صراط: قدس آنلاین نوشت: در اردوگاه دموکراتها که از یک ماه قبل از شروع رقابتهای انتخاباتی در
محافل سیاسی از هیلاری کلینتون به عنوان نامزد نهایی نام برده می شد، اما
رقابت سرسختانه برنی سندرز و پیروزی او در ایالت آیوا کار را برای هیلاری
برغم حمایت اوباما سخت کرده است.
در اردوگاه جمهوری خواهان اما وضع بدتر است. ترامپ به عنوان یک ساختارشکن
جدید توانسته است موج رسانهها و حتی مردم را با خود همراه کند و با وجود
مخالفت برخی چهرههای سنتی جمهوریخواه فضایی را ایجاد کرده که چارهای
برای هم حزبی های خود باقی نگذاشته است و بسیار محتمل است که کرسی اول
اداره آمریکا را هم با وجود پیش بینی منفی اوباما به دست آورد.
اکنون اما در ایالات متحده یک پیش انتخابات برگزار شده است. انتخابات
مقدماتی ریاستجمهوری، مانند انتخابات اصلی فرآیندی پیچیده دارد و این روند
تقریباً در هیچ ایالتی عینا مشابه ایالت دیگر نیست. در برخی ایالتها از
طریق صندوق رأی نامزد منتخب مشخص میشود و در برخی دیگر در جریان نشست
انجمن حزبی؛ در برخی ایالات برنده، تمام آرای حزبی را از آن خود میکند، در
ایالاتی دیگر بخشی را به صورت پاداش پیروزی و بخش دیگر را به نسبت آرا و
در شماری از ایالات هم آرای حزبی عیناً بر اساس نسبت تعداد رأیهای
شرکتکنندگان تقسیم میشود.
انتخابات عجیب
اما به طور کلی، برای هر ایالت به نسبت جمعیت، شماری «دلگیت» (delegate)،
به معنی وکیل، نماینده یا رأی ایالتی، در نظر گرفته شده و در واقع مردم به
جای انتخاب مستقیم نامزدهای مدنظرشان، به این وکلا رأی میدهند و بعد این
وکیلها هستند که نامزد حزب را انتخاب میکنند.
وکلا خود به 2دسته تقسیم میشوند، وکلای متعهد که عمده آرای ایالتی هم
مربوط به آنهاست و از ابتدا مشخص میکنند که قصد دارند به کدام نامزد رأی
دهند. آنها هرچند که براساس قانون الزامی به پایبندی به این وعده ندارند،
اما عمدتا به همان نامزدی رأی میدهند که از ابتدا گفتهاند. دسته دوم،
وکلای غیرمتعهد یا اصطلاحاً «ابَروکیلها» هستند که به دلیل سمتی که در حزب
دارند یا داشتهاند، میتوانند به هر یک از نامزدها رأی دهند، بدون آن که
توجهی به رأی مردمی (popular vote) داشته باشند. در حزب جمهوریخواه، وکلای
غیرمتعهد تعداد محدودی دارند؛ یعنی هر ایالت 3 وکیل غیرمتعهد دارد (رئیس
حزب در آن ایالت و 2عضو کمیته ملی حزب) که آنها هم طبق رسم این حزب،
معمولاً براساس نسبت آرای مردمی رأی خود را اعلام میکنند. اما حزب
دموکرات، برخلاف نامش، رویکردی غیر دموکراتیکتر دارد و تقریباً 20درصد
آرای ایالتی، به وکلای غیرمتعهد تخصیص یافته است. این افراد شامل تمام
اعضای دموکرات سنا، مجلس نمایندگان، فرماندارها و اعضای کمیته ملی، که جزو
اعضای ارشد حزب هستند، معمولاً به نامزدی رأی میدهند که جزو خودیها باشد،
نه یک تازهوارد.
روز سرنوشت ساز
در واقع در این ساختار، شعار «هر فرد یک رأی» بیمعنی است و طبقه ممتاز از
آرایی باارزش بالاتر برخوردار هستند و به خصوص در حزب دموکرات، میتوانند
تا حدزیادی بر نتیجه نهایی اثر بگذارند. در رقابت همین دوره،
در حالیکه هیلاری کلینتون تا اینجا 90 رأی ایالتی برآمده از رأی مردم به
دست آورده و برنیسن درز 65رأی، اما در شمارش آرای ایالتی، کلینتون به واسطه
آرای ابروکلا، 543 بر 85، از رقیبش پیش است. در هر 2حزب، نامزدی که در
پایان رقابتها نصف به علاوه یک از کل آرای ایالتی را به دست آورده باشد،
نامزد نهایی در انتخابات ماه نوامبر خواهد بود.
سرمایه دار جنجالی
کل آرای ایالتی در حزب دموکرات4هزار و 763رأی و در حزب جمهوریخواه 2هزار و 471رأی است.
اگر آن طور که نظرسنجیها میگویند، «دونالد ترامپ»سرمایهدارجنجالی
آمریکایی که تا اینجا با وجود تمام مخالفتهای درون و برون حزبی و به لطف
ایجاد فضای 2قطبی، توانسته پیشتاز باشد، در «سهشنبه بزرگ»هم عملکردی مشابه
4 ایستگاه قبلی رقابتهای مقدماتی، یعنی آیووا، نیوهمپشایر، نوادا و
کارولینای جنوبی داشته باشد، تا حد زیادی کار را تمام کرده و خود را به
عنوان نامزد پیروز «حزب بزرگ قدیمی»معرفی خواهد کرد. در سوی دیگر میدان،
کلینتون پرآوازه، هرچند با رقیبی سرسخت چون سندرزمواجه شده، اما به مدد رأی
وکلای غیرمتعهد و در چند حوزه به واسطه شیر یا خط، در حالی به سهشنبه
بزرگ رسیده که خود را پیشتاز دموکراتها میبیند. نظرسنجیها در میان
دموکراتها هم نشان میدهد که کلینتون از شانس بیشتری برای پیروزی در این
روز سرنوشتساز برخوردار است.
بدون تردید باید انتخابات آینده آمریکا را یکی از جالبترین انتخابهای
مردم این کشور طی سالهای گذشته دانست. حال چه کلینتون دموکرات بتواند حزب
خود را به یک دوره 12 ساله برساند چه اینکه «دونالدترامپ» حاشیه ساز سکان
اداره آمریکا را با توجه به اظهار نظرها و علایق عجیب خود در دست بگیرد.