فضايل و اعمال ماه شعبان

شعبان ماه بسيار شريفي است و به حضرت سيدانبياء صَلَّي اللهِ عَلِيهِ وَ آله منسوب است و آن حضرت اين ماه را روزه مي‌گرفت وبه ماه رمضان وصل مي‌كرد و مي‌فرمود، "شعبان، ماه من است هر كه يك روز از ماه مراروزه بگيرد بهشت براي او واجب مي‌شود " و از حضرت صادق عليه السلام روايت شده است كه چون ماه شعبان فرا مي‌رسيد امام زين‌العابدين عليه السلام اصحاب خود را جمع مي‌نمود و مي‌فرمود، "اي اصحاب من مي‌دانيد اين چه ماهي است؟ اين ماه شعبان است و حضرت رسول صلي الله عليه و آله مي‌فرمود شعبان ماه من است پس در اين ماه براي جلب محبت پيغمبرخود و براي تقرّب به سوي پروردگار خود روزه بداريد. به حقّ آن خدايي كه جان عليّ بن الحسين به دست قدرت اوست سوگند ياد مي‌كنم كه از پدرم حسين بن علي عليهما السلام شنيدم كه فرمود شنيدم از اميرالمؤمنين عليه السلام كه هر كه روزه بگيرد در ماه شعبان براي جلب محبّت پيغمبر خدا و تقرّب به سوي خدا؛ خداوند او را دوست مي‌دارد و در روز قيامت كرامت خود را نصيب او مي‌گرداند و بهشت را براي او واجب مي‌كند. "


سپس از حضرت صادق عليه السلام و ايشان ازاميرالمؤمنين عليه السلام نقل كرد كه مي‌فرمود: از زماني كه شنيدم منادي رسول خداصلي الله عليه و آله ندا كرد در ماه شعبان، ترك نشد از من روزه شعبان و ترك نخواهدشد از من تا مدتي كه حيات دارم ان شاء الله تعالي. سپس مي‌فرمود كه روزه دو ماه شعبان و رمضان توبه و مغفرت از خدا است.

روزه ماه شعبان؛
عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عليهالسلام : قَالَ صِيَامُ شَعْبَانَ ذُخْرٌ لِلْعَبْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ مَامِنْ عَبْدٍ يُكْثِرُ الصَّوْمَ فِي شَعْبَانَ إِلَّا أَصْلَحَ اللَّهُ لَهُ أَمْرَمَعِيشَتِهِ وَ كَفَاهُ شَرَّ عَدُوِّهِ وَ إِنَّ أَدْنَى مَا يَكُونُ لِمَنْيَصُومُ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ أَنْ تَجِبَ لَهُ الْجَنَّةُ
امام صادق (عليه السلام) فرمودند: روزه شعبان ذخيره روز قيامت بنده است و هر بنده اى كه در ماه شعبان زياده روز بگيرد خداوند امر معيشت او را سامان بخشد و شرّ دشمن را از او دفع كند . (وسائل الشيعه ج : 10ص 505)

* بهترين اعمال ماه شعبان؛
از روايات استفاده مى‌شود كه بهترين دعاها و ذكرها در اين ماه استغفار است و هركه هر روز از اين ماه هفتاد مرتبه استغفار كند مثل آنست كه هفتاد هزار در ماه هاى ديگر استغفار كند.

