به گزارش فارس، مريم ورزدار در ميزگرد راهكارهاي ارتقاء عفاف و حجاب در جامعه كه در باشگاه خبري فارس «توانا» برگزار شد، اظهار داشت: اگر بخواهيم در موضوع عفاف و حجاب در بحث آسيبشناسي وارد شويم، بايد بررسي كنيم چه بر سر مردم ماقبل از انقلاب و در بحث كشف حجاب آمده است.
وي بيان كرد: با توجه به مطالعاتي كه در بحث سياستهاي رضاخاني داشتم، واقعاً شگفتزده شدم كه آنها به چه نكاتي توجه داشتند كه واقعاً امروز در حوزه فرهنگ مورد غفلت واقع شده است؛ اگر ما ميخواهيم در اين زمينه موفق عمل كنيم، بايد اين سياستها را شناسايي و عكس آن را عمل ميكرديم؛ حداقل اين بود كه در اين زمينه منفعلانه عمل كرديم.
* مختلط كردن كودكستانها پس از ابلاغ رسمي كشف حجاب
اين استاد دانشگاه با اشاره به اينكه بايد عواملي كه در آن دوره بر سر مردم ميآمد را شناسايي ميكرديم، بيان كرد: وقتي تاريخچه كشف حجاب را مطالعه ميكنيم، قبل از ابلاغ رسمي كه 17 دي 1314 بود، در اول دي ابلاغ غير رسمي به تمام سازمانهاي غيردولتي صورت گرفت؛ به اين معنا كه آنها سازمانهاي دولتي را درگير اين موضوع كردند؛ در برنامه ديروز، امروز، فردا مطرح شده بود «ما كاري به زنان خياباني و زناني كه در سطح خيابان حضور دارند، نداشته باشيم، همان دانشگاهها، دولتيها و بانكها را جمع كنيد، بخشي از همان افراد در خيابان هستند».
ورزدار در خصوص سياستهايي كه رضاخان مقبور در كشف حجاب در پيش گرفت، گفت: در آن زمان نخست در گروههاي سني مختلف برنامهريزي انجام شد حتي در سطح كودكستان برنامهريزي كردند؛ مگر چند كودكستان در آن زمان وجود داشت كه مردم فرزندانشان را به آنجا بفرستند؟
وي ادامه داد: نخستين اقدامي كه در سطح كودكستانها انجام گرفت، مختلط كردن كودكستانها بود كه هنوز هم اين مسئله وجود دارد و فكر ميكنيم چه اهميتي دارد كه دختر و پسر خردسال در كنار هم باشند؟ سؤال من اين است اگر اين امر اهميت نداشت، چرا واقعاً در اين زمينه دغدغه وجود داشت كه پس از ابلاغ رسمي كشف حجاب، نخستين كاري كه صورت گرفت، مختلط كردن كودكستانها بود.
اين استاد دانشگاه اضافه كرد: در آن زمان براي سطح زير 6 سال و ابتدايي برنامهريزي انجام دادند و يكسري سرودها را با پوششي جديد برگزار كردند؛ آنها براي تحصيلكردهها و بزرگسالان خانهدار نيز برنامهريزي جداگانهاي داشتند و در واقع برنامهريزي براي كشف حجاب بر اساس سطوح مختلف سني صورت گرفته بود.
وي افزود: آيا واقعاً اين سطوح مختلف سني و اقشار مختلف را در برنامهريزيهايمان مدنظر قرار دادهايم؟ در سازمانهاي مختلف نيز در اين زمينه كيلويي برنامهريزي شده و اين سطحبندي صورت نگرفته است.
ورزدار ادامه داد: در حوزه تهديد نرم در مواقعي لازم است كه جنگ سخت هم داشته باشيم. در واقع ناچار هستيم كه حوزه سخت را هم مورد توجه قرار دهيم و لازم است يك سري برخوردهايي در سطح جامعه با برخي افراد صورت گيرد.
