به گزارش صراط به نقل از فارس: حامد علامتی مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در نشست تشریح برنامههای هفته ملی کودک، با گرامیداشت یاد شهدای مقاومت و شهدای کودک، با اشاره به کتاب «تربیت کودک در اندیشه مقام معظم رهبری» اظهار کرد: این اثر یکی از کتابهای جامع در حوزه کودک است و نگاه به تربیت کودک را از سطح چند توصیه فردی فراتر میبرد و آن را در ارتباط با مدرسه، خانواده، رسانه، نظام فرهنگی و تولید محصولات چندرسانهای و تربیتی دنبال میکند.وی ادامه داد: پیام بنیادین این نگاه آن است که اگر کشوری در پی عزت، استقلال، پیشرفت علمی و عقلانی و شجاعت است، باید بنیان آن را از دوران کودکی آغاز کند. بنابراین توجه به کودک یک فعالیت جانبی یا مناسبتی نیست، بلکه یک انتخاب راهبردی برای ساختن آینده کشور است.
هفته ملی کودک؛ فرصتی برای سنجش فاصله میان حرف و عمل
مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با بیان اینکه هفته ملی کودک صرفاً مجموعهای از جشنها، مراسم و تولیدات رسانهای نیست، گفت: این هفته فرصتی برای بازخوانی مسئولیتهای ما در برابر کودکان و سنجش فاصله میان آنچه درباره کودکان میگوییم و آنچه برای آنان انجام میدهیم، است.وی شعار امسال هفته ملی کودک را «لبخند کودکان، الفبای وطن» اعلام کرد و افزود: لبخند کودک صرفاً یک تصویر تزئینی یا تبلیغاتی نیست؛ زمانی شکل میگیرد که کودک در خانه، مدرسه، شهر و جامعه احساس خوبی داشته باشد، صدایش شنیده شود، فرصت بازی، خواندن، آموختن و آفریدن داشته باشد و استعدادهایش جدی گرفته شود.
علامتی تصریح کرد: وقتی میگوییم «لبخند کودکان، الفبای وطن»، مقصود این است که ساختن ایران از شناخت درست نیازها و ظرفیتهای کودکان آغاز میشود. وطن فقط مرزهای جغرافیایی نیست؛ وطن باید خانهای باشد که همه کودکان در آن احساس تعلق و آرامش داشته باشند و امید در آن جوانه بزند.
کودک امروز در جهانی پر از بحران
وی با اشاره به شرایط امروز کودکان گفت: کودکان امروز در جهانی پرنوسان رشد میکنند؛ جهانی که جنگ، ناامنی، بحرانهای محیط زیستی، نابرابری فرصتها، گسترش تنهایی و اضطراب، تحولات سریع رسانهای و ورود هوش مصنوعی به زندگی، تجربه کودکی را دگرگون کرده است.مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ادامه داد: در چنین جهانی نمیتوان تنها پس از وقوع بحران به فکر کودکان بود. به نظامی نیاز داریم که پیش از بحران آماده باشد، هنگام بحران از کودک حفاظت کند و پس از بحران نیز امکان بازیابی روانی و بازگشت او به زندگی و مسیر رشد را فراهم کند.
عبور از سند حقوق کودک به میدان زندگی
علامتی با اشاره به اقدامات انجامشده درباره سند ملی حقوق کودک و نوجوان گفت: طی یک سال گذشته، با محوریت شورای عالی انقلاب فرهنگی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، وزارت آموزش و پرورش و دستگاههایی مانند سازمان بهزیستی، موضوع اجراییسازی این سند مورد توجه قرار گرفته است.وی افزود: اکنون باید گام بعدی را برداریم و از سند به میدان زندگی کودک برسیم. منظور از عبور از سند، کنار گذاشتن آن نیست؛ بلکه باید سند ملی حقوق کودک در زندگی جاری کودکان ساری و جاری شود.
