۱۷ خرداد ۱۳۸۹ - ۱۲:۵۸

طرح عدالت الكترونيكي در قوه قضائيه

کد خبر : ۵۳۵۹
رئيس مركز آمار و فناوري اطلاعات قوه قضائيه گفت كه ‌اطلاع رساني پيامكي در موارد مهم به طرفين دعوا، ‌ارسال ابلاغيه‌ها به صورت پست الكترونيكي، ‌دريافت لايحه، دادخواست و شكوائيه از طريق شبكه اينترنت از جمله برنامه‌هاي قوه‌قضائيه در بخش عدالت الكترونيكي است.

به گزارش فارس، حجت‌الاسلام والمسلمين حميد شهرياري رئيس مركز آمار و فناوري اطلاعات قوه قضاييه به تشريح اقدامات صورت گرفته در راستاي توسعه خدمات قضايي از طريق بسترهاي اطلاعات در چارچوب قوانين و آئين‌نامه‌ها پرداخت و اظهار داشت: ‌اين‌كار در قوه قضائيه در حال انجام است و همكاران زحمات زيادي را به ويژه در نظام مديريت پرونده قضايي و نيز دادگستري‌ها كشيده‌اند‌.

وي افزود: به نحوي كه اين دانش ‌در دادگستري‌ها ايجاد و پياده‌سازي شده است‌‌ و در بسياري از مراكز قضايي، دفاتر دستي جمع‌آوري شده ‌‌و در حدود 80 الي 90 درصد از مراكز و تشكيلات قضايي به محض اينكه اولين شاكي يا خواهان وارد دادگاه يا دادسرا مي‌شود، پرونده به صورت الكترونيكي ثبت مي‌شود.

* راه‌اندازي فاز اول نظام جامع آماري در قوه قضاييه

رئيس مركز آمار و فناوري اطلاعات قوه قضاييه يكي از مهمترين پروژه‌هايي كه طي سه ماه اخير تحقق يافته است را راه‌اندازي فاز اول نظام جامع آماري (CSS) ذكر كرد و ادامه داد: براي اولين بار مقايسه آماري بين استان‌هاي كشور در باب پرونده‌هاي وارده و صادره و نيز بر مبناي امتيازات حوزه قضايي و اداري استان‌ها استخراج شده و طي گزارشات ماهانه به رؤساي ستادي و دادگستري‌هاي كل كشور ارسال شده است كه اين تحول بزرگ شروع راهي طولاني است كه با استقرار نظام جامع آماري در قوه قضاييه تكميل خواهد شد.

* در حال طراحي يك نظام گسترده در عرصه خدمات الكترونيكي هستيم

شهرياري با بيان اينكه در عرصه خدمات الكترونيك قضايي در حال طراحي يك نظام گسترده هستيم تا مردم بتوانند تا جايي كه قانون و شرع اجازه مي‌دهد بدون حضور در محاكم خدمات قضايي دريافت كنند، خاطرنشان كرد: البته اين امر نيازمند طي مقدماتي طولاني است و در حال حاضر در حال طراحي و برنامه‌ريزي هستيم كه براي اين مهم بايد ابتدا ارتباطات خدماتي بين دستگاه‌هاي درون قوه مثل پزشكي قانوني‌، سازمان زندان‌ها و مانند آن فراهم شود و همچنين نيازمند تعاملات بين دستگاهي همچون وزارت كشور و شهرداري تهران هستيم كه اگر اين فرايند ارتباطات در حوزه خدمات الكترونيك خوب تعريف شود، مردم مي‌توانند با مكانيزم خاصي كه بايد طراحي شود، ‌از خدمات الكترونيك قضايي بهره ببرند.

* تشكيل كميته استاندارد‌سازي رويه‌هاي سيستم مديريت پرونده قضايي

وي از تشكيل ‌كميته‌اي با عنوان "كميته استاندارد‌سازي رويه‌هاي سيستم مديريت پرونده قضايي " خبر داد و "تهيه آيين‌نامه‌ها، بخش‌نامه‌ها و رويه‌هايي جهت چگونگي كار با نظام الكترونيكي مديريت پرونده قضايي و ارسال آن به سراسر كشور " و "دريافت پيشنهادها، انتقادها و نظرات كشوري در مورد اين نظام الكترونيكي و بررسي و ارائه راهكار مناسب جهت كار با آن " را دو وظيفه اين كميته برشمرد.