وي بيان كرد: در موضوع كشف حجاب دو فرد اصلي را براي اين كار گذاشتند، يكي "علياصغر حكمت " وزير معارف بود كه بحثهاي تبليغاتي را پذيرفت و ديگري "محمود جم " به عنوان رئيس الوزراء كه سمتي شبيه به نخستوزير داشت و در حقيقت تمام سطوح دولتي را در اين قضيه درگير كرد؛ جالب اينجاست كه آنان در عرصه فرهنگي بحثهاي اقتصادي را هم در نظر ميگرفتند، خوانين اصفهان بحث مالي اين طرح را بر عهده گرفتند و بحث اقتصاد را هم درگير اين مسئله "به قول خود فرهنگي " كردند.
* مفهوم حجاب و عفاف مغاير با هم مطرح شد
اين استاد دانشگاه گفت: در ارديبهشت كانون بانوان را راهاندازي كرده و زنان جامعه را درگير اين موضوع كردند؛ در حقيقت در خصوص برنامهريزي براي كشف حجاب در چند حوزه فعاليت كردند.
وي اظهار داشت: در مطرح كردن بحث حيا، مفهوم حجاب و عفاف را مغاير با هم مطرح كردند بدين معنا كه لزوماً كسي كه عفاف دارد لازم نيست حتماً حجاب داشته باشد و بالعكس، در همين راستا "سرپاس مختاري " ابلاغ را از بالا در دست خود گرفت و به تمام ايالات دستورالعملي مبني بر اينكه "در جشنهايي كه قرار است بحث كشف حجاب مطرح شود، زنان معلومالحال(فاسد) اجازه حضور نداشته باشند و اگر هم حاضر ميشوند بايد با چادر حضور پيدا كنند "، را ابلاغ كرد.
اين استاد دانشگاه اضافه كرد: اين امر اقدام مقدماتي بود بر اينكه مفهوم حجاب را از عفاف كاملاً جدا كنند و حتي بعد از آن زناني كه ميخواستند از چادر استفاده كنند، ميگفتند "نكند ما را با چنين افرادي اشتباه بگيرند ".
وي گفت: مدارس ديني از همان زمان جمع شدند؛ در حقيقت ما معتقديم كه اعتقادات ديني در بحث حجاب كارساز است؛ ما يك زمانهايي روبنايي كار ميكنيم، فرزند ما مفهوم حجاب را ميداند، حد پوشش و احكام آن را نيز ميداند اما مبناي اعتقادي او متزلزل است و در مواقعي بايد بحثهاي خدا و پيامبر (ص) را براي وي جا بيندازيم.
ورزدار عنوان كرد: جواني كه حتي اعجاز قرآن را هم زير سؤال ميبرد و بيان ميكند "پيامبر انسان نابغهاي بوده كه توانسته اين قرآن را بياورد " در حقيقت اصل قرآن توسط اين جوان زير سؤال رفته است، سازمانهاي ما به ويژه متون درسي آموزش و پرورش در اين حوزهها جدي عمل نكردهاند.
وي بيان كرد: حجتالاسلام قرائتي چند سال پيش بيان كرد كه "معارف اسلامي دانشگاهها، اعتقادات دانشجويان در خصوص خداوند را از بين ميبرد "، با اين مفاهيم فلسفي خشكي كه در دانشگاه ميخوانند، مواردي را هم كه خود ميدانند و اعتقاداتشان از بين ميرود.
اين استاد دانشگاه اظهار داشت: اگر سازمانهايي كه در ارتباط با اعتقادات ديني جوانان كار مي كنند، در اين حوزه به طور فعال عمل كنند، ميتوانيم در بحث عفاف و حجاب موفق باشيم.
وي افزود: اقدامي كه در زمان رضاخان صورت گرفت، كاهش نفوذ روحانيت در سطح جامعه بود؛ به معناي اينكه مرجعيت و برخي قوانين ديني را عرفي كردند تا حدي كه روزنامه "حبلالمتين " حضرت علي (ع) را "رئيس المتجددين " نام برد يعني حتي در اين زمينه هم وارد شدند، عرفي كردن قوانين به معناي بيتوجهي به شرعيات، اكنون آسيب جدي در سطح جامعه ماست.
