به گزارش صراط به نقل از هفت صبح، کاهش وزن لزوماً به معنای دنبال کردن رژیم‌های سخت و حذف طولانی‌مدت گروه‌های غذایی نیست. در کنار تغذیه متعادل، فعالیت بدنی، خواب کافی و کنترل دریافت کالری، انتخاب نوشیدنی‌های کم‌کالری نیز می‌تواند به مدیریت وزن کمک کند.
برخی انواع چای و دمنوش به دلیل داشتن ترکیبات گیاهی و آنتی‌اکسیدانی مورد توجه قرار گرفته‌اند. البته نباید از این نوشیدنی‌ها انتظار داشت به‌تنهایی باعث کاهش وزن قابل‌توجه شوند؛ شواهد علمی بیشتر نشان می‌دهد که بعضی از آن‌ها ممکن است اثر خفیف و کمکی بر سوخت‌وساز، اکسیداسیون چربی یا کنترل اشتها داشته باشند.
نکته مهم این است که فواید احتمالی زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند که چای یا دمنوش بدون شکر و در کنار یک سبک زندگی سالم مصرف شود.
چای سیاه
چای سیاه یکی از پرمصرف‌ترین انواع چای است و حاوی ترکیبات پلی‌فنولی مانند تیافلاوین‌ها و تی‌آروبیگین‌هاست. این ترکیبات به دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی مورد مطالعه قرار گرفته‌اند.
برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند مصرف چای سیاه ممکن است با تغییراتی در متابولیسم و ترکیب بدن ارتباط داشته باشد، اما شواهد موجود برای اینکه آن را یک نوشیدنی چربی‌سوز بدانیم کافی نیست.
از سوی دیگر، چای سیاه حاوی کافئین است و کافئین می‌تواند به‌طور موقت میزان هوشیاری و مصرف انرژی را افزایش دهد. بنابراین مصرف متعادل چای سیاه بدون شکر می‌تواند جایگزین مناسبی برای نوشیدنی‌های شیرین و پرکالری باشد.
چای سبز
چای سبز یکی از شناخته‌شده‌ترین نوشیدنی‌ها در زمینه مدیریت وزن است. این چای سرشار از ترکیباتی به نام کاتچین‌هاست که EGCG یکی از مهم‌ترین آن‌هاست.
ترکیب کاتچین‌ها و کافئین موجود در چای سبز ممکن است در افزایش جزئی مصرف انرژی و اکسیداسیون چربی نقش داشته باشد. برخی مطالعات نیز کاهش محدودی در وزن بدن را در مصرف‌کنندگان چای سبز گزارش کرده‌اند.
با این حال، اثر چای سبز بر کاهش وزن معمولاً چشمگیر نیست و نمی‌تواند جایگزین رژیم غذایی متعادل و فعالیت بدنی شود.
دمنوش زنجبیل
زنجبیل حاوی ترکیبات فعالی مانند جینجرول است که خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی دارند. مصرف زنجبیل همچنین ممکن است به بهبود برخی مشکلات گوارشی و احساس سیری کمک کند.
برخی مطالعات انسانی نیز احتمال تأثیر مصرف زنجبیل بر وزن، اندازه دور کمر و برخی شاخص‌های متابولیک را بررسی کرده‌اند، اما شواهد هنوز به اندازه‌ای نیست که بتوان زنجبیل را یک روش مستقل برای کاهش وزن دانست.
دمنوش زنجبیل بدون شکر می‌تواند انتخاب مناسبی برای افرادی باشد که به دنبال یک نوشیدنی گرم و کم‌کالری هستند.
چای ترش
چای ترش یا هیبیسکوس به دلیل رنگ قرمز و طعم نسبتاً ترش خود شناخته می‌شود. این نوشیدنی حاوی ترکیبات گیاهی و آنتوسیانین‌هاست و در مطالعات مختلف، اثرات احتمالی آن بر فشار خون، قند خون و چربی‌های خون بررسی شده است.
برخی تحقیقات درباره عصاره هیبیسکوس نیز نتایج امیدوارکننده‌ای در زمینه وزن و تجمع چربی نشان داده‌اند، اما هنوز نمی‌توان گفت نوشیدن چای ترش به‌تنهایی باعث چربی‌سوزی یا لاغری قابل‌توجه می‌شود.
اگر این نوشیدنی بدون شکر مصرف شود، می‌تواند جایگزین مناسبی برای نوشابه، آبمیوه‌های شیرین و سایر نوشیدنی‌های پرکالری باشد.
چای اولانگ
چای اولانگ از نظر میزان اکسیداسیون بین چای سبز و چای سیاه قرار می‌گیرد و حاوی پلی‌فنول‌ها و کافئین است.
برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که مصرف اولانگ ممکن است بر اکسیداسیون چربی و مصرف انرژی اثر بگذارد. با این حال، مقدار این اثر محدود است و شواهد کافی برای استفاده از اولانگ به‌عنوان یک روش مستقل کاهش وزن وجود ندارد.
مصرف اولانگ بدون شکر می‌تواند بخشی از یک الگوی غذایی سالم باشد.
دمنوش نعناع
دمنوش نعناع بیشتر به دلیل تأثیر احتمالی بر دستگاه گوارش شناخته می‌شود. منتول موجود در نعناع می‌تواند احساس خنکی ایجاد کند و این دمنوش برای برخی افراد به کاهش احساس نفخ و ناراحتی‌های گوارشی کمک می‌کند.
با این حال، شواهد محکمی وجود ندارد که نشان دهد دمنوش نعناع مستقیماً باعث چربی‌سوزی می‌شود.
