سلامت دستگاه ادراری و تناسلی مردان مجموعه‌ای از موضوعات مهم را شامل می‌شود؛ از سنگ کلیه و بیماری‌های پروستات گرفته تا واریکوسل، زگیل تناسلی، اختلالات جنسی و ناباروری مردان. بسیاری از این مشکلات ممکن است در مراحل اولیه علائم مشخصی نداشته باشند یا فرد به دلیل خجالت، مراجعه به پزشک را به تعویق بیندازد.
در حالی که تشخیص به‌موقع می‌تواند در انتخاب روش درمان مناسب نقش مهمی داشته باشد، شناخت علائم هشدار و مراجعه به متخصص اورولوژی اهمیت زیادی دارد. متخصص اورولوژی در زمینه تشخیص و درمان بیماری‌های کلیه، مجاری ادراری، مثانه، پروستات و دستگاه تناسلی مردان فعالیت می‌کند.
در ادامه با برخی از شایع‌ترین مشکلات اورولوژیک در مردان و روش‌های بررسی و درمان آن‌ها آشنا می‌شویم.
سنگ کلیه چیست و چه علائمی دارد؟
سنگ کلیه یکی از مشکلات شایع دستگاه ادراری است که در اثر تجمع و کریستالی شدن برخی مواد موجود در ادرار ایجاد می‌شود. اندازه سنگ‌ها می‌تواند متفاوت باشد و بعضی از سنگ‌های کوچک بدون نیاز به اقدامات تهاجمی از مسیر ادراری دفع می‌شوند؛ اما سنگ‌های بزرگ‌تر یا سنگ‌هایی که موجب انسداد مسیر ادرار شده‌اند، ممکن است به درمان پزشکی یا جراحی نیاز داشته باشند.
درد شدید در پهلو یا پشت که ممکن است به پایین شکم و کشاله ران انتشار پیدا کند، سوزش ادرار، وجود خون در ادرار، تهوع و استفراغ از جمله علائمی هستند که می‌توانند با سنگ کلیه همراه باشند.
شدت درد همیشه نشان‌دهنده اندازه سنگ نیست و تشخیص دقیق معمولاً با توجه به علائم، معاینه و در صورت نیاز آزمایش‌های ادرار و خون و روش‌های تصویربرداری انجام می‌شود.
چه زمانی برای سنگ کلیه باید به متخصص مراجعه کرد؟
اگر درد شدید یا مداوم در پهلو و شکم دارید، در ادرار خود خون مشاهده می‌کنید، دفع ادرار با مشکل همراه شده یا علائمی مانند تب و لرز در کنار درد ادراری ایجاد شده است، مراجعه به پزشک اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
مهم‌ترین راه پیشگیری از سنگ کلیه، نوشیدن مایعات کافی است؛ اما نوع سنگ، رژیم غذایی و شرایط پزشکی هر فرد نیز در انتخاب راهکار مناسب نقش دارند.
درمان سنگ کلیه بر اساس عواملی مانند اندازه و محل سنگ، میزان انسداد، علائم بیمار و شرایط عمومی او تعیین می‌شود و ممکن است از درمان دارویی و افزایش دریافت مایعات تا روش‌های مداخله‌ای و جراحی متغیر باشد.
بیماری‌های پروستات؛ از بزرگی خوش‌خیم تا مشکلات مهم‌تر
پروستات یکی از اندام‌های دستگاه تناسلی مردان است که با افزایش سن، احتمال بروز برخی مشکلات مرتبط با آن افزایش پیدا می‌کند.
یکی از شایع‌ترین مشکلات، بزرگی خوش‌خیم پروستات (BPH) است. بزرگ شدن پروستات می‌تواند موجب فشار بر مجرای ادرار و ایجاد علائم ادراری شود.
علائمی مانند:
- تکرر ادرار
- احساس فوریت برای ادرار کردن
- ضعیف شدن جریان ادرار
- قطع و وصل شدن جریان ادرار
- دشواری در شروع ادرار
- احساس تخلیه نشدن کامل مثانه
- بیدار شدن چندباره در طول شب برای ادرار کردن
می‌توانند از علائم مشکلات پروستات باشند.
البته وجود این علائم به‌تنهایی به معنی یک بیماری مشخص نیست و تشخیص علت نیازمند ارزیابی پزشکی است.
