حسن جوهرچي را اكثرا در نقشهاي مثبت ديدهايم، اگرچه خودش ميگويد نقشهاي مثبتم با يكديگر متفاوتند. به هر حال به بهانه بازياش در سريال «سراب» و نقش استاد سليماني به سراغش رفتيم و او پاسخگوي سوالاتمان شد.
از دنياي اين روزهاي حسن جوهرچي چه خبر؟
خبري نيست. براي چند كار صحبت كردهام، اما هنوز قطعي نشده.
در اين سالها فقط ميخواهيد بازي كنيد يا خود كار هم برايتان مهم است؟
اتفاقا اهميت كارها برايم بيشتر شده. شايد يك زماني آن هم در ابتداي كارم و به دليل انتخاب شدنم خيلي نقشها برايم اهميتي نداشتند، اما حالا هم انتخاب ميكنم و هم نقشها برايم مهم هستند. من فكر ميكنم نقشهايم 2 دسته هستند يا بشدت از آنها دفاع ميكنم و دوستشان دارم مثل غريبانه، مشق عشق و جابربن حيان يا اگر خوب نبودهاند از مردم عذرخواهي كردهام.
مثل؟
اجازه بدهيد اسم نبرم چون، به هر حال عوامل آن كارها جزو دوستانم هستند.
پس با اين حساب نميخواهيد به هر قيمتي كار كنيد و حضور داشته باشيد؟
بله، براي همين هم 4 ماه كار نكردم و ناراحت هم نبودم. اگر قصه خوب به دستم نرسد هرگز كار نخواهم كرد.
اما با اين شرايط نميتوانيد منتظر قصه خوب بمانيد؟
طبيعي است و حرفتان را قبول دارم، اما به هر حال بايد كارهايي را انجام دهم كه بتوانم بعدها از آنها دفاع كنم. من حاضرم كمتر بخورم، ديرتر بخوابم، اما كار درست و حسابي انجام دهم.
اما قبول كنيد كه نقشهاي هميشه مثبتي كه بازي ميكنيد بسيار به هم نزديك هستند. آيا آدم آرمانياي هستيد؟
ببينيد ما يك تاريخ 8 ساله جنگ داريم كه نميتوانيم آن را ناديده بگيريم و از آن فرار كنيم. در ضمن مردم اين كشور همگي متاثر از اين ماجرا هستند، حتي كودكي كه امروز به دنيا ميآيد. به هر حال ما نهتنها نبايد منكر اين موضوع شويم، بلكه بايد مشوق زنده نگاه داشتن آن هم باشيم. در ضمن فراموش نكنيد كه من نقش منفي هم بازي كردهام، مانند نقشي كه در سريال غريبانه يا فاصلهها داشتم.
اما نقشهاي منفيتان بسيار كم بودهاند. شايد پيشنهادي در اين زمينه نداريد. اينطور نيست؟
چرا. نقش منفي هم به من پيشنهاد ميشود اما معمولا شخصيتهاي قابل پردازشي نيستند و با تصورات من نميخواند. نقشهايي كه من ميپذيرم بايد يكسري شرايط داشته باشند كه بتوانم به آنها نزديك شوم و مثبت يا منفي بودن آنها برايم فرقي نميكند. ضمن اين كه در سالهاي اخير، نويسندگان ما ديگر شخصيتهاي تك بعدي صرف كه مثلا منفي منفي يا مثبت مثبت باشند را خلق نميكنند و با سطح سليقه مردم جلو ميروند. براي مثال امروزه ديگر محمد منصوري در پناه تو براي مردم باور كردني نيست.
بله، طبيعي است. آيا مخاطب امروز تلويزيون، به مراتب سختگيرتر از قبل شده است؟
بله، چون هم سطح سواد بصري او بالا رفته و هم شعور و دانش اجتماعياش بيشتر شده است. الان ديگر فيلم يا سريال ضعيف را مردم نگاه نميكنند.
