باکیفیت مانند گفتگو با یک دوست یا یکی از اعضای خانواده که ایجاد حس امنیت میکند، از مؤثرترین شیوههای تخلیه هیجانی به شمار میرود.
این روانشناس بالینی در ادامه با اشاره به سایر فعالیتهای بهبود بخش سلامت روان، تصریح کرد: انجام فعالیتهای خلاقانه یا سرگرمی محور مانند مطالعه، نقاشی یا گوش دادن به موسیقی، سبب ایجاد جریان ذهنی «فلو» (Flow) شده و ذهن را از دغدغههای تکراری رها میسازد. همچنین وقت گذراندن در طبیعت و بهرهگیری از حواس پنجگانه در چنین محیطی، میتواند اضطرابهای مزمن را به شکل قابل توجهی کاهش دهد. دیگر اینکه داشتن روتین روزانه و نظم در فعالیتهای کوچک نیز احساس تسلط بر شرایط و آرامش بیشتری را القا میکند.
درگاهیان با اشاره به مفهوم و اهمیت مراقبت روزانه از سلامت روان، گفت: مراقبت روزانه از سلامت روان به معنای پیشگیری است، نه صرفاً درمان. بدین معنا که به جای انتظار برای مواجهه با فرسودگی یا بحران روانی و سپس جستجوی کمک، از ابتدا با مدیریت استرس و توجه به نیازهای روانی، از فروپاشی سیستم دفاعی ذهن جلوگیری کنیم. این مفهوم دقیقاً مشابه مسواکزدن است؛ همانگونه که برای پیشگیری از پوسیدگی دندان، مسواک روزانه ضرورت دارد، مراقبت روزانه از سلامت روان نیز پیشگیری از «پوسیدگی روانی» را ممکن میسازد.
وی افزود: چنانچه فرد دچار اضطراب مزمن یا فشار روانی باشد، ضروری است قبل از تشدید علائم و ایجاد اختلال در عملکرد به درمانگر مراجعه کند یا اقداماتی در راستای تعدیل فشارهای روانی انجام دهد.
این روانشناس بالینی با اشاره به تاثیر مراقبتهای روزانه در تابآوری بیان کرد: در دنیای پرشتاب امروز و بهویژه در شرایط بحرانی فعلی، ذهن انسان در معرض حجم گستردهای از اطلاعات و فشارهای محیطی قرار دارد. بیتوجهی به مراقبت روزانه موجب انباشت استرسهای کوچک شده و نهایتاً به خستگی مفرط، بیخوابی و کاهش عملکرد میانجامد. مراقبت روزانه، «تابآوری» را افزایش میدهد و فرد را در برابر چالشهای پیشبینینشده زندگی انعطافپذیرتر میسازد.
عادتهای کوچک، بزرگترین نقش را در بهبود سلامت روان دارند
درگاهیان با اشاره به عادتهای سادهای که در طول روز میتوانند بیشترین تأثیر را بر بهبود سلامت روان داشته باشند، خاطرنشان کرد: بسیاری از تغییرات بزرگ از عادتهای بسیار کوچک آغاز میشوند. رعایت ریتم خواب و داشتن ساعات مشخص برای خواب و بیداری، ساعت بیولوژیک بدن را تنظیم کرده و به ثبات هیجانی کمک میکند.
وی ادامه داد: کاهش زمان استفاده از شبکههای اجتماعی و محدود کردن دریافت اطلاعات یا مقایسههای مداوم با دیگران در فضای مجازی، یکی از مؤثرترین راهها برای کاهش اضطراب است. همچنین نوشتن روزانه (Journaling)، حتی در حد سه خط درباره احساسات یا اتفاقات روز، موجب برونریزی هیجانی و نظم یافتن افکار میشود.
این روانشناس بالینی اضافه کرد: مورد دیگر قرار گرفتن در معرض نور طبیعی بهویژه نور خورشید در ابتدای صبح، به تنظیم سیستم خواب و خلقوخو کمک میکند. همچنین پرهیز از کمالگرایی و خودسرزنشگری و تمرین اینکه با خود همچون یک دوست مهربان صحبت کنیم، اهمیت فراوانی دارد؛ زیرا در شرایط فعلی، طبیعی است که افراد نتوانند عملکرد ایدهآل همیشگی خود را داشته باشند. علاوه بر این، ارتباط روزانه با اطرافیان، فعالیت بدنی، بیرون رفتن و داشتن روتین روزانه میتواند در بهبود سلامت روان بسیار مؤثر باشد.
درگاهیان با اشاره به تاثیر توجه منظم به سلامت روان بر کیفیت زندگی فردی و روابط اجتماعی، اظهار کرد: توجه به سلامت روان دارای «اثر دومینویی» است. در سطح فردی، شخص از تمرکز بالاتر، بهرهوری بیشتر و قدرت تصمیمگیری دقیقتری برخوردار میشود. رضایت از زندگی افزایش مییابد و احتمال تجربه احساس پوچی یا بیمعنایی کاهش پیدا میکند. از سوی دیگر، سلامت روان بنیان سلامت جسم است؛ بنابراین فردی که از سلامت روانی مطلوبی برخوردار است، معمولاً سیستم ایمنی قویتر و سبک زندگی سالمتری نیز دارد.
وی افزود: در سطح روابط اجتماعی، فردی که از نظر روانی متعادل است، توانایی بیشتری در «تنظیم هیجانی» دارد؛ بهگونهای که هنگام بروز تنش یا اختلاف نظر، به جای واکنشهای تند و تکانشی، میتواند پاسخی هوشمندانه، آرام و همراه با همدلی ارائه کند.
این روانشناس بالینی ادامه داد: این موضوع باعث میشود که روابط با همسر، فرزندان و همکاران بهجای تبدیل شدن به منبع استرس، به منبع حمایت و آرامش بدل میشوند. در واقع، فرد سالم میتواند رابطهای سالم، مؤثر و پایدار برقرار کند.