اين كارشناس ادامه داد: هويت ملي جوانان بايد تقويت شود تا هويت دينيشان هم شكل بگيرد اما هماكنون به ميزان زيادي در بحث هويت ملي افراط مشاهده ميشود و حتي در بازي فوتبال گزارشگر طوري بازي را گزارش كرده و بحث ايران و عرب را مطرح ميكند كه در واقع فراموش ميكند بخشي از اعراب نيز ائمه(ع) ما بودند.
* سياستهاي عفاف و حجاب عملي نشد
ورزدار گفت: در مراسم گراميداشت عزتالله انتظامي عكس كوروش را اهدا ميكنند؛ نه به آن شوري شور و نه به اين بينمكي كه تمام مسائل را كنار ميگذارند و فقط بحثهاي ملي را مطرح ميكنند و اينكه بياييم قوانين را عرفي كنيم و به بحثهاي شرعي بيتوجه باشيم.
وي تأكيد كرد: اگر بخواهيم خيلي كلان عملكرد نهادهاي دولتي را بررسي كنيم، ميتوان به عدم اتخاذ سياست واحد اشاره كرد؛ واقعاً سياستي واحد در سازمانهاي دولتي هنوز شكل نگرفته است كه چه چيزي را حجاب ميدانند و به چه صورت برخورد كنند، مشكلشان با بيحجابي چيست و آن را چگونه ميخواهند حل كنند؟
اين استاد دانشگاه افزود: شوراي فرهنگي و اجتماعي زنان كه زير نظر شوراي عالي انقلاب فرهنگي بود، برخي سياستهاي عفاف و حجاب را نوشت ولي فقط نوشت و در هيچ جا عملي نشد و و كسي هم بررسي نكرد؛ آيا واقعاً اين سياستي كه نوشته شد عملي شد يا خير؟ موضوع ديگر عدم اتخاذ شيوهها بود، سياستها كه نوشته شود قطعاً بايد در كنار آن يكسري اقدامات اجرايي هم نوشته شود ولي عملاً چنين موضوعي را مشاهده نكرديم.
وي گفت: سازمانهاي فرهنگي را از سازمانهاي غيرفرهنگي تفكيك كرديم، هر مسئلهاي كه در ارتباط با فرهنگ بود، برخي سازمانهاي ويژه در تيررس اين بحث قرار گرفتند، كه به نظر بنده غيرمنصفانه بود، سازمانهاي ما قابل تفكيك به فرهنگي و غيرفرهنگي نيستند، انقلاب ما انقلاب فرهنگي است و در هر حوزهاي بايد وارد شود؛ بين 26 وزارتخانه و 3 سازمان در حوزه عفاف و حجاب كه كار كرده بودند، بررسي انجام شد كه در چه سطحي قرار داشتند ، مشاهده ميكنيم مجلس شوراي اسلامي در اين ارزيابي عنوان "متوسط " را به خود اختصاص داده است؛ عملكرد مجلسي كه قانونگذار و فرهنگساز است، متوسط ارزيابي ميشود و بسيج به عنوان نهادي كه از لحاظ اعتباري قابل مقايسه با هيچكدام از اين وزارتخانهها نيست، در اين ارزيابي مقام نخست را كسب ميكند.
ورزدار ادامه داد: معلوم است در حوزه عفاف و حجاب هر كسي كه دغدغه بيشتري دارد، كار بيشتري هم انجام ميدهد؛ وزارت بازرگاني به دليل پوششهايي كه به جامعه وارد ميشود، زيرسؤال است؛ به عنوان زني محجبه وقتي در پي خريد مانتو مناسب ميرويم، بعد از مدت زمان طولاني، مانتو مورد نظر خود را پيدا كرده و خريداري ميكنيم يا با قيمت بالا اين مانتو را خريدار ميكنيم يا مجبوريم با قيمتهاي بالا به خياط مراجعه كنيم.
