به گزارش صراط به نقل از مشرق، مستند «شیطانی: پروندههای اپستین» محصول سال ۲۰۲۶ به کارگردانی «جاستین استیونز» و تولید واحد تازهتأسیس مستند خبری شبکهایبیسی استرالیا (شبکه پخش استرالیا) است. این اثر ۹۰ دقیقهای، نخستین پروژه بلند این واحد محسوب میشود و به عنوان یک کاوش جنایی-تحلیلی عمیق و آزاردهنده از یکی از شوکهکنندهترین شبکههای جنایی مدرن توصیف شده است.
مستند دقیقاً بر روی «پروندههای اپستین»، مجموعه عظیم اسناد، تصاویر، ویدئوها و نامههای الکترونیکی که وزارت دادگستری آمریکا در ۳۰ ژانویه ۲۰۲۶ تحت قانون شفافیت پروندههای اپستین منتشر کرد، تمرکز دارد. این انتشار شامل بیش از ۳٫۵ میلیون صفحه سند، هزاران ویدئو و تصویر بود و بزرگترین مجموعه اسناد مرتبط با اپستین تا به امروز به شمار میرود.
مستندات رابطه نزدیک ترامپ و جفری اپستین و انکار مکرر ترامپ
فایلهای کلیدی ۲۰۲۶ شامل اتهامات مستقیم علیه ترامپ هستند. یکی از برجستهترینها، فرم افبیآی ۳۰۲ مصاحبه با «جین دو» (زن ناشناس) است که ادعا میکند در ۱۳ سالگی توسط اپستین به ترامپ معرفی شد و مورد تجاوز قرار گرفت
برای درک روایت مستند، ابتدا باید به پیشینه پرونده اپستین توجه کرد. جفری اپستین در دهههای ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ به عنوان یک سرمایهگذار و مدیر مالی شناخته میشد که روابط گستردهای با چهرههای ثروتمند و بانفوذ داشت. او مالک چندین ملک لوکس در ایالات متحده و خارج از آن بود، از جمله عمارتهایی در نیویورک و فلوریدا و همچنین جزیرهای خصوصی در کارائیب.
نخستین تحقیقات جدی درباره رفتارهای مجرمانه احتمالی او در میانه دهه ۲۰۰۰ در ایالت فلوریدا آغاز شد. در سال ۲۰۰۸ اپستین در نتیجه یک توافق قضایی جنجالی با دادستانی فدرال به اتهاماتی محدود اعتراف کرد و به مجازاتی نسبتاً سبک محکوم شد. همین توافق بعداً مورد انتقاد گسترده رسانهها و فعالان حقوق قربانیان قرار گرفت.
آیا اپستین جاسوس اسرائیل بود؟
در سال ۲۰۱۹، پس از تحقیقات جدید فدرال، اپستین بار دیگر به اتهام قاچاق جنسی افراد زیر سن قانونی بازداشت شد. اما پیش از آغاز محاکمه، او در زندان جان باخت؛ مرگی که رسماً خودکشی اعلام شد، اما همچنان موضوع بحث و تردیدهای گسترده در افکار عمومی باقی مانده است.
پرونده جفری اپستین طی بیش از دو دهه به یکی از پیچیدهترین و جنجالیترین پروندههای جنایی و اجتماعی در ایالات متحده و جهان تبدیل شد. اپستین، سرمایهدار و مدیر مالی آمریکایی، به دلیل اتهامات گسترده مربوط به قاچاق جنسی و سوءاستفاده از دختران نوجوان مورد توجه رسانهها و نهادهای قضایی قرار گرفت.
در سالهای بعد، آثار متعددی تلاش کردند ابعاد مختلف این پرونده را بررسی کنند. یکی از تازهترین این آثار مستند مستند شیطانی: پروندههای اپستین (۲۰۲۶) است که، قصد دارد با استفاده از اسناد، مصاحبهها و تحلیلهای جدید، تصویری گستردهتر از زندگی اپستین، شبکه ارتباطات او و نحوه عملکرد سیستمهای قدرت و عدالت در مواجهه با این پرونده ارائه دهد.