مزیت اصلی آن برای مدیریت وزن می‌تواند این باشد که در صورت مصرف بدون شکر، نوشیدنی بسیار کم‌کالری محسوب می‌شود و می‌تواند جایگزین نوشیدنی‌های شیرین شود.
چای پوئر
چای پوئر نوعی چای تخمیرشده است که در چین تولید می‌شود. این چای حاوی ترکیبات مختلفی است که در مطالعات آزمایشگاهی و انسانی از نظر تأثیر بر متابولیسم چربی و سلامت قلب و عروق بررسی شده‌اند.
برخی تحقیقات ارتباط مصرف پوئر با تغییرات وزن و چربی خون را بررسی کرده‌اند، اما نتایج مطالعات در این زمینه یکسان نیست و برای نتیجه‌گیری قطعی درباره اثر لاغری آن به تحقیقات بیشتری نیاز است.
چای رویبوس
رویبوس در واقع چای سنتی از برگ‌های گیاه Aspalathus linearis است و برخلاف چای سیاه و سبز، به‌طور طبیعی کافئین ندارد.
این نوشیدنی سرشار از ترکیبات آنتی‌اکسیدانی مانند آسپالاتین است. مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی، اثرات احتمالی این ترکیبات بر متابولیسم قند و چربی را بررسی کرده‌اند، اما شواهد انسانی درباره کاهش وزن هنوز محدود است.
یکی از مزایای رویبوس این است که می‌توان آن را بدون شکر مصرف کرد و برای افرادی که به کافئین حساس هستند نیز گزینه مناسبی است.
چای سفید
چای سفید کمترین میزان فرآوری را در میان انواع مختلف چای دارد و حاوی پلی‌فنول‌ها و آنتی‌اکسیدان‌های مختلف است.
برخی مطالعات آزمایشگاهی اثر ترکیبات چای سفید بر سلول‌های چربی و متابولیسم را بررسی کرده‌اند، اما این نتایج به‌تنهایی به معنای اثبات اثر قابل‌توجه چای سفید بر کاهش وزن در انسان نیست.
با این حال، مصرف چای سفید بدون شکر می‌تواند یک نوشیدنی کم‌کالری و سالم در برنامه روزانه باشد.
کدام چای برای کاهش وزن بهتر است؟
اگر هدف شما مدیریت وزن است، مهم‌تر از انتخاب یک چای خاص، نحوه مصرف آن است. نوشیدنی‌ای که بدون شکر و در جایگزینی با نوشیدنی‌های پرکالری مصرف شود، می‌تواند به کاهش کالری دریافتی روزانه کمک کند.
در میان چای‌ها، چای سبز و چای سیاه به دلیل داشتن کافئین و ترکیبات پلی‌فنولی بیشتر از سایر گزینه‌ها مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. با این حال، اثر آن‌ها بر وزن معمولاً محدود است و نباید انتظار کاهش وزن سریع داشت.
برای لاغری چای را با شکر نخورید
یکی از اشتباهات رایج این است که فرد یک نوشیدنی گیاهی یا چای کم‌کالری را با مقدار زیادی شکر، عسل یا شیرین‌کننده‌های پرکالری مصرف می‌کند.
اگر هدف کنترل وزن است، بهتر است چای و دمنوش تا حد امکان بدون شکر مصرف شوند. افزودن شکر می‌تواند بخشی از مزیت کم‌کالری بودن این نوشیدنی‌ها را از بین ببرد.
آیا چای و دمنوش می‌توانند شکم را آب کنند؟
هیچ چای یا دمنوشی نمی‌تواند به‌طور اختصاصی چربی شکم را از بین ببرد. کاهش چربی شکمی نیز مانند سایر بخش‌های بدن، عمدتاً به کاهش چربی کلی بدن در نتیجه ایجاد تعادل مناسب میان دریافت و مصرف انرژی بستگی دارد.
بنابراین، ادعاهایی مانند «چربی‌سوزی سریع شکم با یک دمنوش» یا «از بین بردن چربی شکم در چند روز» پشتوانه علمی قابل‌اعتمادی ندارند.
چه کسانی باید در مصرف چای احتیاط کنند؟
چای‌های حاوی کافئین، مانند چای سیاه، سبز، سفید و اولانگ، ممکن است در برخی افراد باعث بی‌خوابی، تپش قلب، اضطراب یا ناراحتی معده شوند؛ به‌خصوص اگر در مقدار زیاد مصرف شوند.
همچنین افرادی که داروهای خاص مصرف می‌کنند، باردار هستند یا بیماری زمینه‌ای دارند، بهتر است درباره مصرف منظم و زیاد دمنوش‌های گیاهی با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
جمع‌بندی
چای و دمنوش‌ها می‌توانند بخشی از یک برنامه غذایی سالم برای کنترل وزن باشند، اما هیچ‌کدام به‌تنهایی عامل لاغری نیستند. چای سبز، چای سیاه، اولانگ، زنجبیل، چای ترش، نعناع، پوئر، رویبوس و چای سفید هرکدام ترکیبات متفاوتی دارند و برخی از آن‌ها در مطالعات علمی با اثرات احتمالی بر متابولیسم یا شاخص‌های مرتبط با وزن بررسی شده‌اند.
بهترین انتخاب، نوشیدنی‌ای است که بتوان آن را بدون شکر و به‌عنوان جایگزین نوشیدنی‌های پرکالری مصرف کرد. در نهایت، تغذیه متعادل، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی و عادت‌های پایدار همچنان مهم‌ترین عوامل در مدیریت وزن هستند.