«نیچیروان بارزانی» رئیس اقلیم کُردستان عراق، در آغاز سخنانش در پنل کنفرانس سالانه انستیتوی پژوهشی خاورمیانه با عنوان «میری» The Middle East Research Institute (MERI) در شهر اربیل پایتخت اقلیم کُردستان، درباره وضعیت کلی منطقه گفت: بی‌تردید، این آغاز مرحله‌ای جدید در منطقه است. آنچه آغاز شده، امری گذرا نیست که به‌سادگی به پایان برسد. شکی نیست که ما به عنوان کُرد، هم با فرصت‌ها و هم شاید با تهدیدها روبرو هستیم؛ با این حال، معتقدم که برای اقلیم کُردستان و به‌طور کلی برای کُردها، کفه فرصت‌ها بسیار سنگین‌تر از تهدیدهاست، این دیدگاه من است.
رئیس‌جمهور اردوغان در اجرای روند صلح، جدی است
به گزارش صراط به نقل از تسنیم، وی درباره روند صلح میان پ ک ک و دولت ترکیه و ارزیابی‌اش از جدیت این فرآیند گفت: ما در اقلیم کُردستان، همواره این پرسش را مطرح کرده‌ایم که آیا این روند جدی است یا خیر؟ معیارهای سنجش جدیت این روند یا جدی نبودن آن کاملاً روشن و مشخص است. شخصاً در جریان دیدارهایم با رئیس‌جمهور اردوغان متوجه این نکته مهم شدم. چون پیش از آن‌که ایشان را ملاقات کنم؛ اطمینان کامل نداشتم که آیا این روند جدی است یا نه؛ اما طی دو سال گذشته، بر اساس آنچه اردوغان شاهد بوده‌ام، برایم مشخص شده که در اجرای این روندی جدی است.
روند صلح در ترکیه با عزم و اراده پیش می‌رود
رئیس اقلیم کُردستان عراق، در بخش دیگری از این نشست تأکید کرد: افزون بر این، با توجه به آنچه از سوی «ایمرالی» دیده‌ام و بر پایه آنچه می‌دانم و همچنین شناختی که از رئیس «عبدالله اوجالان» دارمم، این روند از آن سو نیز جدی است. برادران ما در حزب دموکرات ترکیه (دم پارتی) DTP، عمیقاً درگیر این موضوع هستند و با جدیت به آن پرداخته‌اند. به باور من، این روند با عزم و اراده پیش می‌رود، هر چند ممکن است گلایه‌هایی درباره کندیِ سرعت آن وجود داشته باشد. از دیدگاه من، این امر کاملاً طبیعی است؛ چرا که ما با فرآیندی سروکار داریم که به چهل سال مشکلات مختلف می‌پردازد، از جمله چهل سال جنگ، چهل سال عدم مدارا، چهل سال انکار و چهل سالِ تمام که طی آن به یک ملت گفته می‌شد وجود خارجی ندارند. نمی‌توان تمام مسائل انباشته‌شده در طول آن چهار دهه را یک‌شبه حل کرد؛ یا انتظار حل‌وفصل آنها را در چنین مدت کوتاهی داشت.
به اردوغان گفتم: ما کُردها برای بهبود و سلامتی باغچه‌لی دعا می‌کنیم
وی همچنین گفت: در جریان دیداری به اردوغان گفتم: «جناب رئیس‌جمهور، دنیا بسیار تغییر کرده است.» او پرسید: «چه چیزی تغییر کرده است؟» پاسخ دادم: «در حالی که شما مشغول بررسی و تأمل در این مسئله هستید، ما کُردها ــ و به خاطر داشته باشید که در آن زمان، «دولت باغچه‌لی» Devlet Bahçeli بیمار و در بیمارستان بستری بود ــ اکنون برای بهبود و سلامتی باغچه‌لی دعا می‌کنیم.» من این مورد را به عنوان شاهدی بر آن تغییر و گواهی بر این‌که ما با نهایتِ جدیت به این روند می‌نگریم و به نتیجه‌بخش بودن آن امید داریم، مطرح کردم.
نقش اقلیم کُردستان، کمک‌رسانی به روند صلح در ترکیه است
بارزانی درباره نقش اقلیم کُردستان و چگونگی کمک‌رسانی به روند صلح در ترکیه گفت: نقش اقلیم کُردستان، و وقتی می‌گویم اقلیم کُردستان، منظورم کل این اقلیم شامل اربیل و سلیمانیه است؛ کمک‌رسانی به این روند است. ما در این فرآیند، به آنها یاری می‌رسانیم؛ نقش ما میانجی‌گری نیست، اما آمادگی داریم و در واقع انجام هم داده‌ایم آنچه را که هر دو طرف از ما خواسته‌اند و آنچه بر عهده اقلیم کُردستان و دولت آن بوده است، را به انجام رسانده‌ایم. نمی‌خواهم وارد جزئیات وقایع شوم، اما ما اقدامات لازم را در قبال آنکارا و قندیل و همچنین وظایفِ محوله به اقلیم، دولت اقلیم و خودمان را به انجام رسانده‌ایم و در آینده نیز تلاش‌هایمان ادامه خواهد داشت. مطلع هستید که این قانون در پارلمان ترکیه تصویب شده و شورای امنیت ملی ترکیه نیز در این روزها در این خصوص، تشکیل جلسه داده است. ما باید در قبال این روند، شکیبایی به خرج دهیم؛ البته شکیبایی بسیار زیاد. با این حال، آنچه می‌خواهم بگویم این است که شاهد حرکت آن در مسیری درست و به سوی حل‌وفصل مشکلات هستم.
