به گزارش سرویس وبلاگ صراط, مسعود رضا نژاد فهادان در آخرین به روز رسانی وبلاگ خود اینگونه نوشته است:
متن حدیث شریف :
متن حدیث شریف :
The best deed for God are keeping one,s tongue.
حضرت رسول صلوات الله علیه و آله فرمودند:
أحبّ الأعمالِ إلى اللهِ حِفظُ الّلسان ِ؛ بهترين كارها در پيش خدا نگه دارى زبان است.
«نهج الفصاحة؛ حدیث ۷۸»
توضیح مختصر:
حفظ زبان در این حدیث شریف، به معنای کنترل و مهار زبان از زیاده گویی و گفتار حرام است چنانکه قبلاً هم بیان شد محبّت در لغت به معنای تلازم و چسبیدگی می باشد أحبّ الأعمال الی الله، یعنی چسبیده ترین و نزدیک ترین کارها به خداوند؛ بنابراین معنی این حدیث شریف به این شکل خواهد بود که:
یکی از کارهایی که انسان را بیشتر به خداوند نزدیک می گرداند، کنترل زبان است لذا هر کس زبان خود را مهار کند خود را به خداوند، نزدیک تر نموده است که در این صورت نزد خداوند محبوب تر می گردد.
سکوت ذکر جلیلی است که ما را به خداوند نزدیک می کند، از آیت الله حسن زاده آملی نقل شده است که: يكى از دوستان مى گفت در مراقبتى كه داشتم، مكاشفه اى روى داد به حضور رسول الله الاعظم صلی الله علیه و آله شرفياب شدم از آن حضرت ذكر خواستم، فرمودند: من به شما ذكر سكوت مى دهم[۱]
همه روایاتی که در آن از محبوب ترین اعمال نزد خداوند، صحبت به میان آمده است، در واقع معرّفی اعمالی است که انسان را بیشتر از کارهای دیگر به خداوند نزدیک می گرداند؛ سیّد إبن طاووس در کتاب اقبال الاعمال در اعمال روز ۲۵ ماه رمضان، دعایی را از نبیّ مُکرم اسلام صلی الله علیه و آله نقل کرده است که حضرت می فرمایند: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ أَنْ تُوَفِّقَنِي إِلَى أَحَبِ الْأَعْمَالِ إِلَيْكَ وَ أَنْ تُرْشِدَنِي إِلَى مَا يُزْلِفُنِي عِنْدَك[۲]؛ خدایا از تو، توفیق انجام محبوب ترین اعمال و آنچه که مرا به تو نزدیک می گرداند مسئلت می نمایم.
جالب اینکه در این دعا حضرت، کارهایی که ما را به خدا نزدیک می گرداند را به محبوبترین اعمال عطف نموده اند.
در مجموعه کتب روایی ما شیعیان، اعمال زیادی به عنوان محبوب ترین اعمال نزد خداوند معرفی شده است:
امام صادق علیه السلام می فرمایند: أَحَبُ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ الصَّلَاةُ[۳]؛ محبوب ترین اعمال نزد خداوند عزّ و جلّ، نماز است.
نبیّ مکرم اسلام صلی الله علیه و آله می فرمایند: أحبّ الأعمال إلى اللَّه الحبّ في اللَّه و البغض في اللَّه[۴]؛ محبوب ترین اعمال نزد خداوند، این است که دوستی و دشمنی تو برای خداوند باشد.
در روایات دیگری موارد زیر به عنوان محبوبترین اعمال نزد خداوند یاد شده است:
انجام هر کار خوبی که دوام داشته باشد؛
ادخال سرور در قلب مؤمنین؛
سیر کردن گرسنه؛
پرداخت بدهی مؤمنی که در پرداخت بدهی خویش در مانده است؛
دُعا؛
حمد خداوند؛
جهاد؛
زیارت قبر امام حسین علیه السلام؛
احسان به پدر و مادر؛
انتظار فرج؛
امّا از میان همه آن ها، نماز و شاد کردن مؤمنین، سیر کردن گرسنه، پرداخت بدهی ورشکسته مؤمن و کار خوبی که مستمر باشد از همه، بیشتر مورد تأکید قرار گرفته است.
ائمه معصومین علیهم السلام ما را به طلب توفیق انجام کارهایی که نزد خداوند محبوبیّت بیشتری دارد تشویق نموده اند مثلاً در دعایی که در روز عید غدیر خوانده می شود آمده است:
اللَّهُمَّ خُذْ بِسَمْعِي وَ بَصَرِي وَ قَلْبِي وَ جَوَارِحِي كُلِّهَا إِلَى أَحَبِ الْأَعْمَالِ إِلَيْك؛ خدایا گوش و چشم و قلب و همه جوارح من را به محبوب ترین اعمال نزد خودت وادار[۵].
و امّا در مورد این حدیث شریف:
منظور حضرت در این حدیث از مهارِ زبان، کنترل زبان از هر سخن و کلامی است که باعث:
اختلاف؛
ریختن آبروی مؤمنین؛
افشاء سرّ مؤمنین؛
اهانت و تمسخر به مؤمنین و مقدّسات؛
گمراهی و ضلالت دیگران؛
اضطراب و تشویش؛
و در یک کلام از هر سخن حرام و حتی مباحی که در آن فایده ای نباشد زیرا موجب تیرگی و قساوت قلب می گردد.
بر همین اساس امام باقر علیه السلام می فرمایند: إِنَّمَا شِيعَتُنَا الْخُرْس[۶]؛ همانا شیعیان ما [از بس که در کلامشان دقّت می کنند و هر حرفی را بیان نمی کنند گویا آن ها] لال هستند.
از لحاظ فقهی هیچ سخنی خارج از این پنج حکم نمی باشد:
واجب
مستحب
حرام
مکروه
مباح
تکلیف ما در ازاء اقسام اوّل تا چهارم از اسمش پیداست امّا قِسم آخر یعنی کلام مباح، زیاده روی در آن، موجب قساوت و تیرگی قلب می گردد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
[۱] انسان در عرف عرفان ، ص ۲۵ و ۲۶ واقعه ۶
[۲] اقبال الاعمال، سید ابن طاووس، جلد ۱، صفحه ۲۲۲
[۳] من لا يحضره الفقيه، إبن بابویه، جلد ۱ صفحه ۲۱۰
[۴] نهج الفصاحة، ابوالقاسم پاینده، حدیث ۷۹
[۵] بحار الأنوار، محمدباقر مجلسی، جلد ۹۵ صفحه ۳۱۴
[۶] الکافی، محمد ابن یعقوب کلینی، جلد ۲، صفحه ۱۱۳