ناگفتههايي از آيةالله العظمي سيستاني
کد خبر : ۶۱۴۷
وي در اين گفتگو به پرسشهايي در خصوص فعاليت دفتر معظم له در لبنان، مشي سياسي و اجتماعي اين مرجع تقليد عظيم الشأن و نقش ايشان در جريانات عراق و جهان اسلام پاسخ داد. متن كامل اين گفتگو به شرح ذيل است:
حاج آقا بفرماييد كه دفتر حضرت آيت الله سيستاني در لبنان چه فعاليت هايي دارد؟
دفتر حضرت آيت الله سيستاني فعاليت هاي متعددي انجام ميدهد.اولا ما يك دفتر امور شرعي داريم كه به سوالات مومنين بر اساس فتواي حضرت آيت الله سيستاني پاسخ مي دهد. در اين دفتر گروهي از فضلاي آشنا با مباني فقهي و اصولي حضرت آيت الله سيستاني حضور دارند كه اين سوالات را به صورت حضوري و تلفني پاسخ مي دهند.همچنين يك سايت اينترنتي هم داريم كه سوالات را دريافت مي كند و به آنها پاسخ داده مي شود.
همانطور كه مي دانيد بيش از بيست حوزه علميه در لبنان وجود دارد كه در مناطق مختلف آن پراكنده است. دفتر امور ديني برنامه منظمي براي ارتباط و تعامل با اين حوزه ها دارد و برنامه شهريه نيز براي همه روحانيون لبنان وجود دارد. دفتر امور شرعي به مناسبت وفات ائمه معصومين عليهم السلام مجالس عزا برگزار مي كند. همچنين اين دفتر به حل مشكلات مردمي كه به آن مراجعه مي كنند مي پردازد.
دفتر امور اجتماعي از ديگر بخش هاي دفتر حضرت آيت الله سيستاني در بيروت است كه نسبت به رفع نيازهاي دارويي و درماني مردم اهتمام دارد و در ماه مبارك رمضان نيز بن براي خريد مواد غذايي توزيع مي كند.
آيا اينها اختصاص به شيعيان دارد؟
محيطي كه ما در آن قرار داريم غالبا شيعه هستند. اما اگر برادران غيرشيعه هم به ما مراجعه كنند دست رد به سينه شا ن نميزنيم و به آنها هم كمك مي كنيم.
توجه به وحدت اسلامي در برنامه هاي شما كاملا آشكار است.آيا اينها متاثر از مشي فكري و رفتاري حضرت آيت الله سيستاني است؟
دقيقا همينطور است.كتابي بنام نصوص منتشر شده كه در آن ديدگاه هاي حضرت آيت الله سيستاني درباره وحدت اسلامي آمده است و اتفاقا اگر به سالن همايش هاي همين مجتمع (مجتمع فرهنگي امام صادق در بيروت) برويد مي بينيد كه تابلويي به نقل از ايشان نوشته است كه "اهل السنه اخوانكم بل انفسكم" (اهل سنت برادران شما هستند بلكه از خود شما هستند) و جالب است كه ايشان اين تعبير را در يك جلسه خصوصي با شيعيان بيان مي دارند.
خاطره اي براي شما نقل مي كنم؛در اوج خون ريزي هاي طايفه اي و قبيله اي در عراق، يعني هنگامي كه آيت الله حكيم شهيد شد و انفجار در مقابل درب هاي حرم امام علي(ع) صورت گرفت، عشائر و بزرگان نزد ايشان آمدند و طلب خون خواهي كردند در آن زمان حضرت آيت الله سيستاني فرمودند: «اگر من و فرزندانم و خانواده ام هم كشته بشويم، راضي نيستم كه كار را به فتنه و درگيري طايفه اي بكشانيد». و هنگامي كه در شهرهاي شيعه نشين انفجارهاي زيادي رخ مي داد گفتند: «اگر تمام شهرهاي ما (شيعيان) هم از بين برود، راضي نيستيم كه كار را به فتنه طايفه اي بكشانيد.»