اردوغان در صورت حل مسئله ترکیه با کُردها، شایسته دریافتِ جایزه نوبل خواهد بود
وی افزود: موضوع دارای دو جنبه است؛ یکی مربوط به اقلیم کُردستان و دیگری مربوط به خودِ ترکیه است. اجازه دهید این نکته را نیز اضافه کنم؛ ترکیه نیز وارد مرحله‌ای بسیار مهم‌تر خواهد شد. مسئله تنها به کُردها محدود نمی‌شود؛ چنانچه این موضوع حل‌وفصل شود، ترکیه از مرحله کنونی خود به مرحله‌ای کاملاً متفاوت عبور خواهد کرد و قادر خواهد بود نقش طبیعی‌اش را در منطقه ایفا کند. حل این مشکل مسئله‌ای جزئی نیست، بلکه کاری عظیم و سترگ است و هر کس آن را حل کند، شایسته دریافتِ جایزه نوبل خواهد بود. به باور من، مناسب‌ترین فرد برای این کار، جناب رئیس‌جمهور اردوغان است.
نیروهای اپوزیسیون کُردِ مخالفِ ایران، اقلیم کُردستان را در وضعیتی بسیار مخاطره‌آمیز قرار دادند
بارزانی در مورد گروه‌های کُرد مخالفِ ایران در جنگ اخیر نیز گفت: می‌خواهم در این باره، بسیار صریح و شفاف صحبت کنم؛ نیروهای اپوزیسیون کُردِ ایرانی، متأسفانه رفتاری بسیار غیرمسئولانه از خود نشان دادند و اقلیم کُردستان را در وضعیتی بسیار مخاطره‌آمیز قرار دادند. اقدامات و اظهارات آنها در شبکه‌های اجتماعی که در آن مدعی آغاز تهاجمی برای تصرفِ ایران بودند؛ اقلیم را در معرض خطری جدی قرار داد و نشان‌دهنده فقدان کامل مسئولیت‌پذیری در قبال اقلیم کُردستان عراق بود. سیاست ما از همان آغازِ درگیری روشن بود؛ ما ارتباطی مستمر و روزانه با سلیمانیه و با برادرم آقای «قباد طالبانی» که در اینجا حضور دارند و همچنین با آقای «بافل طالبانی» داشتیم. سیاست ما بر این اصل استوار بود که اقلیم کُردستان، نباید به طرفی در این جنگ تبدیل شود. این جنگِ ما نبود؛ ایران کشوری همسایه است که مرزی به طول تقریبی 600 کیلومتر با آن داریم.
اقلیم کُردستان، هرگز پایگاهی برای تهدید ایران نبوده و نخواهد بود
«نیچیروان بارزانی» در ادامه سخنانش تأکید کرد: اقلیم کُردستان، هرگز پایگاهی برای تهدید ایران نبوده و نخواهد بود. حضور یک نیروی مسلح در اقلیم کُردستان که از آنجا به عنوان پناهگاهی امن برای تهدید کشور همسایه استفاده کند، غیرقابل‌قبول است. این اقدام هم بر اساس قوانین بین‌المللی و هم طبق قوانین و قانون اساسی عراق، غیرمجاز است؛ حتی اگر چنین کاری به نفع کُردها هم می‌بود، نباید انجام می‌شد. متأسفانه این گروه‌ها خود را قهرمانان جنگ جلوه می‌دادند، اما ما از همان ابتدا می‌دانستیم که چنین رویکردی غیرقابل‌دوام است. دیدگاه ما در این باره روشن بود: ما به عنوان «اتحادیه میهنی کردستان» (PUK) و «حزب دموکرات کردستان» (KDP)، از همان روز نخست، مرزها را ایمن‌سازی و نیروهایمان را در آنجا مستقر کردیم و به صراحت اعلام نمودیم که اجازه نخواهیم داد؛ هیچ‌گونه اقدام خصمانه‌ای از مبدأ اقلیم کُردستان بر علیه ایران، صورت گیرد.
از مقامات ایرانی که واکنشی بسیار مثبت به این ابتکار نشان دادند، سپاسگزاریم
بارزانی در مورد گزارش وبگاه خبری آمریکایی «اکسیوس» Axios مبنی بر میانجی‌گری میان تهران و واشنگتن گفت: گاهی در دیپلماسی، می‌توان امور را از راه‌های دیگری پیش برد. آنچه در آن گزارش آمده بود، تا حد زیادی صحت داشت. ما نمی‌خواهیم جایگاه خود را بیش از واقعیت جلوه دهیم، اما به هر حال آن نقش را ایفا کردیم. این اقدام در واشنگتن با قدردانی مواجه شد و ما نیز از مقامات ایرانی که واکنشی بسیار مثبت به این ابتکار نشان دادند، سپاسگزاریم.