اهمیت بررسی مشکلات پروستات
نادیده گرفتن علائم ادراری و نسبت دادن آن‌ها به افزایش سن ممکن است باعث تأخیر در تشخیص علت اصلی شود. متخصص اورولوژی می‌تواند بر اساس سن، علائم، سابقه پزشکی و نتایج معاینه و آزمایش‌های لازم، علت مشکل را بررسی کرده و درباره گزینه‌های درمانی مناسب تصمیم‌گیری کند.
زگیل تناسلی؛ یکی از عفونت‌های مهم ناحیه تناسلی
زگیل تناسلی یکی از بیماری‌های منتقله از راه جنسی است که معمولاً با برخی انواع ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV ارتباط دارد. این ضایعات می‌توانند به شکل برجستگی‌های کوچک یا خوشه‌ای در اطراف اندام تناسلی یا ناحیه مقعد ظاهر شوند.
گاهی زگیل تناسلی بدون درد است و فرد ممکن است تنها با مشاهده یک برجستگی جدید متوجه آن شود. در برخی افراد نیز ضایعات می‌توانند موجب خارش، تحریک یا ناراحتی شوند.
تشخیص زگیل تناسلی معمولاً بر اساس معاینه انجام می‌شود و انتخاب روش درمان به تعداد، اندازه، محل و شرایط ضایعات بستگی دارد.
آیا زگیل تناسلی بعد از درمان دوباره ایجاد می‌شود؟
درمان ضایعات قابل مشاهده لزوماً به معنی از بین رفتن کامل ویروس HPV از بدن نیست و امکان عود ضایعات وجود دارد. به همین دلیل، تشخیص صحیح و پیگیری پزشکی اهمیت دارد.
همچنین در صورت مشاهده هرگونه زائده، برجستگی، زخم یا تغییر غیرعادی در پوست ناحیه تناسلی، بهتر است از خوددرمانی یا استفاده از داروهای نامناسب بدون تشخیص پزشک خودداری شود.
واریکوسل چیست و آیا می‌تواند باعث ناباروری شود؟
واریکوسل به گشاد شدن غیرطبیعی وریدهای اطراف بیضه گفته می‌شود. این مشکل در برخی مردان بدون علامت است، اما ممکن است با احساس سنگینی یا درد در کیسه بیضه همراه باشد.
یکی از دلایلی که واریکوسل اهمیت پیدا می‌کند، ارتباط احتمالی آن با مشکلات تولید و کیفیت اسپرم در برخی مردان است. به همین دلیل، واریکوسل می‌تواند در ارزیابی برخی موارد ناباروری مردان مورد توجه قرار گیرد.
با این حال، وجود واریکوسل به این معنی نیست که تمام افراد مبتلا دچار ناباروری خواهند شد. تصمیم درباره نیاز به درمان نیز باید بر اساس شرایط فرد، علائم، معاینه و وضعیت باروری انجام شود.
اختلالات جنسی مردان؛ مشکلی که نباید نادیده گرفته شود
اختلالات جنسی تنها به ضعف نعوظ محدود نمی‌شوند و می‌توانند مشکلات مختلفی مانند اختلال نعوظ، زودانزالی، اختلالات انزال، کاهش میل جنسی و برخی مشکلات مرتبط با عملکرد جنسی را شامل شوند.
علل این مشکلات نیز متنوع هستند. عوامل جسمی، بیماری‌های زمینه‌ای، مشکلات عروقی، اختلالات هورمونی، برخی داروها، مشکلات عصبی و عوامل روان‌شناختی می‌توانند در ایجاد یا تشدید اختلالات جنسی نقش داشته باشند.
بنابراین، درمان خودسرانه با داروهای تقویت جنسی همیشه انتخاب مناسبی نیست. در برخی موارد لازم است علت اصلی مشکل شناسایی شود تا درمان متناسب با شرایط فرد انتخاب شود.
چه زمانی اختلال جنسی نیاز به بررسی پزشکی دارد؟
اگر مشکل نعوظ، انزال یا میل جنسی به‌صورت مداوم تکرار می‌شود یا بر کیفیت زندگی و رابطه زوجین تأثیر گذاشته است، بهتر است برای بررسی علت به متخصص مراجعه شود.
همچنین بروز ناگهانی تغییر در عملکرد جنسی، درد هنگام رابطه یا انزال، وجود خون در ادرار یا مایع منی، ترشحات غیرطبیعی و ایجاد ضایعات یا زخم در ناحیه تناسلی از مواردی هستند که نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.
