به اهتمام محمد مهدي معتمدي
"الَّذِينَ آمَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِاللَّهِ أَلابِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ؛ كساني كه ايمان آوردهاند و دلهاي آنها با ياد خداوند آرام است، آگاه باش تنها با ياد خدا، دلها آرامش پيدا ميكند". (رعد، آيه 28)
"كساني كه ايمان آوردهاند و كارهاي نيك انجام ميدهند زندگي گوارا و حسن عاقبت از آن آنهاست". (رعد، آيه 29)
"همچنين تو را به ميان امتي فرستاديم كه پيش از آنان امتهايي آمدهاند و رفتهاند، تا براي آنان آنچه را بر تو وحي كردهايم بخواني. آنان به رحمان كفر ميورزند. بگو: پروردگارم اوست، جز او خدايي نيست، به او توكل كردهام و بازگشت به سوي اوست". (رعد، آيه 30)
يكي از مشكلات زندگي عصرما مشكلات رواني است. امروز سراسر زندگي جوامع ماشيني را اضطراب و دلهره فرا گرفته و آرامش روحي جاي خود را به تشنج رواني و سرانجام به انتحار و خودكشي داده است و اين حقيقتي است كه اكثر روانپزشكان را نگران ساخته است.
بشر در سايه دانش نيرومند خود بر بسياري از مشكلات زندگي پيروز گرديده و به قسمتي از بيچارگيها و ناتوانيهاي خود پايان داده است؛ مثلا با شناختن دشمن شماره يك و نامرئي خود، "ميكروب" و راه مبارزه با آن، خود را از بيماريهاي عفوني، به صورت قابل ملاحظهاي، رها ساخته است و يا با استخراج منابع زيرزميني و نيروهاي مختلف طبيعت، بسياري از موانع را از پيش پاي خود برداشته و وسايل استراحت مادي خود را به نحو دلپذيري فراهم نموده است.او در پرتو قدرت صنعت و تكنيك، درهاي فضا را به روي خود گشوده و انسانهايي را به ماه فرستاده و باز گردانيده است و از قلب و كليه مصنوعي، استفاده نموده است و....
ولي در برابر اين پيروزي چشمگير علمي، به آرامش رواني، كه زيربنايزندگي سعادتمندانه است، نه تنها دست نيافته، بلكه به موازاتپيشرفت صنعت و تكنيك و دانشهاي مادي و افزايش وسايل استراحت جسمي، مشكلات رواني و تشويشهاي فكري او روز افزون گرديده و لحظه به لحظه به سير صعودي خود ادامه ميدهد. تو گويي تشنجهاي روحي و دلهرههاي رواني بشر، با ترقيات مادي و تمدن ماشيني همراهند و به موازاتهم، در حال پيشرفتند. گواه آن آمارهايي است كه مطبوعات صنعتيترين كشورهاي جهان در اين باره منتشر ساختهاند؛ مثلاً نيمي از آمريكاييهاي بالغ، لااقل يك بار براي رفع نگراني و تشويش تحت معالجه قرار ميگيرند.( مجله دانشمند، سال چهارم، ش 4)
تنها در آمريكا يك ميليون و هشتصد هزار تخت در بيمارستانها و مراكز خصوصي، براي معالجه و درمان بيماران روحي اختصاص داده شده است و بيشتر تعجبآور خواهد بود اگر اضافه كنيم كه اين رقم نمودار مبتلايان به امراض روحي است كه احتياج به مراقبت پزشكي و دارويي دارند. چهبسا افرادي هستند كه خارج از كادر رسمي و به اصطلاح سرپايي به مداوا مشغولند. (بلاهاي اجتماعي قرن ما، ص 63)
در آمريكا پزشكان گزارش دادهاند از هر هشت نفر يك نفر قسمتي از عمرش را در بيمارستان امراض روحي خواهد گذراند. درجنگ جهاني دوم از هر شش نفر سرباز آمريكايي، كه به جنگ اعزام ميگرديد، يك نفر به علت نقايص فكري و روحي از خدمت معاف ميشد. علت جنون و ديوانگي، هر چند به درستي روشن نيست ولي در بسياري از موارد، ترس نگراني، عامل مؤثري در ايجاد جنون است.(چگونه تشويش و نگراني را از خود دور كنيم، ص 61)
اگر ساير كشورهاي صنعتي آمارهاي خود را در اين زمينه منتشر ميكردند، معلوم ميگرديد عصر كنوني، عصر فزوني اضطراب و تشويش، نگراني و دلهره، ديوانگي و جنون است و به قول آلكسيس كارل: "تو گويي صفت عقل و ديوانگي غرامتي است كه ما بايد در برابر تمدن صنعتي و تغييراتي كه در طرز زندگي ما داده است، ادا كنيم".(انسان موجود ناشناخته، ص 150)
در آيه مورد بحث، ايمان به خدا مايه آرامش روح و روان و ياد او موجب تسكين دلها ذكر شده است و اين قسمت، يكي از نقاط حساس بحثهاي قرآني است كه هم اكنون دانش پرده از روي آن برداشته از اين نظر بسيار شايسته است در شماره آينده درخصوص علل و موجبات اضطرابها و دلهرهها به صورت كوتاه و فشرده سخن گفته، آنگاه به تحليل مفاد آيه - كه ياد خدا را سبب امنيت قلوب و آرامش روانها دانسته است - بپردازيم.
منبع: رسالت
عوامل اضطراب از نگاه قرآن
کد خبر : ۲۱۱۲۹