به نظر شما اين موضع گيري ها چه تاثيري داشته است؟
موضع گيري هاي ايشان، خون اهل سنت و شيعيان را حفظ كرد، مخصوصاً در عراق. اين موضع گيري هاي ايشان امروز براي همه روشن است. ايشان هيچ فرقي بين سني و شيعه قائل نمي شود مگر به اندازه گرفتن حقوق قانوني. اين را هنگامي گفتند كه بعضي از بزرگان اهل تسنن نزد ايشان آمده شكايت آوردند. ايشان به آن ها گفتند: «يك نفر سني كه به او ظلم شده را نزد من بياوريد. من خودم حق او را برايش مي گيرم.» و ايشان دائماً تكرار مي كنند كه در انتخاب افراد تنها كفايت و صلاحيت فرد ملاك است بدون در نظر گرفتن طايفه، قبيله يا نژاد آن فرد. اين، روش مكتب اهل بيت عليهم السلام در تعامل و برخورد با اين مسئله است.
در اين كتاب نصوص كه به آن اشاره كردم، نامه ايشان به سازمان كنفرانس اسلامي آمده است. ايشان در اين نامه دبير كل سازمان را مورد خطاب قرار داده و تصريح مي نمايند: «در عراق بين اهل تسنن و شيعيان مشكلي نيست و هرچه هست مشكل سياسي است.» يعني بعضي از افراد و گروه ها براي دست يافتن به منافع سياسي از خشونت و درگيري بين قبائل استفاده مي كنند و اين درگيريها به معناي مشكل قبيله اي بين اهل تسنن و شيعيان نيست بلكه مشكل سياسي است.از همين رو در بيانات ايشان آمده است كه «بعضي تلاش دارند تا از طريق شعله ور كردن درگيري و خشونت طايفه اي بيشترين ميزان ممكن از منافع سياسي را بدست آورند.»كه به اعتقاد بنده اين مشي ايشان نقش اساسي درآگاه كردن افراد و دور كردن عراق از جنگ داخلي داشت.
شما در لبنان اين مشي و روش را چگونه عملياتي كرده ايد؟
ما روابط خوبي با تمام گروه ها و طوائف در لبنان داريم.لذا در مراسم افتتاح مجتمع فرهنگي امام صادق (ع)در بيروت،تمام طوايف حضور داشتند و در شرايطي كه درگيري هاي شديد سياسي و طايفه اي وجود داشت،خيمه و عباء مرجعيت همه را پوشاند و بر همه سايه افكند و همه را دور هم جمع كرد.
چندي پيش با حجتالاسلام والمسلمين قپانچي امام جمعه نجف مصاحبه اي داشتم و ايشان گفت:الآن نه تنها شيعيان كه اهل سنت هم براي پيشبرد كارهايشان نيازمند رضايت حضرت آيت الله سيستاني هستند.اين جايگاه چطور ايجاد شده است ؟
من معتقدم كه اين مفهوم فقط در عراق نيست بلكه حتي خارج از عراق نيز اينگونه است و اين را از روي اطلاع عرض مي كنم. چون ما امروز با شخصيت هاي بزرگي در جهان ارتباط داريم و از نگاه آنها به مرجعيت آشنايي داريم.اما در پاسخ به سوال شما عرض مي شود كه در حقيقت موضع گيري هاي حضرت آيت الله سيستاني در طول سالهاي گذشته حاكي از يك ديد شفاف و واضح درباره چگونگي برخورد با مشكلاتي است كه جهان اسلام به آنها دچار است.و اينها باعث شده است كه مرجعيت نجف در ديد مردم،يك مرجعيت متوازن، معتدل و آرام باشد كه داراي رأيي با نفوذ و تأثير گذار در برخورد با مشكلات است.
به عنوان سخنگوي حضرت آيت الله سيستاني بفرماييد كه ارتباط با مجموعه هاي خبري سخت است يا آسان ؟
ما در اين زمينه فقط در محدوده هاي ضروري با مطبوعات و رسانه ها تعامل و ارتباط داريم زيرا سخنان و بيانيه هاي ايشان محدود است و تنها هنگامي كه ضرورت داشته باشد موضع گيري مي كنند و در نتيجه تعامل بسيار محدودي با رسانهها داريم.