برويم سراغ سراب و نقش استاد سليماني. چه شد كه اين نقش را بازي كرديد؟
من پيشتر با آقاي سهيليزاده در سريال فاصلهها همكاري كرده بودم و خيلي دوست داشتم دوباره با ايشان كار كنم. براي همين وقتي اين نقش به من پيشنهاد شد با كمال ميل پذيرفتم. در ضمن زماني اين كار به من پيشنهاد شد كه تازه از سفر حج برگشته بودم و موهايم بسيار كوتاه بود.
فيلمنامه سراب آماده بود؟
خير. طرح اوليه آن كامل نوشته شده بود، اما فـــقــط 7 قسمت از فيلمنامه نوشته و آماده بود و بقيه در طول كار به دستمان ميرسيد.
قصه سراب چقدر برايتان جذاب بود؟
به نظرم قصه سراب خيلي امروزي و خوب نوشته شده بود و به نوعي معضل امروز جامعهمان را مطرح ميكرد. مشكلاتي كه نخبگان دانشگاهي ما با آن مواجه هستند. متاسفانه براي دانشجويان نخبه كشور، شرايط تحقيق و پژوهش به درستي مهيا نيست و آنها براي ادامه تحصيل به كشورهاي خارجي ميروند و در آنجا به ادامه تحصيل ميپردازند كه اين مساله يك فاجعه بزرگ براي كشور ما محسوب ميشود.
دكتر سليماني هم در اين قصه به نوعي سنگ صبور اين دانشجويان نخبه است.
جوهرچي: قصه سراب خيلي امروزي و خوب نوشته شده بود و به نوعي معضل امروز جامعهمان را مطرح ميكرد. مشكلاتي كه نخبگان دانشگاهي ما با آن مواجه هستند. متاسفانه براي دانشجويان نخبه كشور، شرايط تحقيق و پژوهشي به درستي مهيا نيست
بله، دقيقا همين طور است. او به نوعي فضا را تلطيف ميكند و به بچهها كمك ميكند كه بتوانند حقشان را بگيرند. هرچند آدمهايي هستند كه اين وسط تشنج ايجاد و فضا را مسموم ميكنند. به هر حال سليماني يك تكيهگاه براي بچههاست و ميبينيد كه حتي با آنها رفت و آمد خانوادگي دارد و با زندگي تكتك آنها آشناست.
اما همين مساله باعث شده كه استاد سليماني آدم غيرواقعي و شعارياي به نظر برسد شما اين طور فكر نميكنيد؟
خير. سليماني آدم اصولگرايي است. اصولگرا به اين معنا كه اعتقادات مذهبي و اجتماعي برايش كاملا جدي هستند و بشدت پايبند آنهاست و وقتي هم ميبيند حق دانشجويان دارد ضايع ميشود با يك سياسيكاري پاي مصنوعياش را بيرون ميآورد و ميگذارد روي ميز و ميگويد مجوز آمدن بچهها را به دانشگاه با همين يك پايم هم ميتوانم پس بگيرم. به هر حال گاهي مجبور ميشويم شعار هم بدهيم. هرچند معتقدم شعار خلاصه شده يك جريان اعتقادي است.
آيا هنرمند بايد به اين ورطه بيفتد يا خير؟
خير. ولي اين مساله كاملا اجتنابناپذير است.
فكر ميكنيد قصه سراب دغدغه چند درصد از مخاطبان تلويزيون است؟
ميتواند دغدغه خيلي از آنها باشد، چون به هر حال تعداد دانشجو در كشور ما بسيار زياد است. ضمن اين كه فضاي دانشجويي و دانشگاهي ما در حال حاضر فضاي مبهمي است. البته قصه فاصلهها ميتوانست همه را جذب كند، چون بيانگر شكاف نسلها بود، ولي سراب قشر دانشجويي را هدف قرار داده است. به هر حال به نظرم اين سريال توانسته تاثير خودش را بگذارد و همين كه الان من پيش شما هستم يعني اين كه سراب توانسته حرفش را بزند.
ولي شايد فقط در حد يك تلنگر بوده است؟
خير. به نظرم از يك تلنگر بيشتر بوده است و توانسته خيلي از مسائل پشت پرده را بيان كند. اين يعني چندين گام جلوتر از كليشههاي معمول حركت كردن و رسيدن به هدف.
