جایگاه خودروهای کوچک در ایران

مريم سلطان زاده ؛ گسترش صنعت _ در این میان برای نخستین‌بار شرکت «مینی» که در آن زمان به صورت مستقل مشغول به کار بو‌د، به این کار مبادرت ورزید و در نهایت موفق به ساخت خودر‌ویی با خصوصیات ظاهری متفاوت از دیگر خودروها و در ابعاد کوچک‌تر شد. مینی‌ها برای نخستین‌بار به صورت خودرو اسپور‌ت وارد بازار شده و از همان ابتدا با استقبال بسیار خوبی از سوی مردم بویژه جوانان مواجه شد‌، به‌طوری‌که در زمان کمتر از یکسال تولید این خودرو از مرز ۱۰ هزار دستگاه گذشت که این اتفاق از جمله تحولات شگرف در صنعت خودرو آن زمان به‌شمار می‌رفت.
 
با در نظر گرفتن مز‌ایایی مانند رانندگی راحت و جای پارک کمتر، درخواست مشتریان برای خرید این‌گونه خودروها روز به روز بالاتر رفته و تا جایی پیشروی کرد که طی هفت سال، شرکت‌های بزرگ خودروسازی مانند فورد، ب.ام.و، بنز و فیات نیز به سمت و سوی تولید این خودرو کشیده شدند. این تمایل تا جایی ادامه پیدا کرد که امروزه یکی از سیاست‌های اصلی خودروسازان در سراسر جهان، تولید این خودروهاست، به‌طوری که پیش‌بینی می‌شود در آینده‌ای نه‌چندان دور، خودروهای کوچک جای خودروهای سدان، هاچ‌بک و شاسی‌بلند(SUV) را گرفته و به‌زودی این خودروها، از جمله خودروهای غالب دنیا شود.
 
خودروهای کوچک را دریابیم
 
احمد نعمت‌بخش، دبیر انجمن خودروسازان ایران به‌عنوان یکی از افراد صاحب نظر در این زمینه با اشاره به محاسن خودروهای کوچک، اظهار کرد: با توجه به افزایش قیمت سوخت در جهان و کم‌مصرف بودن این نوع خودروها، کم‌جا بودن آنها و نیاز به جای پارک کمتر و همچنین با توجه به اینکه امکان رانندگی با آنها برای بانوان راحت‌تر و مناسب‌تر است، می‌توان از این خودروها به عنوان خودروهایی مناسب نام برد.
 
وی با اشاره به اینکه در طراحی و ساخت این خودروها از فناوری روز دنیا استفاده شده و تولیدکنندگان خودروهای کوچک تمامی استانداردهای ۵۵ گانه را رعایت کردند، افزود: استقبال از چنین خودروهایی در جهان همواره رو به افزایش است، این در حالی است که هنوز در میان خودروسازان ایرانی استقبال مناسبی برای تولید این خودرو صورت نگرفته است.
 
به گفته وی، باتوجه به اینکه تعدادی از خودروهای کوچک در کشور تولید می‌شود، هنوز خانواده‌های ایرانی آنچنان که باید و شاید تمایلی به خرید این خودروها نشان نداده‌اند. نعمت‌بخش، نبود فرهنگ‌سازی مناسب و کافی در این راستا را از جمله مشکلات داخلی خواند و تصریح کرد: خودروسازان داخلی بر اساس تقاضای اقشار مردم مبادرت به ساخت خودروهای مورد نیاز داخلی می‌کنند و چون هنوز فرهنگ‌سازی استفاده از چنین خودروهایی در کشور به‌درستی انجام نشده است، متاسفانه تاکنون نتوانسته‌ایم تا خطوطی را برای ساخت چنین خودروهایی در داخل کشور اختصاص دهیم.
 
دبیر انجمن خودروسازان ایران، حمایت‌های دولتی را از جمله موارد مهم برای بسترسازی مناسب تولید خودروهای کوچک دانست و افزود: فرهنگ‌سازی مناسب در گرو حمایت‌های دولتی است و دولت با ایجاد امکاناتی مانند پایین آوردن قیمت اینگونه خودروها می‌تواند مقدمات مناسبی برای استقبال مردم از این خودروها پدید آورد.
 
