دانشگاهآزادبهدولتکمکمیکند
کد خبر : ۱۲۲۹۲
به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاري فارس، هفته آخر مهرماه پس از چند هفته رايزني از طريق يك رابط! براي مصاحبه با «كريم زارع» معاون پارلماني دانشگاه آزاد و در واقع نفر دوم اين دانشگاه به ساختمان معاونت پارلماني دانشگاه آزاد رفتم.
به دليل اينكه براي انجام اين مصاحبه از قانون گرفتن وقت قبلي استفاده كرده بودم، تنها 10 دقيقه پشت در اتاق نفر دوم دانشگاه آزاد معطل ماندم؛ هرچند كه در اين مدت با مشاهده مراجعات زيادي كه به معاونت پارلماني دانشگاه آزاد ميشد، گمان ميكردم بيش از اين زمان وقت صرف شود.
مراجعهكنندگان به معاونت پارلماني دانشگاه آزاد اغلب دانشجويان اين دانشگاه و يا والدين آنها از شهرهاي مختلف كشور بودند كه از نمايندگان خود در مجلس شوراي اسلامي نامههايي در دست داشتند و خواستار پيگيري و حل مشكلات خود بودند.
پس از ورود به دفتر «كريم زارع» و خوش و بشهاي معمول، درخصوص سؤالاتي كه قرار بود از وي بپرسم، مواردي را مطرح كردم كه نفر دوم دانشگاه آزاد از همان ابتدا سنگ بنا را بر اين گذاشت كه در خصوص طرح وقف اموال دانشگاه آزاد سؤالي از او نپرسم كه البته پس از اصرارهايي از جنس خبرنگاران، معاون پارلماني دانشگاه آزاد قبول كرد فقط درخصوص حمايت كامل از فرمايشات مقام معظم رهبري در اين مورد، مطالبي را عنوان كند.
پس از مصاحبهاي حدود دو ساعت با نفر دوم دانشگاه آزاد، «كريم زارع» مطلبي را هم درباره خبرگزاري فارس گفت: "خيليها به من ميگويند به دليل مواضعي كه اين خبرگزاري دارد، با شما مصاحبه نكنم، اما اعتقاد دارم خبرگزراي فارس به روشني مطالب و موضوعات روز كشور را بازگو ميكند. "
اين مصاحبه موجب شد تا بفهميم كه «كريم زارع» در حوزه زندگي و خوشبختي و وادي عشق هم كتاب دارد؛ كتاب «راز خوشبختي» كه مجموعه سخنرانيهاي وي به عنوان استاد دانشگاه شهيد بهشتي و دانشگاه آزاد است و او يك جلد از چاپ پنجم اين كتاب را امضا كرد و به من هديه داد.
آنچه در ذيل ميآيد، متن كامل مصاحبه دو ساعته خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاري فارس با «كريم زارع» معاون پارلماني دانشگاه آزاد است:
* فارس: آقاي دكتر زارع! با تشكر از وقتي كه در اختيار ما قرار داديد، لطفاً در خصوص ظرفيت دانشگاه آزاد نسبت به سال گذشته توضيحاتي بدهيد؟ و اينكه در حال حاضر سطح كيفي آموزشي و خدمات رفاهي دانشجويان دانشگاه آزاد در چه وضعيتي است؟
- زارع: دانشگاه آزاد در سند چشمانداز، چهار دهه را ترسيم كرده و اين چهار دهه «تثبيت»، «توسعه»، «كيفيت» و «رقابت» با دانشگاههاي بزرگ جهان مانند دانشگاههاي «هاروارد»، «MIT»، «بركلي»، «لوئيپاستور» و ساير دانشگاههاي معتبر جهان است.
در اين راستا دانشگاه آزاد اكنون در دهه كيفيت به سر ميبرد و نزديك به پايان اين دهه است. بنابراين ما با قدرت و قوت بر روي بحث كيفيت كار ميكنيم.
ممكن است شما بپرسيد كه فاكتورهاي اين امر چيست؟ كه بايد در پاسخ گفت بعد سختافزاري و نرمافزاري در بحث كتابخانه است.