* ارسال بخشنامه‌‌ به سراسر كشور براي يكپارچه شدن روال دادرسي

رئيس مركز آمار و فناوري اطلاعات قوه قضاييه تصريح كرد: جهت توسعه، ترويج و ترغيب واحدهاي قضايي و همچنين يكپارچه شدن روال دادرسي و كار با سيستم مديريت پرونده قضايي بخشنامه‌هايي به استان‌هاي مختلف كشور فرستاده شد تا همگي در چارچوب مشخص و هماهنگ فعاليت كنند.

* تشريح دستاوردهاي نظام الكترونيكي مديريت پرونده قضايي

شهرياري در ادامه در تعريف نظام الكترونيكي مديريت پرونده قضايي (CMS)‌ خاطرنشان كرد: اين نظام، يك نظام جامع مديريت زمان و رخدادهاي مربوط به يك پرونده در طول فرآيند رسيدگي از ثبت پرونده تا ختم آن است كه براي كمك به اشخاص مرتبط با پرونده قضايي شامل كادر اداري، قضايي و مديريتي قوه قضائيه و همچنين اصحاب دعوا با استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات به كار مي‌رود.
وي از ‌وجود بانك اطلاعات مركزي براي همه پرونده‌هاي قضايي كشور، ‌تعيين وضعيت قضايي هر پرونده در سطح كشور، ‌امكان تعيين جايگاه هر پرونده نسبت به ساير پرونده‌ها، ‌تعيين وضعيت متهمان و مجرمان با دانستن اطلاعات پايه، ‌ارزيابي وضعيت رسيدگي به پرونده‌هاي مختلف در سراسر كشور، ‌كاستن از مراسلات و مكاتبات كاغذي در نظام قضايي و اداري، ‌تهيه مستندات چندرسانه‌اي از موارد قضايي، ‌رعايت كمال حفاظت اطلاعاتي در حفظ و انتقال موارد قضايي، ‌امكان ارسال پيام‌هاي كتبي، شفاهي و تصويري براي افراد تحت امر و ‌امكان نظارت سلسله ‌مراتبي و مستقيم بر جايگاه‌هاي سازماني قوه قضاييه به عنوان‌ برخي از دستاوردهاي سيستم مديريت پرونده قضايي نام برد.
‌امكان پاسخگويي به ارباب‌رجوع از طريق تماس با شبكه‌هاي الكترونيكي، ‌امكان دريافت گزارش‌هاي دوره‌اي، موردي، مقايسه‌اي يا تطبيقي، ‌افزايش ظرفيت محاكم براي رسيدگي به تعداد بيشتري از پرونده‌‌ها، ‌امكان استخراج استانداردهاي رسيدگي به انواع پرونده‌هاي قضايي، ‌صرفه‌جويي كلان در هزينه‌هاي رسيدگي به پرونده‌ها بر اثر افزايش سرعت، ‌‌امكان نظارت و ارزشيابي قضات بر اساس احكام صادره به طور دوره‌اي، ‌امكان يافتن كاستي‌هاي آموزشي و تجربي قضات و كاركنان امور قضايي، ‌امكان تهيه تحليل‌ها و گزارش‌هاي تجمعي و مقايسه‌اي در مورد احكام صادره، ‌امكان تعيين كاركرد خارج از استاندارد و يا روال مرسوم در امر قضا‌ و كسب اطلاع مقايسه‌اي از ميزان كار ارجاعي به محاكم مختلف ديگر مواردي است كه از سوي رئيس مركز آمار و فناوري اطلاعات قوه قضاييه به عنوان ‌دستاوردهاي سيستم مديريت پرونده قضايي ذكر شد.
شهرياري، ‌امكان تعيين عوامل مؤثر بر اطاله دادرسي برحسب تأثير زماني و هزينه‌اي، ‌امكان تعيين تأثير سازمان‌هاي خارج از قوه قضاييه بر كندي كار دادرسي‌ها، ‌فراهم‌آوردن زمينه‌هاي پژوهش جرم‌شناسي برحسب مناطق جغرافيايي، جايگاه اجتماعي و جمعيت شناسي، ‌امكان محاسبه هزينه تمام شده براي عمليات پرونده‌هاي قضايي، ‌ارتقاي پژوهش بر مبناي اطلاعات كاركرد محاكم و ويژ‌گي‌هاي پرونده، ‌اطلاع رساني در مورد طرح دعاوي تكراري در مراجع قضايي متعدد، ‌تسريع در برقراري ارتباط مراجع قضايي با ساير سازمان‌هاي تابعه و ‌امكان انتشار آراي مراجع مختلف قضايي و قانوني براي بهره‌برداري مجامع علمي و قضات را از دستاوردهاي ديگر سيستم مديريت پرونده قضايي برشمرد.

