به گزارش سرویس وبلاگ صراط, احمد نباتی در وبلاگ هم اندیشی دینی نوشته است:
هنگام نزدیک شدن مرگ، انسان آیندی خود را میبیند و به حالاتی دست پیدا میکند که کسی از آن آگاهی ندارد. در چنین حالتی انسان هیچ توجهی به اطراف خود ندارد و در حالی که چشمش باز است اطرافیان خود را نمیشناسد و صدایشان را نمیشنود. سکرات مرگ حالتی شبیه به بیهوشی است و این حالت برای هر انسانی یک بار بیشتر رخ نمیدهد و حالت بسیار حساس و سرنوشتسازی است. البته این حالت برای مؤمن و کافر متفاوت است.
مطلب دیگر در رابطه با سکرات موت: وقتی بنا شد که نفس انسان از بدن و دنیا جدا شود، حالت مخصوصی به او دست میدهد. از یک طرف به تدریج جذبههای مرگ انسان را به سوی عالم دیگر میکشاند و از طرف دیگر به خاطر انس به دنیا و وحشت از عالم دیگر، توجهش به دنیا برمیگردد. به این حالت دوگانه که یک لحظه با آن عالم رو به رو میشود و یک لحظه با این دنیا، سکرات میگویند.
در قرآن کریم در رابطه با سکرات موت چنین آمده: وَ جاءَتْ سَکْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ذلِکَ ما کُنْتَ مِنْهُ تَحیدُ؛ و سرانجام، سکرات (و بیخودى در آستانه) مرگ به حق فرا مىرسد (و به انسان گفته مىشود:) این همان چیزى است که تو از آن مىگریختى.[1]
چون سکرات از جنس عالم دیگر است با مقیاسهای این دنیا نمیتوان به واقع آن را معرفی کرد. حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در این رابطه میفرماید: «وَ إِنَ لِلْمَوْتِ لَغَمَرَاتٍ هِیَ أفْظَعُ مِنْ أنْ تُسْتَغْرَقَ بِصِفَةٍ أوْ تَعْتَدِلَ عَلَى عُقُولِ أهْلِ الدُّنْیَا؛ برای مرگ گردابهایی است که دشوارتر از آن است که به وصف آید و یا این که به عقلهای مردم دنیا خطور کند.»
یکی از منظرههایی که انسان در سکرات موت میبیند مشاهدهی حقیقت برزخی و صورت ملکوتی «مال»، «فرزندان» و «عمل» است. او ابتدا رو به عمل خود کرده و میگوید: به خدا قسم در دنیا به تو حریص و بخیل بودم. حال سهم من از تو چیست؟ مال در پاسخ میگوید: به اندازهی کفن خود از من بردار! آنگاه رو به سوی فرزندانش میکند و میگوید: به خدا قسم شما را دوست داشتم و حامی شما بودم. اکنون بهرهی من از شما چیست؟ آنها میگویند: ما تو را تا کنار قبر میبریم و در آنجا دفن میکنیم. سپس رو به سوی عمل خود کرده و میگوید: به خدا قسم من نسبت به تو بیاعتنا بودم و تو بر من گران و سنگین بودی. اینک بهرهی من از تو چیست؟ عمل در پاسخ میگوید: من در قبر و قیامت همنشین تو خواهم بود تا هر دو به پیشگاه پروردگار عرضه شویم.
در آستانهی ترک دنیا کم کم پردهها از جلو چشم انسان کنار میرود و انسان بیشتر از هر موقع دیگر به حقیقت اعمال و خواستههای خود توجه میکند و دید او وسعت بیشتری مییابد. در این لحظات نگاهی به اعمال و گذشتهی خود میاندازد و بر فرصتهای از دست رفتهی خود افسوس میخورد.