اكنون با روزنت كتابخانههاي ما به صورت الكترونيك با بسياري از كتابخانهها و مجلات معتبر جهان متصل شده است كه در اين راستا ميتواند مورد توجه قرار گيرد. از بحثهاي ديگر در بعد كيفيت دانشگاه آزاد افزايش فضاهاي كتابخانههاي ما و ابزار آن است.
در هفته گذشته از چهار واحد دانشگاهي سمنان، شاهرود، دامغان و شيراز بازديد داشتم و در اين واحدها در بعد افزايش تعداد كامپيوتر و دسترسي بيشتر به بعد نرمافزاري دانشجويان افزايش پيدا كرده است. در بعد افزايش كتابخانههاي اين فضاها نيز اقداماتي صورت گرفته است.
سه واحد آموزشي فوق در سه سايت 60 هكتاري و دانشگاه شاهرود در 70 هكتار فعاليت آموزشي ميكنند و در بهترين نقاط شهر ساختمانهاي كتابخانه، آزمايشگاه و امكانات فراهم شده است و انسان وقتي دانشكده پزشكي شاهرود را مشاهده ميكند احساس ميكند كه حركتهاي غرورآفرين انجام شده است.
در سال جاري افزايش دانشجو به صورت وسيع نداشتيم اما به صورت معمول نسبت به سالهاي گذشته افزايشهايي داشتيم به طور مثال تعداد دانشجويان ما مجموعا يك ميليون و پانصد هزار نفر بوده است و اكنون به يك ميليون و ششصد هزار نفر در كل كشور رسيده است.
بنابراين يك نوع افزايش نسبي داشتهايم و اين افزايش زياد نبوده است اما برعكس در بعد كيفيت افزايشهايي داشتهايم به طور مثال در كارشناسيارشد و دكتري تخصصي ما افزايشهاي نسبي داشتيم و چون در حال تكميل ظرفيت هستيم نميتوان آمار دقيقي را ارائه داد.
امسال بسياري از دانشگاههاي علوم و تحقيقات دانشگاه آزاد فعال شدند و ما يك يا دو و يا سه دانشگاه علوم تحقيقات داشتيم كه عبارتند از علوم تحقيقات تهران، اهواز و فارس، اما اكنون دانشگاههاي علوم و تحقيقات آذربايجان شرقي، كرمان، اروميه، اردبيل، مشهد را نيز فعال كردهايم و فكر ميكنم انشاالله تا پايان دهه سوم حركتهاي خود را تكميل كنيم و تعداد اعضاي هيئت علمي را نيز بالا خواهيم برد.
اعتقاد ما اين است كه بايد با سرعت بيشتري اعضاي هيئت علمي جذب كنيم اما دست و پاگيريهايي وجود دارد، منتهي هدف اين بوده است كه به صورت مركزي و استاني جذب انجام شود و با هماهنگي وزارت علوم باشد و گزينش استاد نيز اعم از عمومي و علمي با اين هماهنگيها انجام شود.
زماني گزينش استاد به صورت متمركز نبود و ما در سازمان مركزي دانشگاه آزاد گزينش را انجام ميداديم و گزينش استاني نبود البته اين امر محاسن و معايبي دارد. معايب گزينش استاد به صورت استاني اين است كه روند كند شده و محاسن آن اين است كه استانها وارد عمل شده و تمركززدايي شده است. براي آينده پيشبيني من اين است كه اين فعاليت ميتواند براي كساني كه ميخواهند استخدام شوند مشكلگشا شود.
* فارس: در حال حاضر چند واحد دانشگاهي دانشگاه آزاد در سطح كشور به صورت فعال كار ميكنند؟
- زارع: تعداد واحدها و مراكز تحقيقاتي و آموزشي دانشگاه آزاد 385 واحد و مركز است و 15 تا 20 واحد ديگر در حال راهاندازي است و به مرز 400 رسيده است. البته تعداد ديگري واحد دانشگاهي هستند كه سالهاي متعدد تلاش داشتند اما چون هنوز امكانات ندارند ما براي اين واحدهاي دانشگاهي دانشجو پذيرش نميكنيم. بنابراين تعداد واحدهاي دانشگاهي دانشگاه آزاد به مرز 400 رسيده است و تعداد 600 مدرسه نيز در حال فعاليت داريم.
