به گزارش صراط به نقل از فارس، حسین شریعتمداری، تحلیلگر مسائل سیاسی و مدیرمسئول روزنامه کیهان، در گفتوگوی ویژه خبری با اشاره به برخی مفاد یادداشت تفاهم ایران و آمریکا برای پایان جنگ تحمیلی، تأکید کرد که در این سند از ظرفیت راهبردی تنگه هرمز بهطور کامل استفاده نشده و برخی ابزارهای مهم فشار علیه آمریکا و متحدانش مورد توجه قرار نگرفته است.
وی گفت: اگرچه دلسوزان نظام با تلاش صمیمانه و قلبی در تدوین این توافق نقش داشتند، اما با بررسی مفاد آن میتوان دید که برخی موضوعات مهم در آن لحاظ نشده است.
شریعتمداری با بیان اینکه ایران در تقابل با آمریکا از اهرمهای راهبردی مهمی برخوردار است، اظهار داشت: فاصله جغرافیایی ایران و آمریکا موجب شده امکان هدف قرار دادن مستقیم خاک آمریکا با موشکهای فعلی وجود نداشته باشد، اما واشنگتن از طریق پایگاهها و کشورهای همپیمان خود در منطقه قادر به اعمال فشار نظامی است. در مقابل، ایران از اهرمی برخوردار است که تأثیر آن از هر موشکی بیشتر است و آن حاکمیت بر خلیج فارس و تنگه هرمز است.
وی با توصیف تنگه هرمز به عنوان «گلوگاه تجارت جهانی» افزود: برخی تنها به دریافت عوارض یا حق تأمین امنیت از کشتیهای عبوری اشاره میکنند، در حالی که ارزش و جایگاه تنگه هرمز بسیار فراتر از این مسائل است. بر اساس مقررات بینالمللی، بخش عمده این آبراه در محدوده آبهای سرزمینی کشورهای ساحلی قرار دارد و عملاً در تنگه هرمز آبهای بینالمللی به معنای متعارف وجود ندارد.
مدیرمسئول روزنامه کیهان تصریح کرد: هیچ کشوری ابزارهای قدرت و ظرفیتهای راهبردی خود را روی میز مذاکره قرار نمیدهد و نباید از ظرفیت تنگه هرمز بهسادگی عبور کرد.
وی همچنین با اشاره به موضوع دریافت غرامت از آمریکا گفت: تجربه نشان داده که آمریکا به تعهدات و پیمانهای خود پایبند نیست و نمیتوان صرفاً به تضمینهای بینالمللی یا سازوکارهای سازمان ملل برای اجرای تعهدات واشنگتن دل بست.
شریعتمداری با اشاره به برخی امتیازات اقتصادی مطرحشده در توافق، اظهار داشت: ارقامی که تحت عنوان سرمایهگذاری یا آزادسازی بخشی از داراییهای ایران مطرح میشود، لزوماً به معنای پرداخت غرامت نیست.
به گفته وی، با توجه به حاکمیت ایران بر تنگه هرمز، امکان اعمال فشار مؤثر بر منافع آمریکا و متحدانش وجود دارد و این ظرفیت میتواند در مسیر مطالبه خسارات و غرامت مورد استفاده قرار گیرد؛ موضوعی که به اعتقاد او در یادداشت تفاهم مورد توجه قرار نگرفته است.
حضور ملت ایران در صحنه را باید پدیدهای کمنظیر و حتی بینظیر در تاریخ دانست
وی با اشاره به نقش مردم در تحولات اخیر گفت: پیش از هر چیز باید توجه داشت که یکی از اصلیترین اهرمهای قدرت در هر جنگی، مردم هستند و حضور ملت ایران در صحنه را باید پدیدهای کمنظیر و حتی بینظیر در تاریخ دانست.
وی افزود: دشمنان تصور میکردند با آغاز فشارها و اقدامات خود، زمینه ناآرامی در داخل کشور فراهم خواهد شد، اما حضور گسترده مردم در صحنه تمامی این محاسبات را برهم زد و نشان داد طرحهای آمریکا برای تغییر موازنه منطقهای به نتیجه نرسیده است.
مدیرمسئول روزنامه کیهان با تأکید بر اینکه ایران علاوه بر توان نظامی از ابزارهای راهبردی دیگری نیز برخوردار است، اظهار داشت: مسئله تنها دریافت غرامت نیست؛ جمهوری اسلامی ایران به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی خود، اهرمهای مهمی برای تأثیرگذاری بر اقتصاد جهانی در اختیار دارد که نباید از آنها غفلت کرد.
شریعتمداری با اشاره به موقعیت راهبردی خلیج فارس و تنگه هرمز گفت: علاوه بر مسیرهای کشتیرانی، بخش مهمی از زیرساختهای ارتباطی و انتقال داده جهان از مسیرهای دریایی منطقه عبور میکند و این ظرفیتها جایگاه ویژهای به ایران داده است.
وی همچنین با انتقاد از برخی دیدگاهها درباره محدودسازی توان بازدارندگی کشور تصریح کرد: هیچ منطقی اقتضا نمیکند که ایران ابزارهای قدرت و بازدارندگی خود را کنار بگذارد. تجربه نشان داده است که توان نظامی و اقتدار دفاعی کشور فراتر از برآوردهای دشمنان بوده و همین مسئله در محاسبات آنان اختلال ایجاد کرده است.