توجه حضرت آيت الله سيستاني به حوزه هاي علميه در كشورهاي اسلامي به چه شكل است؟
طبيعتا ارتباط برقرار است و مسئوليت بزرگ در اين زمينه به ويژه در خصوص حوزه هاي خارج از عراق بر عهده جناب حجت الاسلام و المسلمين سيد جواد شهرستاني است.ايشان از طريق دفتر قم با تمام حوزه هاي موجود در دورترين نقاط جهان تعامل و ارتباط دارد و اين تعامل در حال رشد است.
برنامههاي فرهنگيتان چگونه است؟
انجمن خيريه آل البيت (ع) از بخش هاي فرهنگي دفتر حضرت آيت الله سيستاني در لبنان است و برنامه هاي مجتمع فرهنگي امام صادق (ع) نيز در همين بخش قرار مي گيرد.
درباره مجتمع فرهنگي امام صادق عليه السلام بيشتر توضيح دهيد.
اين مجتمع داراي 8طبقه ميباشد كه دربردارنده دفتر امور ديني و اجتماعي حضرت آيت الله سيستاني،دفاتر اداري و نيز موسسات فرهنگي است.سالن همايش هاي اين مجتمع كه بنام علامه سيد عبدالحسين شرف الدين است داراي 450 صندلي بوده و مجهز به جديدترين تكنولوژي هاست و امكانات لازم براي ترجمه فوري به 3 زبان در آن فراهم است.
در كنار آن سالني براي انجمنها، استقبال ، نمايشگاههاي تصويري و امثال آن داريم كه اين سالن نيز مجهز به پروژكتور و صفحات نمايش و امكانات ترجمه است . همچنين در طبقات زيرين اين مجتمع، يك كتابخانه عمومي قرار دارد كه آن را كتابخانه عمومي شيخ بهاء الدين عاملي نام نهاده ايم و در آينده به كتابخانه اي مرجع تبديل خواهد شد.
چند كتاب در اين كتابخانه موجود است؟
در حال حاضر 14 هزار جلد كتاب وجود دارد كه روزانه حدود 40 تا 50 كتاب اضافه و فهرست بندي مي شود وبرنامه ما وجود 100هزار كتاب در اين كتابخانه است.لازم به ذكر است با همكاري يكي از موسسات فني لبنان از يك برنامه بسيار پيشرفته در اين كتابخانه استفاده كرده ايم كه بين كشورهاي عربي، اولين مجموعه اي هستيم كه آن را به كار گرفته ايم.
آيا هر نوع كتابي را در كتابخانه مي گذاريد؟
ما در گزينش و انتخاب كتابها بسيار دقت داريم. يعني اينطور نيست كه فقط بخواهيم جاهاي خالي را پر از كتاب كنيم. بلكه كار گزينشي دقيق انجام مي دهيم. اگر فقط بخواهيم كتابخانه را پر كنيم كار ساده اي است و ميشود در يك ماه آن را پر كرد چون بيروت، پايتخت كتاب است. اما در انتخاب كتابها بسيار دقت داريم ، كتاب از جهت موضوع بررسي ميشود و سعي مي كنيم كتاب هايي را انتخاب كنيم كه مرجع و مصدر علمي باشند و يا اينكه پژوهشهايي باشند كه امكان تبديل شدن به كتاب مرجع را داشته باشند.
ظاهرا شعبه اي از موسسه ترجمه و نشر امام علي(ع) هم در بيروت فعاليت مي كند.
بله مركز اين موسسه در قم است و شعبه بيروت، اختصاص به زبان اسپانيولي دارد؛ مسوليت اين امر را حجت الاسلام والمسلمين معلمي زاده بر عهده دارد و تا كنون حدود 120 كتاب شامل تفسير الميزان، شرح نهج البلاغه و تفسير قرآن ترجمه شده و همچنين كتاب «عقائد اماميه» و ... ترجمه مي شود. علاوه بر ترجمه و انتشار كتاب،راه اندازي مجله اسپانيولي به نام «نور حكمت »و مجله ويژه كودكان نيز در همين بخش انجام گرفته است.
