به گزارش صراط به نقل از ایسنا، خبرگزاری رویترز فاش کرد: نامهای از وزارت خارجه آمریکا به تاریخ ۱۸ مه خطاب به «ادوارد مارکی» سناتور دموکرات نشان میدهد توافق پیشنهادی میان واشنگتن و ریاض تنها به انعقاد یک «توافق تضمینهای دوجانبه» با سطحی پایینتر از محدودیتهای مورد مطالبه برخی قانونگذاران بسنده کرده است.
دولت «دونالد ترامپ» سال گذشته اعلام کرده بود که به دنبال نهاییسازی این توافق برای حمایت از صنعت هستهای آمریکا و تقویت روابط راهبردی با عربستان سعودی است.
این گزارش میافزاید، منتقدان حوزه منع اشاعه هستهای نسبت به این توافق ابراز نگرانی کردهاند؛ بهویژه با توجه به ادعای پیشین «محمد بن سلمان» ولیعهد عربستان که گفته بود در صورت دستیابی ایران به سلاح هستهای، ریاض نیز چنین مسیری را دنبال خواهد کرد.
در ماه مارس، دهها قانونگذار دموکرات در نامهای به «مارکو روبیو» وزیر خارجه آمریکا خواستار گنجاندن پروتکل مورد حمایت سازمان ملل شدند؛ پروتکلی که اختیارات گستردهتری برای بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از جمله بازرسیهای سرزده از سایتهای اعلامنشده، فراهم میکند.
همچنین این نمایندگان خواهان لحاظ شدن «استاندارد طلایی» منع اشاعه در توافق شدند؛ استانداردی که غنیسازی اورانیوم و بازفرآوری پسماندهای هستهای را ممنوع میکند. این همان الگویی است که امارات در سال ۲۰۰۹ پیش از راهاندازی نخستین نیروگاه هستهای خود پذیرفته بود؛ اما طبق گزارش، اشارهای به آن در متن توافق پیشنهادی نشده است.
«پل جوالیانونی» از مقامهای ارشد وزارت خارجه آمریکا در نامه خود به مارکی اعلام کرده است که این توافق اکنون در مرحله «بازبینی نهایی» قرار دارد و چارچوبی حقوقی برای همکاری بلندمدت چند میلیارد دلاری در حوزه انرژی هستهای غیرنظامی ایجاد خواهد کرد.
کاخ سفید تاکنون درباره زمان امضای توافق یا جزئیات ضمانتهای آن توضیحی ارائه نکرده است و تنها به اظهارات پیشین «کریس رایت» وزیر انرژی آمریکا استناد کرده که گفته بود توافق شامل «تعهدی قاطع به منع اشاعه هستهای» است.
در همین حال، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا تأکید کرده است که پیشنویس توافق تمامی شروط قانونی لازم را دربرمیگیرد و بازتابدهنده تعهد مشترک واشنگتن و ریاض به استانداردهای ایمنی، امنیت و منع اشاعه است.
در مقابل، سناتور ادوارد مارکی این روند را «فروش امنیت ملی» توصیف کرده و هشدار داده است دولت آمریکا فناوری هستهای را بدون ضمانتهای کافی در اختیار کشوری قرار میدهد که احتمال حرکت آن به سمت تسلیحات هستهای مطرح شده است.
بر اساس روند قانونی آمریکا، پس از امضای رئیسجمهور و ارسال توافق به کنگره، مجلس نمایندگان و سنا ۹۰ روز فرصت خواهند داشت تا در صورت مخالفت، قطعنامههایی علیه آن تصویب کنند؛ در غیر این صورت توافق اجرایی خواهد شد.
«هنری سوکولسکی» مدیر مرکز آموزش سیاستهای منع اشاعه نیز تأکید کرده است واشنگتن باید محدودیتهای شدیدتری از جمله ممنوعیت غنیسازی اورانیوم را مطالبه کند.
وی هشدار داد: «اگر به کشوری اجازه تولید سوخت هستهای بدهید، باید امیدوار باشید برای همیشه دوست شما باقی بماند.»
