به گزارش صراط نیوز، روز دوشنبه ۲۶ مرداد، دوره ۶۰ روزه تفاهم اسلام آباد میان ایران و آمریکا به پایان رسید؛ تفاهمی که ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ با وجود نظر علی الاصول و دیگر رهبر انقلاب به امضا همزمان پزشکیان و ترامپ رسید و در همان زمان با تعابیر بسیار بزرگی از سوی برخی مسئولان معرفی شد. محمد باقر قالیباف آن را «سند شکست آمریکا» خواند، عباس عراقچی از آن به عنوان سند سرافرازی» یاد کرد و مسعود پزشکیان نیز مدعی شد که تمامی مفاد آن به نفع ایران است. اما اکنون که ۶۰ روز گذشته، باید یک سؤال ساده پرسید از آن همه دستاورد ادعایی چه چیزی در در عمل باقی مانده است؟ پاسخ را شاید بتوان با همان تعبیری بیان کرد که ولی السیف درباره نتیجه برجام به کار برد «تقریباً هیچ »
تفاهم ۱۴ بندی اسلام آباد روی کاغذ مجموعه ای از تعهدات برای آمریکا ایجاد میکرد؛ از توقف دائمی عملیات نظامی و خودداری از تهدید و استفاده از زور علیه ایران گرفته تا احترام به تمامیت ارضی کشور رفع محاصره دریایی خروج نیروهای آمریکایی از پیرامون ایران توقف تحریم ها فراهم کردن امکان صادرات نفت و آزادسازی دارایی های مسدود شده وحتی ایجاد برنامه ای حداقل ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی و توسعه اقتصادی ایران اما مشکل از همان ابتدا فریب بودن این تفاهم از آنجایی روشن بود که بخش مهمی از این مفاد یا به شدت تفسیر پذیر بودند یا فاقد ضمانت اجرای مؤثر آمریکا در فاصله ای کوتاه نشان داد حتی همان تعهدات صریح را نیز الزام آور نمی داند. آمریکا پس از آغاز دوباره جنگ و نبرد ۱۷ روزه بر علیه ایران، عملاً نخستین و اساسی ترین ستون تفاهم را زیر پا گذاشت؛ تعهدی که بر توقف فوری و دائمی عملیات نظامی استوار بود. از سوی دیگر محاصره دریایی نیز برخلاف تعهد مربوطه ادامه یافت و تلاش برای ایجاد ترتیبات عمانی مورد نظر آمریکا در تنگه هرمز نیز با صراحت متن تفاهم درباره ترتیبات ایرانی ناسازگار بود در حوزه نفت نیز وعده ها عملی نشد.
آمریکا برخلاف تعهد مربوط به صدور مجوز صادرات نفت خام فرآورده های نفتی و خدمات بانکی بیمه ای و حمل و نقل مرتبط ، مسیر فشار را ادامه داد. دارایی های مسدود شده ایران نیز آزاد نشد. حتی آنچه درباره استفاده از این منابع برای خرید کالاهای آمریکایی مطرح شد، جایگزین تعهد صریح تفاهم برای در دسترس قرار گرفتن داراییها برای استفاده ایران نبود و در عمل نیز گشایش واقعی و پایدار مالی ایجاد نکرد. از برنامه ۳۰۰ میلیارد دلاری بازسازی هم خبری نشد؛ تحریم ها لغو نشدند؛ محاصره پایان نیافت؛ دارایی ها آزاد نشدند و مهم تر از همه، اصل توقف جنگ نیز پایدار نماند.
به همین دلایل بود که رهبر انقلاب در پیام ۲۷ تیر ماه تفاهم اسلام آباد را تجربه تاریک و سند پلید بودن آمریکا معرفی کرده و فرمودند: نقض عهدهای مکرر شیطان بزرگ نسبت به تفاهم نامه امضا شده بین رئیس جمهوران ایران و آمریکا بار دیگر این حقیقت را به همگان ثابت کرد که امضای رئیس جمهور آمریکا چقدر بی ارزش و نامعتبر است و زورگوئی، تمامیت خواهی و وحشی گری اجزاء لاینفک مرام و مسلک آمریکایی میباشد. امروز شیطان بزرگ بار دیگر چهره ی واقعی و بدون نقاب خود را آشکار کرده تا این تجربه تاریک از جنایت و بد عهدی سند محکم دیگری بر دروغگویی، غیر منطقی و غیر قابل اعتماد و پلید بودن آمریکا باشد.»
دستاورد سازی از «پوچ»
همانگونه که در برجام، «به رسمیت شناخته شدن غنی سازی» به عنوان دستاورد معرفی شد اکنون نیز افرادی همچون قالیباف تلاش میکنند با استفاده از عباراتی دروغ و پوچ مانند به رسمیت شناخته شدن مقاومت دستاوردی تاریخی بسازند. در حالی که حق غنی سازی هسته ای برای کشورهای عضو NPT اساساً در چارچوب حقوق این معاهده قابل استناد بود برخی چهره ها چنین وانمود کردند که گویی غرب این حق را برای نخستین بار به ایران اعطا کرده است. اکنون نیز درباره مقاومت چنین روایتی تکرار می شود؛ گویی صرف درج عبارتی در یک متن سیاسی واقعیت سیاست خصمانه و شیطانی آمریکا ، میدان و معادلات قدرت را تغییر می دهد. این را باید دستاورد سازی از پوچ نامید.
این مسئله زمانی نگران کننده تر می شود که رهبری انقلاب در پیام تاریخی خود مخالفت خویش را با این تفاهم اعلام کردند اما با وجود آن سازوکار تصمیم گیری در شورای عالی امنیت ملی به سمت تصویب آن رفت. تجربه اخیر نشان داد که این سازوکار نیازمند باز تعریف و اصلاحات ساختاری جدی است. برکناری ذوالقدر، دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی در فاصله ای کوتاه که اولین برکناری دوره سوم جمهوری اسلامی به شمار می آید نشانه ای دیگر از نارضایتی ملت و رهبری از افرادی است که همانند تجربه برجام با فریب خوردن بستر خسارت دیگری را فراهم کردند. با این حال عجیب آن است که برخی مسئولان همچنان حاضر نیستند از این تجربه درس بگیرند.
مشکل ترامپ نیست؛ توهم امکان توافق با ترامپ است
مسئله امروز فقط قالیباف یا پزشکیان و ظریف نیست مسئله یک ذهنیت است که میشود با دیوانه ای مثل ترامپ توافق کرد و این تصور که با امتیاز دادن مذاکره بیشتر و امضای متنهای سیاسی می توان رفتار ساختاری آمریکا را تغییر داد موضوعی که
رهبر شهید در مهر ۱۴۰۴ صراحتا مسئولان را در این خصوص هشدار دادند و حتی جان مرشایمر یکی از مشهورترین دانشمندان روابط بین الملل در جهان و آمریکا درباره همین خیال هشدار داده است: «هر ایرانی که فکر می کند اگر خواسته هایش متعادل تر باشد میتواند با آمریکایی ها به توافق دست یابد عقلش را از دست داده است.
نوبنیاد