وي افرود: بحث ديگر تعيين ذهنيت سرپرست خانواده است، كاري كه رضاخان انجام داد، اين بود كه مردان را تيررس اين قضيه قرار داد و آنها را در خصوص كشف حجاب توجيه كرد ولي سازمانهاي ما در اين حوزه هم خوب عمل نكردند؛ خيلي از مباحث در اين زمينه به دختران اختصاص دارد، در صورتي كه اگر پسران در انتخاب همسر به اين مسائل آگاه باشند، اين امر ميتواند روند شكلگيري جامعه را تغيير دهد.
* گاهي اوقات آموزشهاي حجاب و عفاف تناقض دارد
اين كارشناس بيان كرد: مركز امور زنان و خانواده طرحي با عنوان نظام خانواده را طراحي كرده كه در اين طرح سازمانهاي مختلف از جمله سازمان بهزيستي هم حضور داشتند؛ در اين طرح برنامهريزي جامعي براي خانوادهها صورت گرفته و بحثهاي آموزشي را مد نظر قرار داده است كه اكنون در مرحله بررسي و رفع اشكال قرار دارد.
ورزدار بيان كرد: در زمينه عفاف و حجاب، برخي مواقع مباني و راهكارهايي كه ارائه ميشود با مباني قرآني هماهنگي ندارد؛ به طور مثال قرآن در بحث تبليغي روشهاي ويژهاي دارد كه شناسايي شده و حتي كتابهاي آن نيز نوشته شده است، در اين زمينه ميتوان به "تدريج در تبليغ " اشاره كرد؛ بدين معنا كه فرد توقع زيادي از مخاطب خود به عنوان فردي كه آموزش ميبيند، داشته باشد.
وي عنوان كرد: مسائلي در بحث عفاف و حجاب مطرح شود از جمله اينكه "حجاب محدوديت است يا خير؟ "؛ برخي از مسائل را در زمينه موانع عفاف و حجاب مطرح ميكنيم كه با مباني ديني ما اساساً سازگار نيست، به طور مثال براي اينكه دخترمان حجاب داشته باشد به او ميگوييم كه اين حجاب به تو خيلي ميآيد و تو را زيباتر ميكند؛ آموزشي كه مادر به دختر خود در بحث حجاب ميدهد از تناقص برخوردار است و با مباني قرآني و عترت هماهنگي ندارد.
اين استاد دانشگاه افزود: راهكار ديگر اين است كه به دنبال اين نباشيم ظاهر جوانان را درست كنيم، انديشهسازي جزء راهكارهاي اساسي است؛ جوانان بايد متوجه شوند عفاف و حجابي كه بيان ميكنيم، اعم از درون و بيرون است يعني اين دغدغه خاطر حتي براي دختران محجبه وجود داشته باشد چرا كه برخي مواقع ممكن است پوشش، مناسب باشد ولي رفتار، عفيفانه نباشد؛ بايد همه بعدي بودن حجاب و عفاف را براي جوان جا بيندازيم، عفاف بايد در گفتار، رفتار و نگاه وجود داشته باشد خصوصاً بايد در زمينه "عفاف نگاه در پسران " كارهاي بساري انجام دهيم؛ در زمينه عفاف و حجاب براي هر دو قشر دختر و پسر بايد كار شود.
وي افزود: بحث بعدي تداوم در برنامههاي آموزشي است؛ ممكن است در مقطع خاصي براي جوانان و دانشآموزان چند برنامه تربيتي گذاشته شود اما در يك مقطع كوتاه است بدين معنا كه در اجراي برنامهها بايد تداوم وجود داشته باشد.
* بايد نقشه راه داشته باشيم
ورزدار ادامه داد: مراتب كار را بايد تعريف كرده و بشناسيم؛ بدين معنا كه بايد نقشه راه داشته باشيم و بدانيم از كجا ميخواهيم، آغاز كنيم و مخاطب ما چه كسي است همچنين شرايط سني و جنسي بايد مشخص شود و بحث خانواده را جدي بگيريم.