* اعمال ماه شعبان؛
اعمال اين ماه شريف بر دو قِسم است اعمال مشتركه واعمال مختصه.
اعمال مشتركه ماه شعبان؛
اوّل: هر روز هفتاد مرتبه بگويد اَسْتَغْفِرُاللّهَ وَ اَسْئَلُهُ التَّوْبَةَ
دوّم: هر روز هفتاد مرتبه بگويد اَسْتَغْفِرُاللّهَ الَّذى لا اِلهَ اِلاّ هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحيمُ الْحَىُّ الْقَيّوُمُ وَ اَتُوبُ ا ِلَيْهِ.
سوّم: تصدّق كند در اين ماه اگرچه به نصف دانه خرمايى باشد تا حق تعالى بدن او را برآتش جهنّم حرام گرداند از حضرت صادق عليهالسلام منقول است كه از آن جناب سؤ ال كردند از فضيلت روزه رجب فرمود چرا غافليد ازروزه شعبان، راوى عرض كرد يابن رَسول الله چه ثوابي دارد كسى كه يك روز از شعبان راروزه بدارد فرمود به خدا قسم بهشت ثواب اوست عرض كرد يابن رسول الله بهترين اعمالدر اين ماه چيست فرمود تصدّق و استغفار هر كه تصدّق كند در ماه شعبان حق تعالى آنرا تربيت كند همچنانكه يكى از شما شتر بچّه اش را تربيت مى كند تا آنكه در روزقيامت برسد به صاحبش در حالتى كه بقدر كوه اُحُد شده باشد.
چهارم: در تمام اين ماه هزار بار بگويد لا اِلهَ اِلا اللّهُ وَلانَعْبُدُ اِلاّ اِيّاهُ مُخْلِصينَ لَهُ الدّينَ وَ لَوُ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ كه ثواب بسيار دارد از جمله آنكه عبادت هزار ساله در نامه عملش بنويسند .
پنجم: در هر پنجشنبه اين ماه دو ركعت نماز كند در هر ركعت بعد از حمد صد مرتبه توحيد و بعد از سلام صد بار صلوات بفرستد تا حق تعالي برآورد هر حاجتي كه دارد از امر دين و دنياي خود و روزه اش نيز فضيلت دارد و روايت شده كه در هر روز پنجشنبه ماه شعبان زينت مي كنند آسمانها را پس ملائكه عرض مي كنندخداوندا بيامرز روزه داران اين روز را و دعاي ايشان را مستجاب گردان و در خبر نبوي است كه هر كه روز دوشنبه و پنجشنبه شعبان را روزه دارد حقّتعالي بيست حاجت ازحوائج دنيا وبيست حاجت ازحاجت هاي آخرت او را برآورد.
ششم: در اين ماه صلوات بسيار فرستد
هفتم: در هر روز از شعبان در وقت زوال و در شب نيمه آن بخواند اين صلوات مَرْويّه از حضرت امام زين‌العابدين عليه‌السلام راكه به صلوات شعبانيه معروف است.

* روزه دوشنبه و پنج‌شنبه؛
روزه دوشنبه و پنج شنبه اين ماه براى حوائج دنيا وآخرت نافع است.
در هـر پنج شنبه اين ماه، دو ركعت نماز كند در هرركعت بعد از حمد صد مرتبه توحيد و بـعـد از سلام صد بار صلوات بفرستد. و روزه اش نيز فضيلت دارد و روايت شده كه در هـر روز پـنـج شـنـبه ماه شعبان زينت مى كنندآسمانها را پس ملائكه عرض مى كنند خداوندا بـيـامـرز روزه داران ايـن روز را و دعـاى ايـشـان را مـستجاب گردان .
يكي از اعمالي كه در اين ماه مورد تاكيد قرار گرفته فرستادن صلوات است كه در روايات بسيار مورد تاكيد قرار گرفته است

* دعاي جمعه آخر ماه شعبان
از روز جمعه آخر ماه تا آخر ماه (اين دعا را) بخواند: اللهم ان لم تكن غفرت لنا فيما مضى من شعبان فاغفرلنا فيما بقى منه .

* بعضي از اعمال روزها و شبهاي ماه شعبان؛
شب سيزدهم: اوّل لَيالي بيض است و كيفيّت نماز امشب و دو شَبِ بعد در ماه رجب گذشت.

