به گزارش صراط به نقل از الجزیره، ایران در سالهای اخیر تلاش کرده است با بهرهگیری از مسیرهای جایگزین، اثر تحریمهای آمریکا بر صادرات نفت خود را کاهش دهد. در این میان، چین بهعنوان یکی از مهمترین شرکای تجاری، نقشی کلیدی در حفظ جریان فروش نفت ایران ایفا کرده است؛ هرچند این مسیر با پیچیدگیها و چالشهای خاص خود همراه است.
بر اساس گزارش این وبگاه قطری، ایران برای رساندن نفت خود به بازارهای آسیایی، از روشهای متنوعی استفاده میکند که شامل تغییر مسیرهای حمل، استفاده از اسناد تجاری انعطافپذیر و همکاری با شبکهای از واسطههاست. این اقدامات، به گفته ناظران، نشاندهنده تلاش تهران برای حفظ سهم خود در بازار جهانی انرژی در شرایط محدودیتهای شدید است.
در همین راستا، گزارش الجزیره با اشاره به استان شاندونگ چین، به نقش پالایشگاههای کوچک و نیمهمستقل موسوم به «قوریهای چای» میپردازد. این پالایشگاهها که خارج از ساختار شرکتهای بزرگ دولتی فعالیت میکنند، بهدلیل انعطافپذیری بالا، توانستهاند بخشی از نفت ایران را جذب کنند. به گفته وزارت خزانهداری آمریکا که الجزیره به آن استناد میکند، چین حدود ۹۰ درصد صادرات نفت ایران را خریداری میکند و سهم قابل توجهی از این میزان به همین پالایشگاهها اختصاص دارد.
الجزیره همچنین با استناد به گزارش والاستریت ژورنال توضیح میدهد که این پالایشگاهها نهتنها در برابر فشار تحریمها دوام آوردهاند، بلکه حتی تلاشهای دولت چین برای محدودسازی آنها نیز در نهایت کاهش یافته است. بهنظر میرسد پکن با در نظر گرفتن مزایای اقتصادی این شبکهها، رویکردی عملگرایانهتر در پیش گرفته است.
در بخش دیگری از گزارش، الجزیره به سازوکارهای لجستیکی این تجارت اشاره میکند. از جمله انتقال محمولهها در دریا، استفاده از شرکتهای واسطه در مناطق مختلف و بهرهگیری از ناوگانی که با روشهای مختلف هویت خود را مدیریت میکند. این فرآیندها باعث میشود نفت ایران پس از رسیدن به مقصد، وارد چرخه پالایش شده و به فرآوردههایی مانند بنزین و محصولات پتروشیمی تبدیل شود؛ محصولاتی که دیگر منشأ اولیه آنها کمتر مورد توجه قرار میگیرد.
الجزیره به نقل از رویترز نیز گزارش میدهد که نفت ایران در برخی موارد با برچسبهایی مانند نفت مالزی یا اندونزی عرضه میشود و پالایشگاههای مستقل خریداران اصلی این محمولههای تخفیفدار هستند؛ موضوعی که به رقابتپذیری این نفت در بازار کمک میکند.
در عین حال، این روند با واکنش آمریکا نیز مواجه شده و تحریمهایی علیه برخی شرکتهای چینی اعمال شده است. در مقابل، دولت چین نیز با تأکید بر استقلال تجاری خود، برخی اقدامات متقابل را در دستور کار قرار داده است.
با این وجود، الجزیره تأکید میکند که این مسیر خالی از دشواری نیست. طبق دادههای موجود، در دورههای اوج فشار، تنها بخشی از نفت ایران به مقصد میرسد و مقدار قابل توجهی از آن در مسیر باقی میماند. با این حال، تداوم این صادرات—even در شرایط محدود—نشاندهنده توان ایران در تطبیق با شرایط پیچیده بازار جهانی انرژی است.
در مجموع، به گزارش الجزیره، اگرچه مسیر فروش نفت ایران به چین با چالشهایی همراه است، اما این همکاری بهعنوان یک راهکار عملی، به ایران امکان داده است تا بخشی از ظرفیت صادراتی خود را حفظ کرده و در بازار انرژی همچنان حضور داشته باشد.