نقش دكتر سليماني را خيلي با انرژي بازي كردهايد. چرا؟
چون دلم ميخواست با كارهاي گذشتهام متفاوت باشد، البته آقاي سهيليزاده هم به عنوان كارگردان خيلي مرا راهنمايي كردند. مثلا من خيلي تلاش كردم لحن صحبت كردنم، رفتارم و حتي نوع نگاه كردنم متفاوت باشد و اين كه بتوانم در لحظههاي مختلف تغييراتي ايجاد كنم.
چرا در مورد اين نقش تا اين حد دغدغه داشتيد؟
متغير بازي كردن در لحظههاي مختلف هدف اصلي من براي اجراي اين نقش بود و دلم ميخواست يك نمونه خوب و امروزي از يك استاد واقعي كه به دانشجويانش توجه دارد به معرض نمايش بگذارم.
آيا بازيگران تازهكار اين سريال هم همين قدر تلاش ميكردند؟
بله. به نظرم همه جوانان اين سريال خوب بازي كردهاند و همگي در حد خودشان انرژي گذاشتهاند. معمولا سهيليزاده انتخابهاي خوبي دارد و كمتر دچار اشتباه در اين مورد ميشود. براي همين هم در اكثر كارهايش جوانان پرانرژياي را به سينما و تلويزيون معرفي كرده است.
بعضيها ميگويند اين سريال ميخواهد جنبش دانشجويي را به سخره بگيرد. در اين مورد چه نظري داريد؟
چند سالي است كه قشر دانشجو و كلا فضاي جامعه، فضاي سياسي شده است كه اين مساله فيالنفسه، اتفاق خوبي است. منتها چون اختلاف سليقه وجود دارد، مشكلاتي هم پيش ميآيد كه اين مساله در همه جاي دنيا وجود دارد. دانشجوي نخبه حق دارد اگر نسبت به تحقيقاتش بيمهري شود اعتراض كند و اين مساله كاملا طبيعي است و حال دكتر سليماني به عنوان تريبون مثبت و اصلي قصه ميخواهد كاري كند كه اين دانشجويان به خواستههاي مشروعشان برسند. حالا نميدانم اين جريان، روي لبه تيغ حركت كردن است يا خير و اين كه مخاطبان به چه ميزان به رسانه ملي اعتماد دارند. به هر حال اگر افرادي اين سريال را سفارشي ميدانند يا قصه آن را به سخره ميگيرند ديگر مشكل خودشان است.
ميشود گفت دكتر سليماني نماينده همه نخبگان دانشگاهي ماست؟
بله، قطعا. اگر غير از اين بود اصلا سراب ساخته نميشد و من هرگز اين نقش را بازي نميكردم.
در اين نقش چند درصد از حسن جوهرچي را ما شاهد هستيم؟
استاد سليماني يكسوم حسن جوهرچي است، يكسوم متن و يكسوم سهيليزاده و تركيب اينها باهم شده نقشي كه داريد در قاب تلويزيون از من ميبينيد، خوشحالم كه توانستهام حرف عدهاي از دانشجويان نخبه كشورم را به اين وسيله بزنم و مشكلاتشان را مطرح كنم.
فكر ميكنيد در چه چيزهايي با استاد سليماني شباهت داريد؟
من هم مانند او به فعاليتهاي جمعي و همينطور جوانان علاقهمندم. براي همين هم دوست داشتم اين نقش را بازي كنم. من استاد سليماني را با تمام وجود باور كردم.
سهيليزاده جزو كارگردانهايي است كه خيلي از نماهاي بسته و كلوزآپ استفاده ميكند. با اين مساله مشكلي به لحاظ بازي نداشتيد؟
به هر حال بازي در كلوزآپ و نماي بسته آسان نيست، اما حالا ديگر به نوع كار سهيليزاده عادت كردهام.
فكر ميكنيد استاد سليماني روي اساتيد دانشگاه هم اثر گذاشته است؟
محبوبه ریاستی - جام جم