زماني ما از مدارس استفاده كرديم و حتي از مدارس ابتدايي. من در مدرسه ابتدايي در تهران براي واحد تهران مركز تدريس ميكردم و در تبريز در مدارس ابتدايي تدريس ميكردم. حتي در مصلاي شهر تبريز از روي زمين تدريس را آغاز كرديم و 14 تك درس به نام 14 معصوم را تدريس ميكردم و هميشه اين را اعلام ميكنم، چون اعتقاد دارم دانشگاه آزاد به بركت نام 14 معصوم اولين كلاسها و اولين تكدرسهاي خود را در كل كشور از شهر تبريز آغاز كرد كه من افتخار خادمي داشتم و اين دانشگاه يك كشتي نو است.
ما در مصلاي شهر تبريز، روي زمين و روي پتوهاي سياه ارتشي تدريس تكدرسيهاي خود را آغاز كرديم و چون سقف آنجا نيمبسته بود، باران شديدي آمد و در شروع امتحانات موجب شد كه برخيها به ما گله كنند و برخيها نيز به ما خنديدند. امروز در همان شهر تبريز 25 هزار دانشجوي دانشگاه آزاد تحصيل ميكنند و 3 بيمارستان و 45 هزار دانشجوي فارغالتحصيل دارد.
دانشگاه آزاد در ابتداي فعاليت خود يك ميليون تومان كل بودجهاش بود اما اين بودجه امروز به 250 هزار ميليارد تومان رسيده است و اكنون كه با شما صحبت ميكنم در سال نزديك به يك ميليون متر مربع فضاي آموزشي خود را گسترش ميدهيم و اين كار بزرگي است.
اكنون 20 ميليون متر مربع فضاي آموزشي در دانشگاه آزاد آماده شده است و اين كار بزرگ و ارزشمندي است و در واقع دانشگاه آزاد يك حالت ديناميك دارد و به سوي يك تعادل ايدهآل در سند چشمانداز پيش ميرود و با استفاده از نقشه جامع علمي كه مورد تاييد مقام معظم رهبري نيز است، ما از ابتدا يك نقشه جامع علمي را در ديدگاههايمان ترسيم كردهايم.
من مسئوليت در معاونتهاي آموزشي، دانشجويي، پژوهشي، بينالملل و پارلماني را در دانشگاه آزاد تجربه كردهام و در گروه دكتري نيز مسئوليت دارم و مسئول گروه نيز هستم و ميدانم كه در دانشگاه ما چه ميگذرد.
من هيچگاه تدريس را كنار نگذاشتهام و در حال حاضر در مقطع كارشناسي يك درس را تدريس ميكنم و در دانشگاه شهيد بهشتي تدريس ميكنم. من در دانشگاههاي مختلف از جمله تبريز، تربيت معلم، شهيد بهشتي، و آزاد فعاليت داشتم و تدريس ميكردم هميشه به خودم ميگفتم تو مسئوليتت زياد است و برخي اوقات سؤالات امتحاني را مساوي ميدادم و مثلا در درس سينتيك پيشرفته كه در يك روز امتحان آن برگزار ميشد سؤالها را يكي ميدادم و مقايسه ميكردم و وجدانا در مقايسهاي كه انجام ميدادم عليرغم اينكه يك هفتم تا يك پنجم شهريه دانشگاه آزاد است دانشجويان با زحمت كمبودها را جبران ميكردند و هميشه ميدرخشيدند. بنابراين دانشگاه آزاد در بعد زمينهها و زيرساختها براي تحقق سخنان امام(ره) به فعاليتهايي دست زده است.