شب نيمه شعبان؛
شـب بـسـيـار مـبـاركـى اسـت و بـعـد از شـب قـدرافـضـل ليـالى اسـت و حـق تـعـالى بفضل خويش در اين شب به بندگان خود عطا مرحمت فرمايد و گناهان ايشان را بيامرزد و سـائلى را از درگـاه خويش رد نكند مگر آنكه معصيتى از خدا طلب نمايد و روايت است كه؛ از اول ايـن شـب تـا آخـر آن از جانب حقتعالى ندا مى‌رسد كه آيا استغفار كننده‌اى هست كه طـلب آمرزش كند از گناهان خود تامن او را بيامرزم آيا كسى هست كه طلب روزى كند تا من او را روزى دهم.
و از جمله بركات اين شب مبارك آن است كه ولادت باسعادت سلطان عصر امـام زمـان ــارواحـنـا له الفـداءـ در سـحـر ايـن شـب (در) سال 255 (دويست و پنجاه و پنج ) در سرمن راى (سامراء) واقع شده و باعث مزيد شرافت ايـنليـله مـبـاركـه شـده
* اعمال شب نيمه شعبان؛
1ـ غـسـل اسـت كـه بـاعث تخفيف گناهان مى‌شود.
2ـ احياء اين شب است به نماز و دعا و استغفارچـنـانچه امام زين‌العابدين عليه السلام عمل مى‌نمودند.
3ـ زيارت حضرت امام حسين عليه السـلام اسـت كـه افـضـل اعـمـال ايـن شـب و بـاعث آمرزش گناهان است و روح صـد و بيست چهار هزارپيامبر زيارت كند آن جناب را در اين شب، و اقـل زيـارت آن حـضرت آن است كه به بامى يا صحنى باز در آيد و به جانب راست و چپ خـود نـظـر كـند پس سر به جانب آسمان كند،پس زيارت كند آن حضرت را به اين كلمات: السـلام عـليـك يـا ابـا عـبـدالله السـلام عـليـك يـا بـن رسول الله السلام عليك و رحمه الله و بركاته. و هر كس در هر كجا كه باشد در هر وقـت كـه آن حـضـرت را بـه ايـن كـيـفيت زيارت كند اميد است كه ثواب حج و عمره براى او نـوشـتـه شـود و مـا دو زيـارت مخصوص اين شب را در هديه (الزائرين ) ذكر نموديم.
4ـ بـخـوانـد صـلوات هـر روز را كـه در وقـت زوالمـى‌خواند.
5ـ دعاى كميل است كه ورودش در اين شب است و درشب هاى جمعه نيز خوانده مـى‌شـود.
6- آن كـه بـگـويـد هـر يـك از اذكار "سـبحان الله،الحمدلله، الله اكبر و لا اله الا الله " را صـد مـرتـبـه كـه سبب آمرزش گناهان وبرآمدن حوايج است.
7- شـيـخ و كـفـعـمـى فـرمـوده بـخـوانـد دعـاى: الهـى تـعـرض لك فـى هـذا الليل المتعرضون .. و اين دعايى است كه شبها در عقب نمازشفع خوانده مى شود.
8- نماز جعفر انجام دهد چنانكه شيخ از حـضرت امام رضا عليه السلام روايت كرده است.
9- انجام دهد نمازهاى اين شب را و آنها بسيار اسـت از جـمله چهار ركعت است كه سى نفر از اصحاب صادق عليه السلام به اين طريق از آن حـضـرت روايـت كـرده اند، در هر ركعت بعد از حمد صد مرتبه توحيد بخواند و بعد ازنـمـاز بـخـوانـد:

اللهـم انـى اليـك فـقـيـر و مـن عـذابـك خـائف وبـك مـسـتـجـيـر رب لا تـبـدل اسـمى و لا تغير جسمى رب و لا تجهد بلائى و لاتشمت بىاعدائى اعوذ بعفوك من عـقـابـك واعـوذ بـرحـمـتـك مـن عـذابـك و اعـوذ بـرضـاك مـنسـخـطـك و اعـوذ بـك مـنـك جل ثناوك انت كما اثنيت على نفسك و فوق ما يقول القائلون فيك.

* روز نيمه شعبان؛
در سـال 255 هـجـرى قمرى در اين روز ولادت با سعادت امام زمان حضرت حجه ابن الحسن بـن عـلى عـسـكرى - صلوات الله عليه و على آبائه - واقع شده و والده ما جده‌اش حضرت نـرجـس خـاتـون از اولاد حـوارى حـضـرت عـيسى عليه السلام است.
مستحب است در هر زمان زيارت امام زمان عليه السلام و مستحب است در وقت زيارت آن حـضـرت دعـا نـمودن براى تعجيل در فرج آن بزرگوار ومؤكد است زيارت ايشان در سـرداب امـام زمان عليه السلام در شهر سامراء و به يقين روزى ظهور و حكومت آن حضرت واقـع خـواهـد شـد و زمـيـن را پـس از آن كـه از سـتـم وبـيـداد پـر گـشـتـه پـر از عـدل و قـسـط خـواهـد نـمـود.
و در توقيع شريف حضرت عسكرى عليه السلام است براى على بـن بـابـويـه قمى آمده:( و عليك بالصبر و انتظار الفرج فان النبى صلى الله عليه و آله قـال: (افـضـل اعـمـال امـتـى انتظار الفرج ) (يعنى بر تو باد به صبر وانتظار كـشـيـدن بـراى فـرج، كـه پـيـامـبـر اكـرم صـلى الله عـليـه و آله فـرمـود: بـهـتـريـن اعـمـال امـت مـن (انتظار فرج ) است)

منبع : تبيان