صراط: تحرکاتی که این روزها در مخالفت با دولت وجود دارد، در یک بررسی واقعبینانه قابل تقسیم به دو دسته میباشند. یک دسته تحرکاتی که میتوان آنها را انتقاد دانست و دسته دیگر آنها که فراتر از انتقاد هستند و ضدیت محسوب میشوند.
این تقسیم بندی از آن جهت ضرورت دارد که نباید هر مخالفتی نادرست دانسته شود و دولتمردان و حامیان آنها به خود حق ندهند هر مخالفی را متهم یا محکوم و یا سرکوب کنند. یکی از تفاوتهای دولت اعتدال با دولتهای غیرمعتدل اینست که دولت اعتدال اولاً هر مخالفتی را ضدیت نمیداند و میان انتقاد و ضدیت تفاوت قائل است و ثانیاً حتی با کسانی که پای خود را از مرز انتقاد فراتر میگذارند و وارد عرصه ضدیت میشوند نیز با مروت و براساس مشی اعتدالی برخورد میکند.
هنوز درباره دولت آقای روحانی قضاوتی نمیتوانیم داشته باشیم زیرا در آغاز راه است و نوع رفتار خود با مخالفان را در عمل مشخص نکرده است. البته در زبان و گفتار، جملات دلنشینی از شخص رئیسجمهور شنیده شده که گفته است به انتقادهائی که در چارچوب انصاف و اخلاق باشند افتخار میکنم و معیار و محور تمام رفتارها باید قانون باشد، ولی تردیدی نیست که این شعارها در عین حال که بسیار ارزشمند هستند فقط هنگامی که در عمل محک بخورند میزان صداقت دولت را نشان خواهند داد.
این روزها مخالفتهائی با اقدامات سفر نیویورک رئیسجمهور صورت میگیرد که از دو منظر قابل تأمل هستند. یک منظر اینست که نشانههائی از سازمان دهی شده بودن را در این مخالفتها میتوان مشاهده کرد. افراد، مراکز و رسانههائی در این مجموعه حضور دارند که به هماهنگی و متصل بودن به یک فرماندهی تبلیغاتی شناخته میشوند به ویژه آنکه نوع مخالفت هایشان نیز از یک جنس است و در یک جهت مشخص قرار دارد. اینها نشانههای روشنی از تلاش برای زیر سؤال بردن اصل سفر و اقدامات رئیسجمهور در سفر نیویورک و سایر تحرکات در سیاست خارجی و موضوع هستهای دولت را در خود دارند.
تا اینجا میتوان این مخالفتها را پذیرفت و دولت باید با مخالفان با سعه صدر برخورد کند و هر جا لازم است به انتقادها پاسخ بدهد و در جهت روشنگری تلاش کند. قطعاً باید پذیرفت که اصل مخالفت و زیر سؤال بردن، حق مخالفان است و علاوه بر این، حتی به صورت مجموعه و تحت فرماندهی واحد عمل کردن و برای ابراز مخالفت از یک مرکز فرماندهی هماهنگ شده خط گرفتن نیز اشکالی ندارد. این امور را دولت باید تحمل کند تا دولت اعتدال باشد و در عمل نشان دهد که میتوان کشور را با تحمل مخالفتها مدیریت کرد و به آیندهای درخشان امیدوار بود. قطعاً اگر غیر از این باشد، عنوان "دولت تدبیر و امید" مفهومی نخواهد داشت.
نکته دیگر در همین زمینه اینست که بعضی از مخالفان، از انتقاد فراتر رفته و به تهمت و توهین روی میآورند و کاملاً مشخص است که به جای منطق و استدلال، به چماق اخلال متوسل میشوند. با اینکه این اقدام را از جنس انتقاد نمیدانیم اما دوست نداریم عاملان آن را مستحق تعقیب و برخوردهای قهری بدانیم و به دولتمردان هم توصیه میکنیم با آنها مدارا کنند و آنها را تحمل نمایند.
بعضی شیوههای گذشته که هر مخالفی را برانداز قلمداد میکردند، نه تنها با مشی اعتدالی همخوانی ندارد بلکه حتی ثابت شده است که جواب هم نمیدهد. مردم از این قبیل برخوردها متنفرند و با تکیه بر فطرت خود دریافتهاند که برخورد با انسانها نباید از جنس خشونت باشد و توسل به خشونت در جایی جواب نخواهد داد. قانون اساسی جمهوری اسلامی چارچوبها را در همه زمینهها مشخص کرده و هیچکس حق ندارد از چارچوب تعیین شده در قانون تجاوز کند.
منظر دیگر، تأمل در میزان تأثیر روشهای منفی، بداخلاقیهای سیاسی و توسل به تهمت و توهین یا تحلیلهای غلط و انحرافی برای از میدان خارج ساختن رقبای سیاسی است. این روش، امتحان خود را در 8 سال گذشته پس داده و این واقعیت به اثبات رسیده است که جناحهای سیاسی با توسل به این قبیل ابزارها نمیتوانند به اهداف خود دست یابند و رقبای خود را به زمین بزنند. در 8 سال گذشته، یک جناح سیاسی با دردست داشتن تمام امکانات و ابزارها و پول و قدرت و حتی رسانه ملی و با توسل به انواع شگردهای تبلیغاتی و تطمیع و تهدید، نتوانست اهرمهای قدرت را که در اختیار داشت نگهدارد.
مردم، علیرغم تمام آن تبلیغات، تهدیدها، تطمیعها و برخوردهای افراطی هنگامی که نوبت به اظهارنظر از طریق صندوق رأی رسید، درست خلاف آنچه به آنها القاء شده بود رأی دادند و خط مشی اعتدال را برگزیدند. این، یک درس بزرگ در حکومتداری است که اگر آویزه گوش قرار نگیرد، بیاعتنایان به آن باید در انتظار تکرار تجربههای تلخ گذشته باشند و باز هم با کاشتن تندروی و خشونت و تهمت و تهدید، فقط شکست درو کنند.
در آستانه مذاکرات ایران با 1+5 در ژنو، کاملاً قابل درک است که تحرکات جدید با چه هدفی صورت میگیرد. حتی غیرسیاسیترین مردم نیز میفهمند کسانی که با قلم، زبان و اقدامات خود، این روزها فضارا منفی جلوه میدهند و منفیبافی میکنند درصدد کارشکنی و جلوگیری از موفقیت دولت هستند. برخلاف اینان، مردم اکنون با ملاحظه اقدامات دولت یازدهم به ویژه در سیاست خارجی و موضوع هستهای احساس آرامش میکنند و به آینده امید فراوان دارند.
این آرامش، از هر چیز دیگری ارزشمندتر است و نباید آن را از مردم گرفت. امروز، مردم در بستر همین آرامش به آینده امیدوارند و برای موفقیت دولت حاضر به هرگونه همراهی هستند. این، نعمت را نباید از مردم گرفت و از این آمادگی مردم باید برای حل مشکلات و برطرف ساختن موانع استفاده کرد. برای رقبای سیاسی دولت نیز باید مصالح مردم و کشور اصل باشد و بر منافع جناحی ترجیح داشته باشد. آنها اگر این واقعیت را نادیده بگیرند و مصالح مردم و کشور را بر منافع خود ترجیح ندهند، مطمئن باشند که مردم نیز هرگز آنها را ترجیح نخواهند داد.