وي گفت: از ديگر بحثهاي مهم، آموزش مربيان است، طرحهاي جديدي ارائه شده كه بسيج متولي آنهاست و از جمله آنها ميتوان به طرح "بينات و مشكاة " اشاره كرد؛ طرح مشكاة مؤلفههايي را به صورت متمركز به معلمان همه رشتهها آموزش ميدهد، معلماني كه در زمينه عفاف و حجاب دغدغه خاطر داشته باشد، در قالب طرح مشكاة با بسيج فرهنگيان همكاري ميكنند.
اين استاد دانشگاه اظهار داشت: لازم است سيستم آموزش و پرورش در كتب درسي اين دغدغه را داشته باشد و اين كارها را انجام دهد؛ در بحث هنر، فيلمها را بايد جدي بگيريم، بدين معنا كه تابهحال فيلمي تأثيرگذار با موضوع عفاف و حجاب نداشتهايم؛ سال گذشته جشنوارهاي برگزار شد و در آن از برخي كارگردانها تجليل به عمل آمد، طي بررسيهايي كه صورت گرفت، در اين جشنواره يك فيلم آن هم به صورت بسيار كوتاه و عبوري به بحث عفاف و حجاب و چادر پرداخت ولي بسيار عميق بود.
وي عنوان كرد: سريال "آسمان هميشه ابري نيست " با اينكه بسيار ضعيف ساخته شده بود اما در حوزه خانواده تأثيرگذار بود و عليرغم تمام ضعفهايي كه داشت حداقل براي خانوادهها تا حدودي هوشياري ايجاد كرده بود؛ ما ميتوانيم برخي پيامدهايي كه بيحجابي و بيعفافي ميتواند در حوزه خانواده ايجاد كند را در قالب فيلم و گزارش مستند ارائه كنيم.
ورزدار تصريح كرد: در بحث الگوپذيري، جوانان الگوپذيري بيشتري از هم سن و هم جنسهاي خود دارند البته هماكنون جنس مقداري تغيير كرده است، در بحث دوستيابي فرزندان ما مهارت ندارند، هر كسي كه به آنها لبخند بزند با وي دوست ميشوند خواه اين فرد هم جنس يا غير هم جنس باشد.
وي ادامه داد: نيازمند ايجاد اتاق فكر به ويژه در آموزش و پرورش هستيم؛ لازم است از مديراني كه درگير كار هستند و تجربه كافي دارند در آموزش و پرورش دعوت شود تا در اين حوزهها برنامهريزي صورت گيرد؛ اردوهاي اوايل انقلاب بسيار مؤثر بود، معلم ما دانشآموزان را از حرم امام(ره) به سينما ميبرد و واقعاً به عنوان الگويي براي ما مطرح بود.
اين استاد دانشگاه افزود: اگر آموزش و پرورش در اين حوزهها اتاق فكر تشكيل دهد و با افرادي كه واقعاً كسب تجربه كردند، در اين حوزه مشورت كند، اين امر در بحث شيوهسازيها مؤثر است؛ برخي ميگويند مفاهيم حجاب و عفاف فقط در كتابهاي ديني مطرح شود اما من ميگويم خير، حتي در كتاب ادبيات فارسي ما از متنهايي استفاده شود كه در حوزه عفاف و حجاب باشد و وقتي دانشآموز آن متن را ميخواند و علتها و مباني را بررسي ميكند، تأثير غير مستقيم بر او داشته باشد.
وي بيان كرد: جاي درج موضوعاتي مانند حجاب و عفاف در بحث تعليمات اجتماعي و ادبيات فارسي است كه شايد در آن مباحث تأثيرگذاري بيشتري داشته باشد؛ گاهي اوقات ديده ميشود دختر بچههايي كه از اردوي مشهد بازگشتهاند، پوشش نامناسبي دارند، بايد از فضاهاي اردويي براي مسائل فرهنگي استفاده كرد.
ضرورت آموزش "عفاف نگاه " به پسران
يك استاد دانشگاه با بيان اينكه انديشهسازي جزء راهكارهاي اساسي در بحث حجاب و عفاف است، گفت: عفاف بايد در گفتار، رفتار و نگاه وجود داشته باشد و بايد در زمينه "عفاف نگاه در پسران " كار كنيم.
کد خبر : ۲۵۳۵۱