به گزارش صراط نیوز به نقل از فارس، اگر درنظر بگیریم که نقش طیف اصلاحطلبان در برجام و پرونده هستهای ایران تا چه میزان پررنگ است، عمده مسائل مرتبط با کنوانسیون خزر نیز با یک درجه پایینتر به این طیف مرتبط است.اولین مذاکرات پیرامون تعیین رژیم حقوقی دریای خزر در دولت خاتمی صورت گرفت و نهایتا امضای کنوانسیون اکتائو در دولت روحانی بود. حالا هم که دولت پزشکیان لایحه الحاق ایران به این کنوانسیون را برای تصویب به مجلس فرستاده است.
اما ظریف که این روزها کلیپ سخنانش پیرامون رد شائبه سهم ۵۰ درصدی ایران در زمان پهلوی وایرال شده، نقش عمدهای در مذاکرات کنوانسیون خزر در اکتائوی قزاقستان داشت و اصلا امضای او به عنوان وزیرخارجه وقت پای کنوانسیونی است که اخیرا از سوی دولت برای تصویب به مجلس ارسال شده است.
کارنامه مردی که به امضای کری اعتماد داشت
نام محمد جواد ظریف در سپهر سیاسی ایران برای اولین بار از سال ۶۶ و هنگام مذاکرات ماههای پایانی دفاع مقدس هشت ساله شنیده شد. با یک حساب سرانگشتی، او چهار دهه است که در پروندههای خارجی ایران نظیر جنگ تحمیلی صدام، برجام، پروتکل الحاقی، کنوانسیون خزر و... نقش ایفا کرده است.شاه بیت این چهار دهه فعالیت که با تمام هنرنمایی های شخصی و حرفهای ظریف مانند خندهها، نطقهای پرحرارت، استعفاهای متعدد و... در قالب برجام به بار نشست و او را در سال ۹۴ مستحق دریافت ۱۰۰ سکه بهار آزادی از سوی روحانی کرد، امضای برجام بود. تفاهمنامهای که بعدها مشخص شد بخش زیادی از ضمانت اجرایی آن البته از نظر محمد جواد ظریف، منوط به امضای جان کری، وزیرخارجه وقت آمریکا است.
امضایی که با کل برجام و هیاهوی پیرامونش در سال ۲۰۱۸ با خروج یک طرفه ترامپ از آن به تاریخ پیوست. ظریف بعد از برجام، جدیتر از قبل به سراغ تعیین رژیم حقوقی دریای خزر و سهم ایران از آن رفت و سه سال بعد، در مرداد سال ۹۷ با حضور سران کشورهای ساحلی دریای خزر و همراه با وزرای خارجه این کشورها، کنوانسیون اکتائو را امضا زد. در حالی که سه ماه قبل، ترامپ از برجامی که ظریف آن همه به آن افتخار میکرد، خارج شده بود!
پروندههای خارجی زبان دنیا بلدها
هرچند کنوانسیون تعیین رژیم حقوقی دریای خزر، امضا شده در مرداد ماه ۱۳۹۷، محصول ۲۱ سال مذاکره پیرامون این موضوع بود، اما اینکه گفته میشود طیف اصلاحطلب در ماجرای کنوانسیون نقش عمدهای ایفا کرده، مورد تایید خود آنها نیز است.خصوصا که ظریف نه تنها در سال ۹۷ و چند روز پس از امضای کنوانسیون، بلکه در سالهای بعد نیز از آن دفاع کرده و امضای آن را یکی از دستاوردهای خود میداند. همانطور که همچنان از برجام دفاع میکند. در روزهای گذشته درحالی که رسانههای عموما اصلاحطلب با آب و تاب فیلم صحبتهای ظریف در رد شائبه سهم ۵۰ درصدی ایران در دریای خزر را منتشر میسازند، خاطرات بد مردم ایران از برجام و آن همه هیاهو برای "هیچ" این تردید را ایجاد کرده که مبادا آش کنوانسیون اکتائو به همان شوری برجام باشد، کمااینکه آشپز هر دو نیز یکی است!
آیا خاطرات برجام تکرار میشود؟
اواخر مرداد سال ۱۳۹۷ و زمانی که ظریف به تازگی از اکتائوی قزاقستان به ایران برگشته بود، در گفتوگوی ویژه خبری از کنوانسیون خزر دفاع کرد. او در قاب رسانه ملی و درحالی که مجری از او پرسیده بود با با امضای این کنوانسیون، دو معاهده 1921 و 1940 فسخ میشوند؟ در پاسخ گفته بود: این دو معاهده سر جایشان هست، ولی مقررات مثبتی داشته که همه آنها در کنوانسیون رژیم حقوقی خزر آمده است...ظریف البته این را نگفت که چند روز قبل، وقتی رئیسجمهور قزاقستان با امضای کنوانسیون، معاهدات ایران و شوروی را به تاریخ پیوسته اعلام کرد، چرا هم او و هم روحانی سکوت کرده بودند؟این تناقض زمانی اوج گرفت که خود ظریف گفت تا قبل از تعیین خط مبدأ، بهتر است کنوانسیون در مجلس تصويب نشود.
اما همچنان این را نگفت که اصلا چرا باید کنوانسیونی که در آن سهم ایران مشخص نشده، به امضا برسد؟زمانی که روزنامههای جریان اصلاحات جمله ظریف تحت عنوان "امضای کری تضمین است" را با فونت درشت منتشر میکردند، آنها داشتند اعتماد مردمی را از دست میدادند که سالها از مواهب توافق نامهای به آنها گفته میشد که اعتبارش به اندازه همان امضای کری بود.