از نگاه مستند، جفری اپستین نه صرفاً یک مجرم جنسی تنها، بلکه نماد یک «شبکه شیطانی» از قدرت، سیاست، ثروت و سکوت است که دههها اجازه داد سوءاستفاده جنسی از صدها دختر نوجوان و کودک ادامه یابد بدون اینکه عدالت واقعی اجرا شود.
این مستند تلاش میکند از چند زاویه به پرونده نگاه کند:
بازسازی زندگی و مسیر حرفهای اپستین
بررسی شبکه روابط اجتماعی و اقتصادی او
تحلیل نحوه برخورد نهادهای قضایی و سیاسی با پرونده
ارائه روایتهای تازه از سوی برخی قربانیان، روزنامهنگاران
ریزش هواداران ترامپ پس از افشای پرونده اپستین
از جزیره لیتل سنت جیمز تا شبکه نخبگان؛ ساختار پنهان پرونده اپستین
در بسیاری از مستندهای مرتبط با پرونده اپستین، تمرکز اصلی بر قربانیان و روند تحقیقات بوده است. اما طبق معرفیهای منتشرشده، این مستند سعی دارد علاوه بر روایت شخصی قربانیان، ساختارهای قدرت و نفوذی را که به گفته برخی تحلیلگران ممکن است در شکلگیری یا تداوم فعالیتهای اپستین نقش داشته باشند نیز مورد بررسی قرار دهد.
مستند با بهرهگیری از تصاویری آرشیوی و فایلهای خام منتشره از جمله نماهایی از جزیرهی لیتل سنت جیمز و دفتر اپستین به چگونگی شکلگیری این امپراتوری تاریک میپردازد. اپستین، بهعنوان سرمایهگذاری ثروتمند با منبع درآمدی مبهم، از دههی ۱۹۹۰ شبکهای برای قاچاق جنسی بنیان نهاد که در آن دختران سیزده تا هفده ساله، از طریق گیسلین مکسول (که بعدها محکوم شد) و واسطههای دیگر، با وعدهی ماساژ به دام انداخته میشدند؛ ماساژی که به بردگی جنسی و اشتراکگذاری در میان نخبگان سیاسی، مالی و فرهنگی تبدیل میگشت و قربانیان با وعدههای شغلی در مدلینگ یا آموزش «خریداری» میشدند.
مستند با مصاحبههای مستقیم با مارجوری تیلور گرین و توماس مسی (دو جمهوریخواه سرکش که برای انتشار فایلها فشار آوردند) و اشاره به تصاویر آرشیوی ترامپ، نشان میدهد چگونه نام ترامپ بیش از ۴۰۰۰ بار در فایلهای وزارت دادگستری ظاهر شده و چگونه این افشاگریها، روایت کمپین و ریاستجمهوری او را تحت تأثیر قرار داد.
«گریس توبین»، گزارشگر برنده جایزه واکلی، به عنوان راوی اصلی در قلب داستان قرار میگیرد و با کسانی که مستقیماً درگیر پرونده بودند مصاحبه میکند، بازماندگان، روزنامهنگار جولی کی. براون (که تحقیقاتش در میامی هرالد نقش کلیدی در دستگیری ۲۰۱۹ اپستین داشت)، مارک اپستین (برادر جفری که معتقد است برادرش به قتل رسیده)، و سیاستمداران جمهوریخواه سرکش مانند مارجوری تیلور گرین و توماس مسی.
مستند با تصاویر آرشیوی، تصاویر خام از فایلهای وزارت دادگستری (از جمله صحنههای جزیره لیتل سنت جیمز، دفتر اپستین و ویدئوهای خصوصی) و روایتهای مستقیم بازماندگان آغاز میشود.