وی گفت: در ایران به صورت متوسط هر پنج خانواده یک خودرو دارند و در این میان حتی خانواده‌هایی هستند که از داشتن وسیله نقلیه بی‌بهره‌ هستند. در چنین شرایطی با پایین آمدن قیمت خودروها حتی این خانواده‌ها نیز به خرید این خودروها ترغیب خواهند شد، چرا که در این شرایط افراد و بویژه قشر جوان جامعه با توجه به کیفیت خوب و قیمت مناسب اینگونه خودروها به سمت خرید آنها سوق داده می‌شوند و به این ترتیب شاید حتی بتوان برخی مشکلات مربوط به خودروها مانند محدودیت جای پارک در کلانشهرها را نیز از میان برداشت.
 
معایب و مزایا را در کنار هم ببینیم
 
مصطفی ممقانی‌اصل، یک کارشناس صنعت خودرو نیز در این‌باره با اشاره به اینکه یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های خودروهای کوچک، کم‌مصرف بودن آنهاست، افزود: رانندگی با اینگونه خودروها مانند smart‌ها آسان‌تر است. همچنین رانندگان خودروهای کوچک نیاز به فضای کمتری برای پارک کردن خودروهایشان دارند.
 
وی تاکید کرد: در این میان همان‌طور که به محاسن و ویژگی‌های این نوع خودروها توجه می‌شود باید نقاط ضعف آنها را نیز در نظر گرفت. ممقانی‌اصل امکان استفاده محدود در مسافت‌های خارج از شهر را از جمله معایب این‌گونه خودرو‌ها دانست و اظهار کرد: این خودرو‌ها ایمنی بسیار پایینی در جاده‌ها و مسافت‌های برون‌شهری دارند و نمی‌توان روی این خودروها به‌عنوان وسیله‌ای مناسب و کارآمد برای مسافرت‌ها حساب کرد.
 
مدیر فروش آریا دیزل با اشاره به اینکه خودروسازان بیشتر به منافع خود توجه دارند تا درخواست مشتری، افزود: اولویت تولید در بیشتر کشورهای دنیا خودروهای کم‌مصرف و کوچک است، این در حالی است که خودروسازان ایرانی در این زمینه تاکنون گامی برنداشته‌اند. ممقانی، نداشتن صرفه اقتصادی لازم را یکی از مهم‌ترین دلایل تمایل نداشتن خودروسازان دانست و اظهار کرد: برخی خودروها در همه طیف‌ها مشتری خود را دارند و نیازی به بازاریابی حرفه‌ای ندارند. به همین دلیل خودروسازان داخلی بیشترین توجه خود را به تولید همان خودروهای مشخص و مورد درخواست معطوف کرده‌اند و شاید دلیل و لزومی را برای تولید خودروهای کوچک نمی‌بینند.
 
وی درباره چشم‌انداز صنعت خودرو در زمینه تولید خودروهای کوچک، گفت: شاید گام‌های اولیه برای تولید خودروهای کوچک در بازه زمانی کوتاه، سودمندی کافی برای تولیدکنندگان نداشته باشد، اما در کمتر از سه تا چهار سال تولید این نوع خودروها سودده خواهد شد.
 
به گفته ممقانی‌اصل، تولید و استفاده از خودروهای کوچک و دو سرنشین در ایران نیازمند توجه و فرهنگ‌سازی است. این مدل خودروها با بازاریابی و فرهنگ‌سازی صحیح با استقبال روبه‌رو خواهد شد.
 
این کارشناس خودرو با اشاره به خط تولید مناسب خودروهای کوچک، افزود: این خودروها از هر لحاظ قابلیت اصلاح دارند و به بیان دیگر می‌توان از آنها به عنوان خودروهای منعطف نام برد، چرا که به‌راحتی می‌توان با تغییرات ساختاری داخلی و خارجی مانند تغییرات کابینی یا طراحی، این خودروها را به‌گونه‌ای جدید به بازار عرضه کرد و حتی در صورت تمایل خودروساز می‌توان خطوط تولیدی اینگونه خودروها را از کوچک به خطوط تولیدی خودروهای بزرگ تبدیل کند. وی با تاکید بر استقبال مردم از خودروهای تولید داخل، تصریح کرد: با وجود تمایل نداشتن مصرف‌کنندگان داخلی به استفاده از خودروهای کوچک، باز هم شاهد استقبال خوبی از خودرو داخلی ماتیز (MATIZ) توسط خودروسازان داخلی بودیم، اما درست از زمانی که رقیب چینی این خودرو یعنی ام.وی.ام (MVM) به بازار وارد شد با شکست بزرگی در زمینه بازار تقاضا در کشورمان مواجه شد و این موضوع بیانگر آن است که با فرهنگ‌سازی مناسب و تولید خودروهای کوچک توسط خودروسازان داخلی، انتظار بازار تقاضای مناسب در داخل چندان دور از ذهن نخواهد بود.