به گزارش صراط به نقل از فارس؛ در ۲۷ و ۲۸ مرداد ۱۴۰۵، اکسیوس و سیانان تقریباً همزمان گزارشهایی درباره تنگه هرمز منتشر کردند که دو روایت مکمل را پیش میبرد.باراک راوید در اکسیوس به نقل از دو مقام آمریکایی مدعی شد که ارتش آمریکا یک کریدور جنوبی مخفی ایجاد کرده و هر شب ۱۵ تا ۲۰ نفتکش از آن تردد میکنند و روزانه حدود ۱۰ میلیون بشکه نفت خام صادر میشود.سیانان هم در مجموعه گزارشهایی ادعا کرد ایران «کنترل تنگه را از دست داده» و بیش از ۸۰ درصد کشتیها مسیر عمان را انتخاب میکنند اما در همان گزارش پذیرفت که روزانه تنها ۲ تا ۳ فروند نفتکش فوقسنگین (VLCC) از این مسیر عبور میکند.هر دو گزارش متکی بر مقامات ناشناس آمریکایی هستند و هر دو به یک نتیجهگیری سیاسی ختم میشوند، که از قضا مورد ادعای ترامپ هم هست، آمریکا کنترل تنگه را در دست گرفته و ایران در حال تضعیف است.
تناقض اصلی، آمارها با هم همخوانی ندارند
اکسیوس میگوید هر شب ۱۵ تا ۲۰ نفتکش از کریدور جنوبی عبور میکنند، اما سیانان در همان بازه زمانی میگوید روزانه فقط ۲ تا ۳ فروند VLCC تردد دارند.این اختلاف ۵ تا ۱۰ برابری در یک بازه زمانی و یک منطقه جغرافیایی، نشان از تناقض جدی دارد. اگر آمار اکسیوس درست باشد، گزارش سیانان قابل قبول نیست و برعکس.این درحالیست که تصاویر ماهوارهای سار هیچگاه عبور کشتی بزرگ از مریدور عمانی در سه هفته گذشته را تایید نمیکند.
حجم صادرات، ۱۰ میلیون بشکه در برابر حدود ۵ میلیون بشکه مجموع هر دو مسیر
طبق دادههای مورد اشاره، هماکنون مجموع عبور نفت از هر دو مسیر شمالی (ایران) و جنوبی (عمان) حدود ۵ میلیون بشکه در روز است اما اکسیوس ادعا میکند تنها کریدور جنوبی روزانه ۱۰ میلیون بشکه صادرات دارد.این رقم یعنی کریدور جنوبی به تنهایی معادل ۵۰ تا ۱۰۰ درصد کل صادرات نفت منطقه در دوران پیش از تنش است.این ادعا با دادههای شرکت رهگیری کشتیها نظیر Kpler که خود سیانان نیز به آن استناد کرده، همخوانی ندارد.
ضعف روششناختی: منابع ناشناس و دادههای غیرقابل راستیآزمایی
هر دو گزارش سیانان و آکسیوس از سه اشکال اساسی روششناختی رنج میبرند:اول، اتکای کامل به مقامات ناشناس، گزارش اکسیوس کاملاً متکی بر «دو مقام آمریکایی» و گزارش سیانان بر مبنای «تحلیلگران ناشناس» است.مخاطب هیچ راهی برای تأیید هویت، انگیزه یا روش جمعآوری دادههای این منابع ندارد. هر دو گزارش تأکید دارند که نفتکشها برای «فرار از حملات ایران» سامانه شناسایی خودکار (AIS) را خاموش میکنند اما دقیقاً همین خاموشی باعث میشود که دادههای شرکتهای ثالث مثل Kpler قابل استناد نباشند، یعنی ادعای «صادرات بالا» بر پایه دادههایی مطرح میشود که قابل راستیآزمایی مستقل نیستند.طبق تصاویر ماهوارهای سنتینل-۱ و سار، امشب تنها ۵ نفتکش کوچک با AIS خاموش در صف عبور از کریدور جنوبی قرار دارند، در حالی که اکسیوس از ۱۵ تا ۲۰ کشتی سخن گفته است. سنتینل-۱ با رادار دهانه ترکیبی (SAR) خود قادر به تصویربرداری در شب و در هر شرایط آبوهوایی است و یکی از ابزارهای معتبر برای نظارت مستقل بر تردد دریایی محسوب میشود.
فاصله آشکار میان دادههای ماهوارهای و ادعای اکسیوس، ضعف اساسی روایت این رسانه را برملا میکند.
عملیات اطلاعاتی در خدمت اهداف سیاسی
مجموعه گزارشهای اکسیوس و سیانان، یک عملیات ترکیبی اطلاعاتی-روانشناختی را شکل میدهند.اکسیوس با ارائه آمارهای کمّی (۱۵–۲۰ کشتی، ۱۰ میلیون بشکه) القای کارآمدی عملیات نظامی آمریکا را دنبال میکند.سیانان با روایت کیفی (از دست رفتن کنترل ایران، تغییر ۸۰ درصدی مسیرها) فضای «تغییر راهبردی غیرقابلبازگشت» را میسازد.این دو رسانه با استناد متقابل به یکدیگر و اتکا به منابع ناشناس مشترک، یکدیگر را تأیید میکنند، در حالی که در آمارهای کلیدی با تناقضهای آشتیناپذیر روبرو هستند.در شرایطی که تصاپیر ماهوارهای هر دوی این گزارهها را رد میکند، این گزارشها تبلیغات سیاسی در چارچوب سیاست «فشار حداکثری» آمریکا علیه ایران هستند تا گزارشهای خبری مبتنی بر واقعیتهای قابل تأیید.اختلاف آشکار میان تصویر سنتینل-۱ و ادعای اکسیوس درباره «شبهای ۱۵ تا ۲۰ نفتکش»، بارزترین نشانه این عملیات اطلاعاتی است.نقطه جالب اینکه روایت آکسیوس و سیانان در رسانههای داخلی منعکس شده و آنها نتیجه میگیرند، تا تنگه از دست نرفته بر سر آن معامله کنیم.