اپستین به عنوان یک تأمینکننده مالی ثروتمند، اما بدون منبع درآمد شفاف معرفی میشود که از دهه ۱۹۹۰ شبکهای از قاچاق جنسی ساخت. او دختران ۱۳ تا ۱۷ ساله را از طریق گیسلین مکسول (محکومشده) و واسطههای دیگر به «ماساژ» دعوت میکرد که به سوءاستفاده سیستماتیک تبدیل میشد. مستند نشان میدهد چگونه اپستین این قربانیان را با پول، وعده شغلی در مدلینگ یا آموزش «خرید» و سپس آنها را در شبکه نخبگان (سیاستمداران، میلیاردرها، سلبریتیها) به اشتراک میگذاشت.
فرار از عدالت و مرگ مشکوک
یکی از بخشهای کلیدی، بررسی چگونگی فرار اپستین از عدالت است: از معامله توافق دادخواست ۲۰۰۸ فلوریدا (که عملاً او را مصون کرد) تا توافق عدم پیگرد قانونی با الکساندر آکوستا (وزیر کار ترامپ در دوره اول) که مکسول و همکاران را نیز مصون نگه داشت. مستند به مرگ مشکوک اپستین در اوت ۲۰۱۹ در زندان منهتن (که رسماً خودکشی اعلام شد) به طور گسترده میپردازد.
مارک اپستین و پاتولوژیست قانونی مایکل بادن (که توسط وکیل اپستین برای کالبدگشایی مستقل دعوت شد) مصاحبه میکنند و شواهدی از وضعیت مشکوک کالبدگشایی ارائه میدهند: شکستگیهای گردن که بادن در ۵۰ سال تجربهاش ندیده بود مگر در موارد خفهشدن. مستند نظریههای توطئه را بررسی میکند، اما بر اساس واقعیتها پیش میرود: آیا نگهبانان خواب بودند؟ آیا دوربینها خاموش بودند؟ آیا فشار نخبگان برای حذف او وجود داشت؟ بادن صراحتاً میگوید که باور ندارد اپستین خودکشی کرده باشد.
تمرکز انسانی بر بازماندگان
یکی از نقاط قوت مستند، تمرکز انسانی بر بازماندگان است. قربانیان (که نامشان اغلب سانسور شده، اما مصاحبههای ناشناس دارند) داستانهای دلخراش از آمادهسازی روانی، سوءاستفاده و خیانت سیستم عدالت را روایت میکنند. مستند نشان میدهد چگونه کمپین بازماندگان و تحقیقات براون، فشار عمومی ایجاد کرد تا قانون شفافیت در نوامبر ۲۰۲۵ (با رأی قاطع کنگره و امضای ترامپ) تصویب شود. از نگاهایبیسی، پرونده اپستین «آمریکای تقسیمشده را در یک قیام مردمی علیه نخبگان قدرتمند متحد کرد» — حتی در میان قطبش سیاسی، مردم خواستار شفافیت شدند.
مستند به شبکه جهانی اپستین از مدلینگ ایجنت ژان-لوک برونل تا شرکتهای حسابداری دارن ایندیک و ریچارد کان اشاره دارد و توضیح میدهد چگونه بانکهایی مانند جیپیمورگان و دویچه بانک (که بعداً با او توافق صدها میلیونیکردند) علائم هشدار را نادیده گرفتند. در مجموع، «شیطانی» اپستین را نه به عنوان یک «گرگ تنها» بلکه به عنوان محصول یک سیستم فاسد نشان میدهد: ثروت + قدرت + سکوت = فساد سیستماتیک.
مستند با سؤالهای باز به پایان میرسد: آیا همه فایلها واقعاً منتشر شد؟ سانسورهای سنگین (به ویژه چهرهها) چه پنهان میکند؟ و آیا عدالت واقعی برای صدها قربانی ممکن است؟ این رویکرد قانونی، مستند را از هیجانگرایی دور نگه داشته و آن را به یک بررسی قانعکننده از چگونگی شکوفایی سوءاستفاده در شبکه جهانی ثروت و قدرت تبدیل کرده است.
