۰۳ مهر ۱۴۰۵ - ۲۳:۰۸

حاشیه‌های دنباله‌دار قائم‌پناه

حضور معاون اجرایی رئیس‌جمهور، در جشن روز ملی عربستان سعودی در تهران و انتشار تصاویری از حضور او در مراسم بار دیگر موجب شد تا انتقادات بسیاری نسبت به این رفتار مطرح شود.
کد خبر : ۷۴۹۸۱۴

حضور محمد جعفر قائم‌پناه در مراسم روز ملی عربستان سعودی در تهران و انتشار تصاویر آن و به‌ویژه تصاویر مربوط به بریدن کیک، مورد انتقاد رسانه‌ها و فعالان سیاسی قرار گرفت.

به گزارش صراط به نقل از فارس، انتشار این تصاویر در شرایطی صورت گرفت که تحولات منطقه و وضعیت یمن در کانون توجه قرار داشت و همین موضوع باعث شد برخی چهره‌های سیاسی نسبت به زمان و نحوه حضور مقامات ایرانی در این مراسم انتقاد کنند.

بذرپاش: این کار توسط مقامات رسمی چه معنایی دارد؟

مهرداد بذرپاش، وزیر راه و شهرسازی دولت سیزدهم، از جمله چهره‌هایی بود که مستقیماً واکنش نشان داد و با اشاره به تحولات یمن نوشت: «در شرایطی که یمن در جبهه مقاومت اینگونه در میدان ایستاده، این‌کار توسط مقامات رسمی چه معنی دارد!»

اگر می‌دانستیم، دست از غنی‌سازی برمی‌داشتم

یکی از مهم‌ترین موارد پیشین به اظهارات قائم‌پناه درباره جنگ و برنامه هسته‌ای ایران بازمی‌گردد.

قائم‌پناه گفته بود: «من اگر بودم و می‌دانستم آمریکا رهبر ما را شهید می‌کند، دست از غنی‌سازی برمی‌داشتم.»

معاون اجرایی رئیس‌جمهور در ادامه با اشاره به خسارت‌های واردشده به صنایع، راه‌ها، پالایشگاه‌ها و زیرساخت‌های کشور، موضوع را از زاویه هزینه و فایده مورد بحث قرار داده و استدلال کرده بود که نباید برای دستیابی به هدفی که با هزینه کمتر امکان‌پذیر است، هزینه بیشتری پرداخت شود.

این سخنان به‌سرعت با واکنش منتقدانی مواجه شد که ارتباط دادن مسئله غنی‌سازی با وقوع جنگ را محل اشکال می‌دانستند.

سردار جوانی: یا تاریخ را نخوانده‌اند یا از تحلیل درست بی‌بهره‌اند

یکی از واکنش‌های صریح از سوی سردار یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مطرح شد.

جوانی درباره این دیدگاه که کنار گذاشتن غنی‌سازی می‌توانست مانع وقوع جنگ شود، گفت کسانی که چنین نظری دارند «یا اطلاعات دقیق تاریخی ندارند یا از تحلیل درست بی‌بهره‌اند».

او ورود آمریکا به جنگ را ناشی از یک «اشتباه محاسباتی» دانست و با این تحلیل که غنی‌سازی علت وقوع جنگ بوده، مخالفت کرد.

ظهوریان: جریانی در دولت تصمیم به ایستادن در برابر نظر رهبری دارد

میثم ظهوریان، نماینده مشهد در مجلس شورای اسلامی، نیز به قائم پناه واکنش نشان داد.

او علاوه بر محتوای سخنان قائم‌پناه، نحوه انتشار آن از مجاری رسمی ریاست جمهوری را مورد انتقاد قرار داد و گفت که دست‌کم جریانی در دولت «تصمیم به ایستادن علنی در برابر نظر رهبری» گرفته است.

گنجی: مسئله فقط انرژی هسته‌ای نیست

عبدالله گنجی، فعال رسانه‌ای، نیز به سخنان قائم‌پناه واکنش نشان داد و استدلال کرد مسئله صرفاً برخورداری یا عدم برخورداری ایران از انرژی هسته‌ای نیست.

از نگاه گنجی، موضوع اصلی این است که ایران در چارچوب حقوق بین‌المللی از حقی برخوردار باشد اما آمریکا بخواهد تعیین کند ایران از آن حق استفاده کند یا خیر. او پذیرش چنین شرایطی برای نپرداختن هزینه را «تمکین به خواسته غیرقانونی آمریکا» توصیف کرد.

