نقدينگي، توليد و تورم

درباره نرخ رشد نقدينگي بايد دو نرخ را در نظر گرفت يكي نرخ تورم و ديگري نرخ رشد اقتصادي در اصل اين طور مي‌توان عنوان كرد كه مجموع نرخ رشد اقتصادي و نرخ تورم نرخ رشد نقدينگي را تشكيل مي‌دهد. اما در شرايط حاضر كه آمار دقيق و يكساني از اين نرخ‌ها وجود ندارد نمي‌توان در اين خصوص به تحليل آمار وداده‌ها پرداخت حال بايد گفت بر اساس آمار ارايه شده اگر نرخ تورم را 15 درصد و نرخ رشد اقتصادي را 3 درصد حساب كنيم عدد به دست آمده 18 درصد مي‌شود كه بيانگر نرخ رشد نقدينگي است كه به عبارتي اگر ميزان پول 18 برابر شود ميزان عرضه و تقاضای پولي برابر مي‌شود.

افزايش تقاضاي پولي باعث بروز سفته‌بازي مي‌شود كه در اقتصادي همچون اقتصاد ما كه نرخ بهره بالا نمي‌رود تقريبا حجم سفته‌بازي برابر با صفر است.اما نرخ در حال حاضر كه رشد نقدينگي 23 تا 24 درصد اعلام شده بايد نرخ تورم 22 درصد باشد تا با نرخ 3 درصدي رشد اقتصادي به نرخ رشد نقدينگي برسد در غير اين صورت اين مقدار حجم نقدينگي مسلما آثار و پيامد‌هاي نامطلوبي براي اقتصاد كشور در پي خواهد داشت.

البته درباره پديد آمدن اين حجم نقدينگي بايد گفت اين موضوع به ميزان سپرده‌هاي مردم به بانك‌ها بستگي دارد وقتي نرخ اسمي بهره از نرخ تورم پايين‌تر است براي سرمايه‌گذار صرف نمي‌كند پول و نقدينگي خود را در بانك سپرده‌گذاري كند و اين اتفاق به صورت خود به خود باعث سوق يافتن حجم نقدينگي به بازار مي‌شود.

وقتي ميزان پس‌انداز و سپرده‌گذاري سرمايه‌گذار در بانك كاهش يابد با خرج شدن اين ميزان پول نقدينگي به بازار تزريق مي‌شود و ورود حجم زيادي از نقدينگي به بازار نيز باعث پديد آمدن تورم مي‌شود. شكل اقتصاد ايران اين است كه سرمايه در دست مردم به پس‌انداز تبديل شود اما پايين بودن نرخ اسمي بهره بانكي از تورم،ميل و رغبت مردم را به سرمايه‌گذاري در بانك كاهش داده و باعث سوق يافتن آن به بازار‌هايي مثل ارز و سكه مي‌شود كه بدليل هجوم گسترده سرمايه‌گذار باعث خراب شدن بازار مي‌شود. اما اگر اين حجم نقدينگي در بانك‌ها به امر توليد اختصاص يابد خواه ناخواه رشد اقتصادي كشور را در پي خواهد داشت.

علاوه بر آن سرمايه‌گذاري در بورس نيز به دليل اينكه نقدينگي صرف خريد سهام اوليه و حق تقدم شود به خريدوفروش سهم بين سهامداران منجر مي‌شود كه اين موضوع كمكي به رشد شركت مورد نظر نمي‌كند اما اگر شركت‌ها با انتشار سهام جديد يا در قالب افزايش سرمايه اقدام به فروش سهام كنند سرمايه جذب شده به رشد و توسعه شركت منجر مي‌شود و رشد نقدينگي را نيز شاهد نخواهيم بود.