در سال 64 به همراه دكتر جاسبي، حاج احمد خميني(ره)، دكتر عباسپور و يكي از دوستان خدمت امامخميني(ره) بوديم و ايشان يك نكته فرمودند كه من هيچ وقت آن را فراموش نكرده و در بيشتر صحبتهايم براي مسئولان نظام و حتي در شوراي بازرسي شوراي عالي انقلاب فرهنگي هم آن را عنوان كردم و فرمايش امامخميني(ره) اين بود كه "كاري كنيد كه نيازي نباشد جوانان ما براي ادامه تحصيل به خارج از كشور بروند و كاري كنيد كه از خارج كشور براي ادامه تحصيل به ايران سفر كنند ".
اكنون در مقطع كارشناسي مقداري به اين فرمايشات امامخميني(ره) رسيديم، البته باز هم نميخواهيم بگوئيم كه رسيدهايم. برخلاف برخي از دوستان كه نظرشان اين است، من به عنوان يك كارشناس آموزش عالي اعتقاد دارم كه هنوز هم در بسياري از رشتههاي موردنياز و حتي كارشناسي نيازمند توسعه هستيم.
به طور مثال در رشته حسابداري و كامپيوتر دانشجويان ميخواهند وارد شوند و اكنون دربهدر به دنبال فوقليسانس حسابداري و كامپيوتر ميگرديم تا بورسيه كنيم پس اين رشتهها را بايد توسعه دهيم.
حضور دانشجويان خارجي در ايران براي ادامه تحصيل مضمون اين شعر است كه "بيا تا گل برافشانيم و مي در ساغر اندازيم؛ فلك را سقف بشكافيم و طرحي نو بيندازيم ". ما بايد طرحي نو را در بيندازيم تا در سال 1404، 100 هزار دانشجوي خارجي در دانشگاههاي كشورمان اعم از دولتي و آزاد داشته باشيم.
در حال حاضر حوزه علميه قم در اين خصوص از ما پيش افتاده است و اطلاع داريم كه حوزه علميه قم موفقيتهايي را كسب كرده است و من از آنان تجليل ميكنم كه در اين بخش موفق بودهاند. اما در بخش دانشگاهي انتظار بيشتري داريم و اكنون 4 تا 5 سال از سند چشمانداز 20 ساله گذشته است و بايد اكنون حداقل 20 هزار دانشجوي خارجي داشته باشيم كه نداريم و مثلا در دانشگاه شهيد بهشتي تعداد قليلي حدود 100 تا 150 دانشجوي خارجي داريم و در دانشگاه آزاد هم همينطور است. اين عددها عددي نيست كه ما را به سند چشمانداز برساند و بايد راهي نو را در پيش بگيريم.
به عنوان معاون دانشگاه آزاد و كارشناس آموزش عالي معتقدم كه بايد در شوراي عالي انقلاب فرهنگي در خصوص پذيرش دانشجويان خارجي تجديدنظر اساسي صورت گيرد و بر روي اين مسئله در حال فعاليت هستم و در جامعه اسلامي دانشگاهيان واحد دانشگاه شهيد بهشتي بر روي اين مسئله كار كرديم. اعتقاد ما اين است كه حضور دانشجويان خارجي در دانشگاههاي كشورمان موجب ميشود كه مرتبههاي دانشگاههاي ما بالا ميرود.
در حال حاضر مرتبه دانشگاههاي مالزي به اين دليل بالا رفته است كه دانشجويان ايراني در اين دانشگاهها مشغول تحصيل هستند. هر جا دانشجوي خارجي تحصيل كند دانشگاه موردنظر امتياز ميگيرد و اين بسيار اهميت دارد.
در بعد مقالههاي علمي كشور ما در خاورميانه مقام چهارم را داشت و اكنون به رتبه دوم رسيدهايم و از كشورهايي چون عربستانسعودي و مصر جلو افتادهايم و نقش دانشگاه آزاد در اين امر برجسته است چون اگر دانشگاه آزاد را به صورت دانشگاهي كه هست بررسي ميكنيم ميبينيم كه مقام اول را در كشور دارد، گرچه ما راضي نيستيم و دلمان ميخواهد هر واحد دانشگاهي ما به اين مرتبه برسد و اين را همواره به مسئولان واحدهاي دانشگاهي خود گفتهايم، اما از جهاتي هم خوشحاليم چون 10 سال قبل تعداد مقالات ما كم بود و حتي در سالهايي مقاله نداشتيم اما در اين زمينه كارهاي اساسي انجام شده است.