* تشريح جزئيات طرح عدالت الكترونيكي

وي با اشاره به طرح عدالت الكترونيكي گفت كه اين طرح درصدد است در محدوده‌اي كه قانون و شرع تعيين مي‌كند با استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات، خدمات قضايي را به مردم عرضه كند؛ به‌طوري كه مردم بتوانند با حداقل مراجعه به دادسراها و محاكم نياز قضايي خويش را برآورده سازند.
رئيس مركز آمار و فناوري اطلاعات قوه قضاييه اين طرح را شامل اطلاع رساني دقيق و شفاف از موارد قضايي مورد نياز مردم، تبادل اطلاعات مورد نياز (دريافت و ارسال اطلاعات درخواستي) از طريق نظام‌هاي الكترونيكي غير‌حضوري، استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات براي نظارت بر حوزه‌هاي قضايي و اداري در قوه قضاييه، ايجاد ارتباطات مردمي، ستادي، قضايي و اداري با استفاده از فناوري‌هاي مذكور، انجام تراكنش‌هاي لازم براي نظام‌هاي دريافت و پرداخت الكترونيك‌ و در نهايت ارائه خدمات الكترونيك قضايي به مردم دانست و افزود: در اين طرح خدمت رساني به مردم در حوزه قضايي مأموريت اصلي تعريف شده و طرح‌ها و پروژه‌ها به ميزان دستيابي آنها به اين هدف اولويت‌گذاري مي‌شوند.

* طرح عدالت الكترونيكي در بيش از 80 درصد شعب شروع شده است

شهرياري با اشاره به اينكه در حال حاضر اين امر به وسيله سامانه الكترونيكي مديريت پرونده قضايي تقريباً از دو سال پيش در بيش از 80 درصد شعب شروع شده است، تسهيل ارتباط مردم و اصحاب دعوا با مراجع قضايي و اطلاع از روند پرونده‌هاي خويش را از اهداف اساسي نظام الكترونيكي مديريت پرونده قضايي عنوان كرد كه ‌به عدالت قضايي با استفاده از ابزارهاي الكترونيكي كمك بسزايي مي‌كند.
به گفته وي، اصحاب دعوا مي‌توانند از طريق پايانه قضايي از آخرين وضعيت پرونده خود مطلع شوند و نيز شكواييه، دادخواست و لوايح خود را به صورت الكترونيك ارسال كنند.

* مزيت‌هاي طرح عدالت الكترونيكي

رئيس مركز آمار و فناوري اطلاعات قوه قضاييه، پاسخگويي و ارايه اطلاعات از وضعيت پرونده از طريق پايگاه اطلاع‌رساني، ‌اطلاع رساني در موارد مهم پرونده به طرفين دعوا از طريق پيامك، ‌ارسال ابلاغيه‌ها به مردم به صورت پست الكترونيكي، ‌دريافت لايحه، دادخواست و شكوائيه از مردم از طريق شبكه اينترنت،‌ ‌جلوگيري از سردرگمي مردم در پيگيري پرونده‌ها از طريق سامان‌دهي شماره پرونده، ‌كمك به جلوگيري از طرح دعاوي تكراري در مراجع قضايي متعدد و تسريع در برقراري ارتباط مراجع قضايي با ساير سازمان‌هاي تابعه را از مزيت‌هاي طرح عدالت الكترونيكي دانست.