جزئيات اولين رتبه بندي دانشگاههاي كشور
کد خبر : ۵۵۹۵
جعفر مهراد در گفتگو با مهر، هدف از رتبه بندي دانشگاهها و پژوهشگاهها را مقايسه وضعيت فعلي دانشگاهها و پژوهشگاهها با يكديگر و بررسي راهكارهايي كه مي تواند قدرت رقابتي دانشگاهها و پژوهشگاهها را افزايش دهد عنوان كرد و گفت: اصولا در تمدنهاي اسلامي افراد همواره به دنبال آن بوده اند تا به دانشگاههاي تراز اول زمان خود راه يابند. اين مسئله نه تنها باعث افتخار است بلكه براي آينده تمدن اسلامي بسيار ضروري و لازم است. دليل آن هم روشن است. اسلام همواره به عنوان يك دين مبتني بر دانش مطرح است.
وي اظهار داشت: در اين زمينه وزارت علوم، تحقيقات و فناوري به تازگي تدبيري را اتخاذ كرده است تا بتواند كيفيت آموزش و تحقيقات را در دانشگاهها و مؤسسات پژوهشي ارتقاء دهد. هدف نهايي اين گونه سياستها آن است كه اين گونه دانشگاهها و مؤسسات تحقيقاتي بتوانند در رتبه بندي دانشگاهها از جايگاهي درخور و شايسته برخوردار شوند.
رئيس پايگاه استنادي علوم جهان اسلام گفت: براي انجام رتبه بندي، معاونت پژوهشي و فناوري وزارت علوم، تحقيقات و فناوري مسئوليت رتبه بندي دانشگاههاي جهان اسلام را به پايگاه استنادي جهان اسلام (ISC) واگذار كرد. البته مقرر شد ابتدا دانشگاهها و پژوهشگاههاي ايران تحت پوشش رتبه بندي قرار گيرند و سپس در مرحله بعد رتبه بندي دانشگاههاي ساير كشورهاي اسلامي آغاز شود.
معيارهاي رتبه بندي دانشگاهها
وي افزود: معيارهاي رتبه بندي دانشگاهها و پژوهشگاهها در واقع همان معيارهاي رتبه بندي دانشگاههاي جهان اسلام است كه در نشست تهران به تاريخ 30 آوريل 2007 در تهران به تصويب نمايندگان كشورهاي اسلامي رسيد.
معيارهاي پژوهشي رتبه بندي
مهراد معيارهاي رتبه بندي را شامل پژوهش (با وزن كل 64)، آموزش (با وزن كل 31) و وجهه بين المللي (با وزن كل 5) دانست و به مهر گفت: در حوزه پژوهش شاخصها عبارتند از كيفيت پژوهش، كارآيي پژوهش، حجم پژوهش، نرخ رشد كيفيت پژوهش و نرخ رشد كارآيي پژوهش. رتبه بندي دانشگاهها و پژوهشگاهها بر اساس اين شاخص ها از مقاله هاي علمي منتشر شده در مجلات معتبر بين المللي كه در ISI نمايه سازي شده اند و نيز از مقاله هاي كنفرانس هاي بين المللي ثبت شده در ISI صورت خواهد گرفت.
معيارهاي آموزشي رتبه بندي
وي افزود: در حوزه آموزش نيز شاخصها از اعضاي هيئت علمي داراي جايزه، اساتيد پراستناد بر حسب استانداردهاي ISI و استانداردهاي سازمان كنفرانس اسلامي (OIC)، نسبت اعضاي هيئت علمي داراي مدرك Ph.D. به كل اعضاي هيئت علمي، فارغ التحصيلاني كه جايزه گرفته اند، نسبت اعضاي هيئت علمي به دانشجو، نسبت دانشجويان تحصيلات تكميلي به كل دانشجويان و دانشجويان داراي جايزه در المپيادهاي بين المللي تشكيل مي شود.
معيارهاي بين المللي رتبه بندي
عضو اصلي رتبه بندي دانشگاههاي جهان اسلام معيار وجه بين المللي رتبه بندي را نسبت اعضاي هيئت علمي بين المللي به كل اعضاي هيئت علمي، نسبت دانشجويان بين المللي به كل دانشجويان و نسبت اعضاي هيئت علمي داراي مدرك Ph.D. خارجي به كل اعضاي هيئت علمي داراي مدرك Ph.D عنوان كرد.