ناباروری مردان؛ اهمیت بررسی علت
ناباروری مردان می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و همیشه با علائم ظاهری همراه نیست. مشکلات مربوط به تعداد، حرکت یا شکل اسپرم، واریکوسل، برخی اختلالات هورمونی، انسداد مسیر انتقال اسپرم، بعضی عفونت‌ها و عوامل دیگر می‌توانند در کاهش باروری نقش داشته باشند.
در بررسی ناباروری مردان، معمولاً سابقه پزشکی و جنسی، معاینه و آزمایش‌هایی مانند آنالیز مایع منی مورد توجه قرار می‌گیرد و بر اساس شرایط فرد ممکن است بررسی‌های تکمیلی نیز انجام شود.
اگر زوجی پس از یک سال رابطه جنسی منظم بدون استفاده از روش‌های جلوگیری موفق به بارداری نشده باشند، ارزیابی پزشکی ناباروری توصیه می‌شود؛ البته در برخی شرایط، مراجعه زودتر به پزشک منطقی است.
نکته مهم این است که ناباروری یک مشکل صرفاً زنانه نیست و بررسی مرد نیز بخش مهمی از ارزیابی زوجین محسوب می‌شود.
نقش متخصص اورولوژی در تشخیص و درمان بیماری‌های مردان
متخصص اورولوژی در تشخیص و درمان طیف گسترده‌ای از بیماری‌های کلیه، مجاری ادراری و دستگاه تناسلی فعالیت دارد. به همین دلیل، مشکلاتی مانند سنگ کلیه، بیماری‌های پروستات، واریکوسل، برخی بیماری‌های تناسلی، اختلالات جنسی و مشکلات باروری مردان می‌توانند در حیطه بررسی و درمان این تخصص قرار بگیرند.
مراجعه به پزشک در مراحل اولیه می‌تواند به شناسایی علت مشکل و انتخاب مسیر درمانی مناسب کمک کند. البته روش درمان برای هر بیمار با توجه به تشخیص، شدت بیماری، سن، شرایط جسمی و سایر عوامل تعیین می‌شود.
دکتر محسن بهمنی؛ متخصص اورولوژی و جراح کلیه و مجاری ادراری و تناسلی
دکتر محسن بهمنی، متخصص اورولوژی و جراح کلیه و مجاری ادراری و تناسلی، در زمینه بررسی و درمان بیماری‌های مرتبط با دستگاه ادراری و تناسلی مردان فعالیت دارد.
مراجعه به متخصص اورولوژی می‌تواند برای افرادی که با مشکلاتی مانند سنگ کلیه، بیماری‌های پروستات، واریکوسل، زگیل تناسلی، اختلالات جنسی و ناباروری مردان مواجه هستند، امکان بررسی دقیق‌تر شرایط و انتخاب مسیر درمانی متناسب با تشخیص را فراهم کند.
در صورت وجود علائمی مانند درد پهلو یا بیضه، مشکلات ادراری، تغییرات غیرطبیعی در ناحیه تناسلی، اختلالات مداوم جنسی یا نگرانی درباره باروری، ارزیابی توسط متخصص می‌تواند نخستین قدم برای مشخص شدن علت مشکل باشد.
آدرس مطب دکتر محسن بهمنی در شهریار
شهریار، ابتدای خیابان ولیعصر، روبه‌روی کوچه صداقت پیشه، برج پارسیان، طبقه سوم
شماره‌های تماس و رزرو نوبت
۰۹۰۱۹۳۸۶۹۸۵
۰۹۰۵۴۳۸۳۳۹۸
امکان مشاوره و رزرو نوبت ویزیت آنلاین و حضوری از طریق شماره‌های اعلام‌شده فراهم است.
جمع‌بندی
بیماری‌های اورولوژیک می‌توانند بخش‌های مختلفی از سلامت مردان را تحت تأثیر قرار دهند؛ از سنگ کلیه و مشکلات ادراری گرفته تا بیماری‌های پروستات، واریکوسل، زگیل تناسلی، اختلالات جنسی و ناباروری.
توجه به علائم و مراجعه به‌موقع به متخصص می‌تواند به تشخیص علت مشکل و انتخاب روش درمانی مناسب کمک کند. مشکلاتی مانند درد مداوم، تغییر در الگوی ادرار، وجود خون در ادرار یا مایع منی، ضایعات تناسلی، تورم یا درد بیضه و اختلالات مداوم در عملکرد جنسی بهتر است نادیده گرفته نشوند.