مدیرمسئول روزنامه کیهان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به بندهای پایانی یادداشت تفاهم، گفت: اتکا به قطعنامههای شورای امنیت بهعنوان تضمین اجرای توافق، کافی نیست؛ چرا که سابقه رفتار آمریکا نشان میدهد واشنگتن بارها تعهدات بینالمللی خود را نقض کرده و نمیتوان صرفاً به چنین تضمینهایی اعتماد کرد.
نباید دستاوردهای کشور در جنگ تحمیلی اخیر کمرنگ جلوه داده شود
مدیرمسئول روزنامه کیهان، در ادامه اظهارات خود با اشاره به ماهیت یادداشت تفاهم گفت: تفاهمنامه به معنای توافق نهایی نیست، بلکه صرفاً نشان میدهد طرفین بر سر موضوعاتی برای ادامه گفتوگو و مذاکره به تفاهم رسیدهاند و نباید آن را معادل یک توافق قطعی تلقی کرد.
وی با اشاره اعطای فرصت زمانی به طرف مقابل اظهار داشت: تجربه نشان داده است که دشمن در مواجهه با جمهوری اسلامی ایران از هر فرصتی برای پیشبرد اهداف خود استفاده میکند و نباید تصور کرد که اعطای مهلت به طرف مقابل لزوماً به کاهش فشارها منجر خواهد شد.
شریعتمداری با اشاره به برخی تحولات اخیر در منطقه افزود: اگر طرف مقابل اقداماتی برخلاف مفاد تفاهم انجام دهد، عملاً نخستین گام در نقض تعهدات برداشته شده است و این مسئله باید در ارزیابی عملکرد طرفهای مذاکره مورد توجه قرار گیرد.
مدیرمسئول روزنامه کیهان همچنین با تأکید بر دستاوردهای ایران در جنگ تحمیلی اخیر گفت: جمهوری اسلامی ایران به پیروزیهای مهمی دست یافته و نباید این دستاوردها در فضای ناشی از مذاکرات و تفاهمهای سیاسی کمرنگ جلوه داده شود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به موضوع تحریمها اظهار داشت: برخی امتیازاتی که در قالب کاهش محدودیتها یا تعلیق بخشی از فشارها مطرح میشود، در واقع جبرانکننده خسارتهای ناشی از تحریمهای غیرقانونی نیست و نباید به عنوان یک دستاورد بزرگ تلقی شود.
شریعتمداری با انتقاد از اتکای بیش از حد به تضمینهای بینالمللی تصریح کرد: تجربه برجام نشان داد که حتی قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل نیز نتوانست مانع خروج آمریکا از توافق شود. از این رو، تکیه اصلی باید بر ظرفیتها و توانمندیهای داخلی کشور باشد.
وی در ادامه تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران هر زمان که به توان و امکانات خود متکی بوده، نتایج مطلوبتری به دست آورده و این تجربه باید در تصمیمگیریهای آینده نیز مورد توجه قرار گیرد.
دست برتر جمهوری اسلامی در مذاکرات باید مورد توجه قرار گیرد
شریعتمداری گفت: مسئولان دولتی از جمله رئیسجمهور تأکید کردهاند که در صورت بدعهدی طرف مقابل، جمهوری اسلامی ایران نیز متناسب با رفتار طرف مقابل تصمیمگیری خواهد کرد و این موضوع نشاندهنده توجه به مطالبات و انتظارات مردم است.
وی افزود: یکی از مهمترین خواستههای افکار عمومی، تثبیت دستاوردهایی است که کشور در عرصههای مختلف به دست آورده است.
به گفته شریعتمداری، حفظ و تثبیت این دستاوردها باید در کانون هرگونه مذاکره و توافق قرار داشته باشد.
مدیرمسئول روزنامه کیهان با بیان اینکه در مذاکرات معمولاً طرف پیروز از موقعیت برتر برخوردار است، اظهار داشت: شواهد و واقعیتهای میدانی نشان میدهد که جمهوری اسلامی ایران در موقعیت برتری قرار دارد و این مسئله باید در روند مذاکرات و تعیین مطالبات مورد توجه قرار گیرد.
وی با تشریح مراحل مختلف مذاکرات گفت: یادداشت تفاهم به معنای توافق نهایی نیست، بلکه چارچوبی برای ادامه گفتوگوها و رسیدن به توافق احتمالی در آینده به شمار میرود. از این رو، بسیاری از موضوعات اصلی همچنان در مرحله مذاکره و چانهزنی قرار دارند.
شریعتمداری در ادامه با انتقاد از برخی شروط مطرحشده از سوی آمریکا اظهار داشت: طرف آمریکایی پیش از پایان مذاکرات و رسیدن به توافق نهایی، در حال تعیین چارچوبها و محدودیتهایی برای نتایج مذاکرات است؛ رویکردی که به با منطق مذاکرات سازگار نیست.
وی همچنین با اشاره به مباحث مطرحشده درباره خسارات و تحریمها گفت: موضوع غرامت، رفع تحریمها و سایر مطالبات ایران باید بهصورت جدی در روند مذاکرات پیگیری شود و نباید از دستور کار خارج شود.
مدیرمسئول روزنامه کیهان تأکید کرد: آنچه امروز از سوی بخش قابل توجهی از افکار عمومی مطالبه میشود، حفظ منافع ملی، صیانت از ظرفیتهای راهبردی کشور، دریافت غرامت خسارتهای وارده، خروج نیروهای آمریکایی از منطقه و رعایت اصل وحدت جبهههای مقاومت در معادلات منطقهای است.