تأثیر ترامپ در پرونده اپستین و ارتباط او
بخش دوم مستند «شیطانی: پروندههای اپستین» به طور خاص به تأثیر دونالد ترامپ در پرونده اپستین و ارتباطات پیچیده او با این شبکه میپردازد. این بخش، پرونده را به یک «حماسه حقوقی و سیاسی» تبدیل میکند که «دولت ترامپ را تکان داد». مستند با مصاحبههای مستقیم با مارجوری تیلور گرین و توماس مسی (دو جمهوریخواه سرکش که برای انتشار فایلها فشار آوردند) و اشاره به تصاویر آرشیوی ترامپ، نشان میدهد چگونه نام ترامپ بیش از ۴۰۰۰ بار در فایلهای وزارت دادگستری ظاهر شده و چگونه این افشاگریها، روایت کمپین و ریاستجمهوری او را تحت تأثیر قرار داد.
از نگاه مستند، ترامپ و اپستین در دهه ۱۹۹۰ در محافل اجتماعی نیویورک و پالم بیچ دوست بودند. فایلهای منتشرشده در ژانویه ۲۰۲۶ شامل گزارشهای پروازی هواپیمای لولیتا اکسپرس اپستین هستند که نشان میدهد ترامپ حداقل در چند پرواز بین ۱۹۹۳-۱۹۹۶ شرکت داشته است. تصاویر آرشیوی از مهمانیهای مشترک (از جمله عکس با گیسلین مکسول) در مستند پخش میشود. اما مستند تأکید میکند که دوستی آنها «سرد» شد: ترامپ در ۲۰۰۴ اپستین را از مار-ا-لاگو اخراج کرد (پس از یک حادثه با یک دختر زیر سن قانونی). جولی کی. براون در مصاحبه توضیح میدهد که این قطع رابطه نقطه گردش بود، اما کافی نبود تا ترامپ از اتهامات کاملاً مبرا شود.
پیوندهای ترامپ با اپستین از کجا آغاز شد؟
ریشههای پیوند ترامپ با اپستین، به اواخر دهه ۱۹۸۰ و اکوسیستم اشرافی پالم بیچ، فلوریدا بازمیگردد. تحلیلهای حقوقی ارائهشده در مستند و گزارش میامی هرالد (فوریه ۲۰۲۶) نشان میدهند که این رابطه در بستری شکل گرفت که در آن تجارت املاک لوکس ترامپ با مدیریت سرمایهگذاریهای مبهم اپستین در هم تنیده بود. تصاویر آرشیوی که در مستند به نمایش درآمده، گویای دیدارهای متعدد در باشگاه مار-ا-لاگو و آپارتمان منهتن اپستین است. از نگاه نشریه آتلانیک، این تعامل بر پایه قراردادی اجتماعی ضمنی استوار بود: اپستین به دنبال دسترسی به حلقههای ملکی ترامپ برای جذب مشتریان ثروتمند، و ترامپ در جستجوی سرمایهگذاران با نقدینگی بالا برای پروژههای املاکی خویش.
مارجوری تیلور گرین: منتقد درونی دولت ترامپ
نقش چهرهی سرکش جمهوریخواه که در کنار توماس مسی، نمایندهای از فشار سیاسی درونحزبی برای افشای کامل اسناد بود. او در مصاحبه با مستند، از «مقاومتهای درونی» دولت دوم ترامپ در برابر انتشار کامل و بدون سانسور پروندههای اپستین انتقاد میکند. گرین نسبت به علت و چرایی مبارزهی سخت رئیسجمهور ترامپ با انتشار این اسناد، ابراز بیتفاوتی میکند. این موضع، شکافی عمیق درون حزب جمهوریخواه را نشان میدهد که حتی متحدان سنتی ترامپ برای سوالکردن از او در این پرونده خاص را دارند.