علت اهتمامتان به زبان اسپانيولي چه بوده است ؟
ديگر شعبه هاي موسسه در ايران و ساير كشورها، كار ترجمه را به بيش از 20 زبان انجام مي دهند و ما با توجه به وجود آقاي معلمي زاده خواستيم كار جديدي انجام بدهيم.ضمن اينكه تصميم گرفتيم تنها به يك زبان خاص و معين بپردازيم تا كار تخصصي و متمايزي انجام بگيرد.
اين آثار چگونه مورد استفاده قرار مي گيرد؟
اين كتاب ها به كشورهايي كه به زبان اسپانيولي صحبت مي كنند، يعني اسپانيولي و كشورهاي آمريكاي لاتين و ... فرستاده مي شود.همانطور كه مي دانيد در آمريكاي شمالي هم زبان اسپانيايي، زبان دوم مردم است.بنابراين اين كتاب ها به وسيله مبلغين اعزامي،برخي نهادهاي فرهنگي و يا مهاجران لبناني به اين كشورها ارسال مي شود.همچنين در مجتمع فرهنگي امام صادق (ع)، يك شعبه از موسسه احياء تراث آل البيت فعاليت مي كند كه ما در اينجا آثار چاپ شده در قم را منتشر مي كنيم. از طرفي« مجله التراث» را براي توزيع در جهان عرب در لبنان تجديد چاپ مي كنيم.كار ديگري كه در حال انجام آن هستيم آماده سازي و فراهم كردن مقدمات براي افتتاح مركز پژوهشي نسخ خطي است تا به عنوان شعبه اي از مركز احياء ميراث اسلامي در قم فعاليت كند.
آيا مركز مشابهي در اين زمينه در لبنان موجود است؟
خير در حال حاضر هيچ مركز تخصصي درباره مخطوطات چه براي حوزويان يا دانشگاهيان و يا پژوهشگران در لبنان نداريم و ما ميخواهيم اين امر به عنوان يك تجربه و الگو به جامعه علمي لبنان معرفي شود.در برنامه اي كه براي اين بخش داريم پژوهشگر مي تواند با مراجعه به فهرست خطي،نسخه خطي موردنظر خود را روي رايانه مشاهده كند و از آن تصوير بردارد.از ديگر برنامه هاي ما در بيروت راه اندازي مجموعه اي از مراكز فرهنگي است كه از جمله اينها مركز پژوهش هاي استراتژيك و مركز پژوهش هاي فلكي است و اين امور طبق برنامه و با بررسي هاي دقيق و با پرهيز از عجله انجام مي گيرد.
فعاليت اطلاع رساني هم داريد؟
پايگاه اينترنتي مجتمع فرهنگي امام صادق(ع)به همين منظور راه اندازي شده و فعاليت هاي مجتمع در آن آمده است.البته همانطور كه مي دانيد رويكرد ما با اين موضوعات،رويكرد خبري نيست و خيلي اهل كار رسانه اي نيستيم. اما خبر مربوط به كارهايي را كه احساس كنيم داراي نفع زيادي است منتشر مي كنيم.
از شركت شما در اين گفت و گو تشكر مي كنم.
بنده هم براي شما آرزوي موفيقت دارم.شما به عنوان روزنامه نگار نسبت به نقل حقيقت مورد اعتماد هستيد.يكي از انديشمندان معروف، روزنامه نگار را مورخ و ثبت كننده لحظات مي داند؛ روزنامه نگار مانند نويسنده كتاب يا پژوهشگر داراي فرصت فرارواني براي نقل اخبار برخوردار نيست.سرعت زمان او را مجبور مي كند كه عجله كند و لذا صداقت در اين حرفه بسيار با اهميت است.الحمدلله رسانه حوزه در نقل حقيقت مورد اعتماد است و اين حقيقتا يك وظيفه بزرگ و مسئوليت خطير و مهم است . بخش عظيمي از آنچه جهان امروز و به خصوص جهان اسلام به آن دچار است، گمراه سازي رسانه است.تبليغات رسانه اي خطرناكي وجود دارد كه حقيقت در آن گم مي شود و شنونده و بيننده گمراه مي شود.من اعتقاد دارم شما اهل و شايسته اين مسئوليت هستيد.