به گزارش صراط نیوز به نقل از مشرق، پخش و نقد فیلم «هیچ» ساخته عبدالرضا کاهانی از جمله برنامه های سری نشست های برنامه "نور، صدا، دوربین، خنده" بود که در روز چهارشنبه 18 اسفند و در حوزه هنری برگزار شد. کاهانی در این نشست سخنانی را ایراد کرده است. بخشهایی از اظهارات وی در پاسخ به سئوالات دانشجویان هنر را در ادامه می خوانید:
عبدالرضا کاهانی در توجیه تلخی و سیاه نمایی جامعه در آثارش که از سوی برخی منتقدان می شود، گفت: فکر نمی کنم فیلم هایی که می سازم، تلخ است. می سازم، بعداً می گویند تلخ است! به نظرم، چون در جهت سیاست شان نیست می گویند تلخ است، سیاه است... حتی اگر فیلمی بسازم که همه اش شادی و... باشد، باز می گویند تلخ است.
رها شده فیلم می سازم، آزادانه می سازم، اگر تلخ است برآمده از درون اجتماع است؛ برآمده از دیده هایم از اجتماع.
این فیلم ساز درباره انتقادی که از ادبیات لمپن و مبتذل در فیلم و شخصیت پردازی های ضعیف مطرح شد، پاسخ داد: دوست دارم شخصیت ها در فیلم هایم معلق باشند، دری وری بگویند، با خودشان حرف بزنند... دیالوگ در جامعه ما نیست! آدم ها فقط با خودشان حرف می زنند و کسی هم نیست جوابشان را بدهد.
کاهانی در پاسخ به یکی از حاضران که پرسید چرا یک سری مسائل در فیلم شفافتر بیان نشده است؟ گفت: یک سری چیزها وقتی شفافتر بیان شود، توهین به شعور مخاطب است. من دوست دارم تماشاگران را با فیلم و پرده سینما درگیر کنم و بگذارم خودش پازلها را کنار هم بچیند و جاهای خالی را پر کند.
ما در سینما خیلی حرف ها را نمی توانیم بزنیم، باید به درون مردم برویم که آنها هم اتفاقاً نمی توانند حرف بزنند و با کنایه و اشاره می گویند. ... تا همینجا هم محکومم که مبتذل سازم و زیاده روی می کنم...
کارگردان "هیچ" همچنین درباره نقدی بر ضعف مفرط شخصیت یکتا با بازی باران کوثری و توجیه پایان مبهم وی (خودکشی بدون دلیل) اظهار داشت: شخصیتی که باران کوثری بازی میکند به دلیل این که فردی منزوی است و خود را از جنس جمع نمیداند دوربین خیلی به خلوت او وارد نمیشود. او دختری است که استعدادهای زیادی دارد. در تیم ملی فوتبال زنان بازی کرده و حالا در خانه حبس شده و باید ساندویچ درست کند. شوهرش بیکار است، یک بار سقط جنین داشته و حالا دوباره باردار شده و میخواهد بچهاش را سقط کند. کاملا ناامید است و در نهایت نیز خودکشی میکند.
ما نمی توانیم به خلوت او برویم، از اینجور شخصیت ها با این عاقبت زیاد در جامعه داریم!!
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه چرا فقط معضلات را میگویی و راه حل نداری؟ ادامه داد: بد می شود اگر من بخواهم راه کار نشان دهم! وظیفه من نیست، قرار نیست من راه کار نشان بدهم، حتی سیاسیون هم نباید راه کار نشان دهند، هر کسی در خلوت خودش و با فطرت خودش باید به دنبال راه کار باشد.
اینکه در فیلم، به مخاطب در بسته نشان داده می شود برای آن است که نادر سیاه دره، آنجاست! و تا وقتی که او در آن خانه است، در بسته است! در واقع اجتماع باعث شده در بسته باشد....
فیلم "هیچ" اصلا به طبقه اجتماعی خاصی اشاره ندارد. در واقع فیلم اجتماعی است و مربوط به فقر و ثروت نیست اگر آدم های قصه من در هیچ فقیر هستند به این دلیل بود که قصه این گونه ایجاب میکرد.
اما نکته دیگر در این نشست، وقتی بود که کاهانی، خود قصه فیلم را چنین تعریف کرد و تأکید ویژه داشت که با نگاه اجتماعی و نمادین بدان پرداخته شود: یک آدمی که هیچ ندارد وارد یک خانواده پرجمعیت میشود که آنها فکر میکنند چیزی دارد و از او استقبال می کنند. وقتی میفهمند این گونه نیست بیرونش میکنند. آن آدم با نقشه جدیدی وارد این خانواده میشود! و اتفاقاً این بار چیزی دارد ولی به کسی نمی دهد! که این دفعه طور دیگری بیرون میرود. در هر دو حالت چیزی نصیب جامعه نمی شود، چه بسا اجتماع قبلی از این اجتماع بهتر بود!
در پایان وقتی اظهارات کاهانی علیه نظام صریح تر شد، مجری برنامه سخنانش را قطع کرد و در اظهاراتی عجیب گفت: همینکه نمایش خارجی فیلم ممنوع شد، برای همه بس است! ما همین کار را در اتفاقات سیاسی و اجتماعی هم داریم می بینیم ...