۰۲ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۰:۳۹
سرنوشت پرتره نفیس ایرانی؛
چندی پیش شائبه خروج و سرقت تابلو مظفرالدین‌شاه اثر کمال‌الملک که متعلق به کاخ گلستان بود و حدود ۲۲ سال پیش در حراجی کریستیز لندن به فروش رفته بود، مطرح شد؛ به دنبال آن مدیر کل موزه‌ها از خروج این اثر بین سال‌های ۱۳۱۷ تا ۱۳۶۱ خبر داد.
کد خبر : ۵۹۳۱۸۶

به گزارش پایگاه خبری صراط به نقل از تسنیم؛ چندی پیش، دو کارمند سابق کاخ موزه گلستان از خروج پرتره رنگ و روغن مظفر‌الدین‌شاه، اثر شاخص کمال‌الملک که در تالار برلین کاخ گلستان تهران قرار داشت، از این کاخ خبر دادند که پس از انتشار تصویر آن در کاتالوگ حراج "کریستیز لندن" در ۲۲ فروردین ماه ۱۳۷۹ مطابق با یازدهم آپریل سال ۲۰۰۰ در این حراج به مبلغ ۴۴/۶۵۰ پوند انگلیسی به فروش رفته است.

در اظهارات این دو کارمند سابق کاخ موزه گلستان که بار اول از فقدان این اثر پرده برداشتند، آمده است: «پرتره رنگ روغن مظفرالدین‌شاه در سال ۱۳۷۸ از این کاخ خارج شده است!» همچنین عکسی سیاه و سفید از تالار برلیان کاخ گلستان برای تأیید این ادعا منتشر شده که نشان می‌دهد همان تصویر فروخته شده در حراجی، بالای یکی از در‌های تالار نصب شده بود.

تابلو گمشده مظفرالدین‌شاه سرقتی از آب درآمد!

به دنبال این خبر، اما آفرین امامی؛ مدیر مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان، به دلیل عدم هماهنگی شمایل و ظاهر تابلو سیاه و سفید منتشر شده با تابلو فروخته شده در حراجی کریستیز، احتمال تقلبی بودن آن را قویاً مطرح کرد، اما از پیگیری مسئولان کاخ موزه در خصوص صحت‌سنجی تابلو موصوف با استناد به اسناد، مدارک و دفاتر ثبت اموال کاخ گلستان نیز خبر داد.

همچنین در اظهارنظری منتسب به احمد دزواره‌ای که از اواخر دهه ۵۰ تا سال ۱۳۸۶ ریاست موزه‌های کاخ گلستان را به عهده داشت، اینگونه آمده است: بر اساس دفتر ۱۳۱۷ مکاتباتی با کریستیز داشتیم و آثاری که در این اسناد ثبت شده بود را برگرداندیم و نامه‌های آن هم موجود است. در واقع اگر اثری وجود داشت که در اسناد ۱۳۱۷ ثبت شده بود و در اوایل انقلاب از کشور خارج شده بود، با نامه‌نگاری‌های انجام شده، آن‌ها را بازگرداندیم و چنین تابلویی از پرتره‌ی مظفرالدین شاه که گفته می‌شود در کاخ گلستان وجود داشت، در این استعلامات وجود نداشت.

مطابق با صحبت‌های وی، تمام پرونده‌های تابلو‌های بازگردانده شده از جمله مرقع دوره صفوی در اسناد کاخ گلستان موجود است. حال اگر چنین اثری وجود داشته و نامی از آن در اسناد آورده نشده باشد، بحث جداگانه‌ای است. از سال ۱۳۵۰ که در کاخ گلستان بودم چنین تابلویی در عمارت برلیان نبوده است.

به دنبال آن مرتضی ادیب‌زاده؛ مدیرکل موزه‌ها و اموال تاریخی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز در این باره اینگونه گفت: کارشناسان در مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان درحال بررسی اسناد و مدارک و دفاتر ثبت اموال تا سال ۱۳۱۷ خورشیدی هستند. دفتری هم به سال ۱۳۱۰ مربوط می‌شود که اگرچه اموال ثبت شده در دفتر سال ۱۳۱۷ به آن وارد شده است، اما درحال بررسی دفتر سال ۱۳۱۰ هم هستند و روی تمام اسناد کار می‌کنند.

وی همچنین ادامه داد: چنانچه در یکی از دفاتر اموال ثبتی، نامی از این تابلو، ثبت شده باشد و مشخص شود که این اثر از کاخ گلستان خارج شده است، براساس مستندات برای استرداد آن اقدام می‌کنیم و پرونده اینترپل را تشکیل خواهیم داد.

تابلو گمشده مظفرالدین‌شاه سرقتی از آب درآمد!

هرچند که پیگیری در خصوص ابعاد مختلف این ماجرا و صحت و سقم سرقتی یا تقلبی بودن این اثر از مسئولان کاخ موزه گلستان بی‌پاسخ ماند، اما مدیرکل موزه‌ها و اموال تاریخی وزارت میراث فرهنگی با انتشار مطلبی در صفحه مجازی خود پرده از راز مگوی این معما برداشت و نوشت:

"به منظور شفاف‌سازی موضوع در خصوص پرتره «مظفرالدین شاه» و بررسی چگونگی خروج این اثر از کاخ گلستان و متعاقب آن، فروش در حراج کریستیز لندن در سال ۲۰۰۰، به اطلاع می‌رساند طی روز‌های اخیر بررسی جامعی بر روی دفاتر اموالی کاخ گلستان متعلق به سال‌های ۱۳۱۲، ۱۳۱۷ و ۱۳۶۱ صورت گرفت و بر این اساس و در نتیجه این بررسی‌ها، ذکر چند نکته را ضروری می‌دانم.

نام تابلو و مشخصات دقیق آن از جمله ابعاد (همراه با قاب) در دفتر سال ۱۳۱۲ ثبت شده است، اما جزو اموال بنای موسوم به خوابگاه (اندرونی ناصرالدین شاه) ثبت شده است و نه کاخ اصلی و تالار برلیان.

به نظر می‌رسد پیش از سال ۱۳۱۲ تابلو‌های شاهان قاجار در اوایل دوره پهلوی اول از تالار برلیان خارج شده و به بنای خوابگاه منتقل شده‌اند؛ در دفتر سال ۱۳۱۷ مجدداً این تابلو جزو اموال انتقالی از خوابگاه به کاخ گلستان ثبت شده است.

در دفاتر سال ۱۳۶۱ که مربوط به وزارت فرهنگ و هنر وقت است، هیچ نشانی از نام تابلو مذکور نیست.

قطعاً تابلو متعلق به کاخ گلستان است و در فاصله سال‌های ۱۳۱۷ تا ۱۳۶۱، از مجموعه کاخ، خارج و بعد‌ها از طریق قاچاق به خارج از کشور منتقل و به فروش رفته است.

کارشناسان حراج کریستیز می‌بایست قبل از برگزاری حراج، این تابلو را از ایران استعلام می‌کردند، در حال حاضر، آنچه حائز اهمیت است، خروج غیر قانونی اثر است. از این رو این اداره کل بر اساس وظیفه ذاتی خود و مطابق با قوانین بین‌المللی، اقدام لازم جهت بازگرداندن اثر مذکور را در دستور کار قرار داده است. "

تابلو گمشده مظفرالدین‌شاه سرقتی از آب درآمد!

اشتراک گذاری:
ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
انتشار یافته:۰ | در انتظار بررسی:۰