روزنامه کیهان نیز به اظهارات قائم‌پناه واکنش نشان داد و با انتقاد از استدلال معاون اجرایی رئیس‌جمهور، خواستار موضع‌گیری رئیس‌جمهور درباره این سخنان شد.

سخنگوی دولت وارد میدان شد

دامنه واکنش‌ها در نهایت سخنگوی دولت را نیز به واکنش واداشت.

فاطمه مهاجرانی تأکید کرد دولت فقدان رهبر شهید را سنگین‌ترین هزینه جنگ می‌داند و از این منظر، سخنان قائم‌پناه را قابل فهم دانست. او همچنین بر ضرورت پرهیز از برداشت‌های حاشیه‌ای و حفظ وحدت و انسجام ملی تأکید کرد.

به این ترتیب، یک اظهارنظر درباره غنی‌سازی از سطح سخنان یک مقام اجرایی فراتر رفت؛ واکنش معاون سیاسی سپاه، نمایندگان مجلس و فعالان رسانه‌ای را به دنبال داشت و در نهایت سخنگوی دولت نیز برای توضیح نگاه دولت وارد ماجرا شد.

وقتی قائم‌پناه از تریبون مجلس هدف انتقاد قرار گرفت
 
سابقه واکنش‌ها به قائم‌پناه به پیش از ماجرای غنی‌سازی نیز بازمی‌گردد.
قائم‌پناه پیش‌تر درباره مطالبات اجتماعی گفته بود اگر مردم احساس کنند نمی‌توانند حق خود را از درون نظام دریافت کنند، ناامیدی و احساس بی‌پناهی شکل می‌گیرد و ممکن است برخی به یک «نیروی نجات‌بخش بیرونی» امید ببندند.
 او تأکید کرده بود دستگاه‌های کشور باید این باور را در مردم ایجاد کنند که امکان احقاق حق از داخل وجود دارد.این سخنان با واکنش قاسم روانبخش، نماینده قم در مجلس شورای اسلامی، مواجه شد.
روانبخش در صحن علنی مجلس خطاب به مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، گفت: «اظهارات قائم‌پناه نوعی کودتای داخلی در دولت شماست.»
 
او همچنین تاکید کرد که قائم پناه با سخنان خود دولت را فاقد توان پناه‌دادن به مردم معرفی کرده و «نیروی خارجی» را به‌عنوان نجات‌بخش مطرح کرده است. این موارد، برداشت و ادعای سیاسی روانبخش درباره سخنان قائم‌پناه بود.
یک الگوی تکرارشونده؟
 
کنار هم قرار دادن این موارد نشان می‌دهد ماجرای جشن روز ملی عربستان نخستین مرتبه‌ای نیست که قائم‌پناه در مرکز یک مناقشه سیاسی و رسانه‌ای قرار می‌گیرد.
 
برخی تحلیلگران سیاسی معتقدند مسئله قابل بررسی برای دولت، تنها هر یک از این حاشیه‌ها به‌صورت جداگانه نیست؛ بلکه تکرار موقعیتی است که در آن سخن یا رفتار یکی از مقامات نزدیک به رئیس‌جمهور واکنش سیاسی ایجاد می‌کند و پس از آن دولت یا معاونت اجرایی برای ارائه توضیح وارد میدان می‌شود.
به اعتقاد کارشناسان معاون اجرایی رئیس‌جمهور به دلیل جایگاه حقوقی خود صرفاً یک فعال سیاسی نیست و اظهارات او، به‌ویژه درباره موضوعاتی مانند جنگ، غنی‌سازی و مسائل حساس داخلی، ممکن است به بحث درباره رویکرد مجموعه دولت کشیده شود.
 
آنچه به‌طور مستند قابل مشاهده است، تکرار واکنش‌های سیاسی به برخی اظهارات و رفتارهای قائم‌پناه طی ماه‌های گذشته است؛ واکنش‌هایی که در چند مورد از سطح نقد یک شخص فراتر رفته و دولت یا معاونت اجرایی ریاست جمهوری را نیز وارد پاسخگویی کرده است.
 
از همین منظر، تذکر بسیاری از تحلیلگران و کارشناسان سیاسی این است معاون اجرایی رییس جمهور باید مراقب رفتار و گفتار خود باشد و بیش از این برای دولت و کشور حاشیه ایجاد نکند.