وي ادامه داد: جهت دريافت اطلاعات مرتبط، شاخص هاي مربوط به معيارهاي آموزش و وجهه بين المللي به صورت پرسشنامه اي با 14 سئوال به دانشگاهها و پژوهشگاهها ارسال و درخواست شد كه پاسخ سئوالات را حداكثر تا پايان شهريور ماه 1389 به دبيرخانه رتبه بندي دانشگاههاي جهان اسلام در ISC ارسال كنند.
مهراد تأكيد كرد: بديهي است اگر دانشگاه يا پژوهشگاهي به اين پرسشنامه جواب ندهد يا جواب را با تأخير ارسال كند از رتبه بندي بازخواهد ماند.
وي افزود: در ارتباط با يكي دو سئوال پرسشنامه علاوه بر نياز به داشتن اطلاعات لازم است دانشگاهها و پژوهشگاهها مستندات مربوطه را نيز ضميمه كنند. مثلاً ضميمه كردن مستندات مربوط به جوايز ملي و بين المللي بسيار ضروري و لازم است.
رئيس پايگاه استنادي علوم جهان اسلام گفت: جوايز عمدتاً شامل جايزه نوبل، فيلد مدال ها، بانك توسعه اسلامي (IDB)، خوارزمي، رازي، فارابي، فرهنگستان علوم جهان اسلام (TWAS)، آيسيسكو و جايزه IAS است.
وي اظهار داشت: در مورد اختراعات و اكتشافات (ثبت نامه ها) نيز مقرر است دانشگاهها و پژوهشگاهها مستندات مربوطه را به همراه پرسشنامه ضميمه كرده و به دبيرخانه رتبه بندي دانشگاههاي جهان اسلام در ISC ارسال كنند.
مهراد گفت: معيار پژوهش كه وزن بيشتري نيز بدان اختصاص يافته است توسط خبرگان رتبه بندي در ISC از پايگاههاي اطلاعاتي ISI استخراج خواهد شد. اين بخش به دقت و وقت زيادي نياز دارد. متأسفانه نام دانشگاهها به زبان انگليسي به صورتهاي مختلف در مقاله هاي مجلات معتبر بين المللي نوشته و اين نوع گوناگوني نام صدمات زيادي را در شمارش توليد علم از يك طرف متوجه دانشگاهها و پژوهشگاهها و از طرف ديگر متوجه ايران كرده است در هر حال، اين معيار سخت ترين بخش رتبه بندي دانشگاهها و پژوهشگاهها است كه تيم تخصصي در اين حوزه با رعايت اصل امانت، اطلاعات را از پايگاههاي اطلاعاتي ISI استخراج و طبق فرمول هايي كه براي هر يك از شاخص ها به تصويب رسيده است عمل شود.
وي با بيان اينكه تعداد دانشگاهها و پژوهشگاههايي كه در اين رتبه بندي براي آنها پرسشنامه ارسال شده است متفاوت است به مهر گفت: براي دانشگاهها و مؤسسات تحقيقاتي وابسته به وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و نيز دانشگاههاي وابسته به دستگاههاي اجرايي 98 پرسشنامه، براي دانشگاههاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي 42 پرسشنامه و براي واحدهاي مختلف دانشگاه آزاد اسلامي ايران 178 پرسشنامه كه بر روي هم تعداد 318 دانشگاه و مؤسسه پژوهشي مي شود.
عضو اصلي تيم رتبه بندي دانشگاههاي جهان اسلام گفت: دبيرخانه رتبه بندي دانشگاههاي جهان اسلام كه به تدريج پرسشنامه ها را از دانشگاهها و پژوهشگاهها دريافت خواهد كرد ساير عمليات رتبه بندي را آغاز كرده و بر اساس برنامه اي كه به همين منظور طراحي شده داده ها و اطلاعات را در برنامه مزبور وارد و برنامه به طور خودكار و بدون دخالت انساني داده ها را پردازش و نتيجه را ارائه خواهد داد.
اعلام نتيجه رتبه بندي دانشگاهها و پژوهشگاهها تا آخر آبان ماه
وي گفت: با برنامه ريزيهاي به عمل آمده پيش بيني مي شود نتيجه رتبه بندي دانشگاهها و پژوهشگاهها تا آخر آبان ماه 1389 نهايي شده و در اختيار وزارت علوم، تحقيقات و فناوري قرار گيرد.
البته سايت رتبه بندي دانشگاههاي جهان اسلام به نشاني www.ur.isc.gov.ir طراحي شده و هم اكنون دانشگاهها و پژوهشگاهها مي توانند از اين سايت بازديد به عمل آورند.