علامتی تأکید کرد: ارزش اسناد زمانی آشکار میشود که جهتگیری آنها در تصمیمها، بودجهریزیها، تصمیمسازیها، رفتارهای اجرایی دستگاههای دولتی و حتی زندگی روزمره مردم دیده شود.
کودک باید از «مخاطب» به «شریک اقدام» تبدیل شود
مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان یکی از رویکردهای مورد تأکید در حوزه حقوق کودک را تغییر نگاه از کودک به عنوان مخاطب به کودک به عنوان صاحب صدا و شریک اقدام دانست و گفت: کودکان و نوجوانان باید در طراحی، اجرا و ارزیابی برنامههایی که با زندگی آنها مرتبط است، سهم واقعی داشته باشند.وی افزود: حضور تشریفاتی کودک در کنار مدیران، مشارکت محسوب نمیشود. مشارکت واقعی زمانی شکل میگیرد که پرسش کودک جدی گرفته شود، پیشنهاد او مورد توجه قرار گیرد و بخشی از تصمیم و اقدام به او سپرده شود.
روایت کودکان شهید؛ از شهادت تا حق زندگی
علامتی درباره نخستین روز هفته ملی کودک با عنوان «لبخندهایی که از یاد نمیروند» گفت: این روز به روایت کودکان و نوجوانان شهیدی اختصاص دارد که رویاهایشان در حافظه وطن باقی مانده است.وی با اشاره به شهدای کودک مدرسه شجره میناب اظهار کرد: روایت کودکان شهید نباید فقط به لحظه شهادت آنها محدود شود، بلکه باید بر حق زندگی، امید و آرزوهای آنان و همچنین حق مصونیت کودکان در جنگ، امنیت مدارس و مراکز درمانی و ضرورت حمایت روانی و اجتماعی از کودکان آسیبدیده تأکید کرد.علامتی گفت: روایت جنگ و شهادت برای کودکان باید حقیقتمحور، متناسب با سن، کرامتمدار و امیدآفرین باشد.
از محیط زیست تا خانواده؛ هفت روز برای زیست کامل کودکی
وی درباره روزشمار هفته ملی کودک توضیح داد: ۱۶ مهرماه با عنوان «زمین، خانه فردای ما» به طبیعت و محیط زیست اختصاص دارد و موضوعاتی مانند آب سالم، هوای پاک، مدرسه ایمن و شهر دوستدار کودک در این روز مورد توجه قرار میگیرد.علامتی افزود: ۱۷ مهرماه با عنوان «خانه؛ جایی که صدای کودک شنیده میشود» به خانواده اختصاص دارد و بر گفتوگوی میان نسلی، سواد رسانهای خانواده، تعادل در استفاده از ابزارهای دیجیتال و سلامت روان کودکان تأکید میشود.
به گفته وی، ۱۸ مهرماه نیز با عنوان «بازی، زبان کودکی» به اهمیت بازی، نشاط، خلاقیت، دوستی و رشد اجتماعی کودک اختصاص دارد و بر به رسمیت شناختن حق بازی کودکان، از جمله بازیهای بومی و محلی، تأکید خواهد شد. کتاب؛ هزار راه به سوی فردامدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ۱۹ مهرماه را با عنوان «کتاب؛ هزار راه به سوی فردا» روز کتاب و قصه دانست و گفت: کتاب در عصر انبوه اطلاعات، تصاویر و محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی، فقط وسیله انتقال اطلاعات نیست؛ بلکه بستری برای تمرکز، تخیل، تفکر انتقادی، خردورزی، شناخت حقیقت، تقویت زبان و هویت است.وی بر ضرورت گسترش دسترسی کودکان، بهویژه کودکان مناطق روستایی، کمبرخوردار و مرزی، به کتاب باکیفیت تأکید کرد و آن را بخشی از عدالت فرهنگی دانست.
«وطن، خانه همه کودکان»؛ تأکید بر کودکان با نیازهای ویژه
علامتی گفت: ۲۰ مهرماه با عنوان «وطن، خانه همه کودکان» به موضوع عدالت در فرصتهای کودکی و توجه ویژه به کودکان با نیازهای ویژه اختصاص دارد.وی افزود: باید موانع دسترسی کودکان با نیازهای ویژه به فضا، محتوا، ارتباط و برنامه برداشته شود و اگر برنامهها از ابتدا متناسب با نیازهای این کودکان طراحی نشدهاند، باید متناسبسازی شوند.
هوش مصنوعی؛ نه محرومیت، نه رهاشدگی
مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان درباره آخرین روز هفته ملی کودک با عنوان «کودکان، سازندگان فردا» گفت: در این روز موضوعاتی مانند علم، فناوری، هنر، خلاقیت و فناوریهای نوین مورد توجه قرار میگیرد و هوش مصنوعی نیز در دستور کار است.وی تأکید کرد: نباید در برابر هوش مصنوعی به سیاست دوگانه محرومیت یا رها کردن کودکان تن داد. کودک ایرانی باید به فناوری ایمن، مفید و متناسب با سن دسترسی داشته باشد و همزمان از حریم خصوصی، امنیت روانی و هویت فرهنگی او صیانت شود.علامتی افزود: هدف صرفاً تربیت نسلی نیست که مصرفکننده ابزارهای هوش مصنوعی باشد؛ بلکه باید نسلی پرسشگر، خلاق، اخلاقمدار و توانمند تربیت کنیم که هوش مصنوعی را بشناسد، درباره آن نقادانه بیندیشد و از آن برای حل مسائل، آفرینش هنری، یادگیری و ساختن آینده استفاده کند.وی تصریح کرد: فناوری نباید جایگزین خانواده، مربی، کتاب، بازی و رابطه انسانی شود، بلکه باید در خدمت رشد متوازن کودک قرار گیرد.
معیار موفقیت هفته کودک، تعداد مراسم نیست
علامتی با تأکید بر اینکه هفته ملی کودک متعلق به یک سازمان یا نهاد خاص نیست، گفت: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان نقش راهبری و هماهنگی این هفته را بر عهده دارد و دستگاهها و نهادهای مختلف، از صداوسیما و وزارت آموزش و پرورش تا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان تعلیم و تربیت کودک و نهادهای مردمی در آن مشارکت دارند.وی از رسانهها خواست در این هفته تنها بازتابدهنده برنامهها نباشند و افزود: یکی از بازیگران اصلی هفته ملی کودک خود کودکان هستند. باید برای صدای کودکان و نوجوانان، بهویژه خبرنگاران نوجوان، میدان بیشتری فراهم کنیم.مدیرعامل کانون گفت: معیار موفقیت هفته ملی کودک تعداد و تعدد مراسمها، خبرها و تصاویر نیست. باید در پایان این هفته پرسید آیا کودک فرصت واقعی برای سخن گفتن پیدا کرد، چه تعداد از پیشنهادهای کودکان پیگیری شد، کدام دستگاهها اقدامات ماندگاری برای کودکان انجام دادند، دسترسی کدام گروه از کودکان بهتر شد و این برنامهها چه اثری بر رشد و زیست کودکان داشت.علامتی تأکید کرد: بهترین بزرگداشت شهدای کودک و اندیشه تربیتی رهبر شهید، تبدیل این اندیشه به عمل تربیتی و فراهم کردن زمینه برای مسئولیتپذیری اجتماعی کودکان و سخن گفتن آنان درباره آینده و ساختن آینده توسط خودشان است.وی ابراز امیدواری کرد شعار «لبخند کودکان، الفبای وطن» از سطح یک عبارت زیبا فراتر رود و به یک مطالبه ملی برای رشد و بهبود زیست کودکان تبدیل شود.