25سال از فعاليت دانشگاه آزاد ميگذرد و اولين حكم من براي رياست يكي از واحدهاي دانشگاه آزاد در 23 آبان ماه سال 61 بود و اكنون 28 سال از صدور آن حكم ميگذرد.
تعداد مقالات ISI ما در سال 81 به صورت تجمعي 88 مقاله بوده است و اكنون كه با شما صحبت ميكنم اين تعداد به صورت تجمعي در اسكوپ 4352 مقاله است و شما رشد را از سال 81 تاكنون ميبينيد. تعدادي از مقالات ISI هم داريم كه به صورت دانشگاه آزاد اسلامي درج نشده و كلمه آزاد فقط در آن درج شده است كه به احتساب اين آمار نيز در سال 88 به 57 مقاله ISI رسيدهايم و اين رشد بالايي است.
در سال 81 مقالات علمي و پژوهشي دانشگاه آزاد 206 مقاله بوده و در سال 88 به 6492 مقاله رسيده است و در همين سال مقالات علمي ترويجي دانشگاه آزاد 201 مقاله بوده كه در سال 88 به تعداد 2263 مقاله رسيده است.
وقتي از اين ديدگاه نگاه ميكنيم رشد ما در مقالات ISI سالانه 74.6 درصد بوده است و رشد مقالات علمي پژوهشي 63.7 درصد بوده و رشد مقالات علمي ترويجي ما 41.3 درصد بوده است. اين رشد را حتي در خاورميانه هم نميبينيم و به عنوان يك كارشناس آموزشي عالي حاضرم در هر ميزگردي اين مسئله را مطرح كنم، البته دانشگاه آزاد بايد از اين فراتر برود.
در حال حاضر واحد علوم و تحقيقات دانشگاه آزاد به تنهايي مقام دهم را داشته است و امسال به مقام هشتم در كشور دست يافته است. البته بايد تا پايان سال 1404 به مقام اول برسيم و همين جا اعلام ميكنم كه ميتوانيم به اين هدف برسيم اما كار سختي است.
ما بايد به وحدتي كه مقام معظم رهبري و امامخميني(ره) عنايت داشتهاند برسيم و دقت كنيم كه مقام معظم رهبري به جنبش نرمافزاري، نهضت توليد علم و بحث آزادانديشي تاكيد دارند پس بايد كاري كنيم تا انشاءالله با وحدت بتوانيم در بعد مقالات علمي به مقام اول برسيم.
در سال 79 دانشگاه آزاد در تاليف كتاب 200 جلد تاليف داشته و اكنون به 2076 جلد يعني 10 برابر رسيدهايم. در سال 79 دانشگاه آزاد در ترجمه كتب 49 ترجمه داشته كه اكنون به مرز 338 رسيدهايم و در سال جاري فراتر رفتهايم. ارتباطات و همكاريهاي برون دانشگاهي ما خوب شده است و در بعد ارتباط با صنعت به پيشرفت خوبي دست يافتهايم.
با مقالاتي كه در بعد نخبگان و اعضاي هيئتهاي علمي داشتيم، توانستيم تلاشهاي خوبي داشته باشيم. در اختراعات، اكتشافات و ابداعات علمي رشد داشتهايم و به طور مثال تاكنون 1098 عنوان اختراع و ابداع داشتهايم كه به ثبت رسيده است و اين امر توسط اعضاي هيئتهاي علمي، دانشآموختگان و دانشجويان تحقق يافته است. از بين اين تعداد 42 اختراع به نام دانشگاه آزاد ثبت شده و مابقي آن به نام دانشجويان ثبت شده است و از آنان حمايتهاي خوبي داشتهايم.
دانشگاه آزاد 70 طرح داشته است كه جز طرحهاي برتر بوده است و در زمينه فيزيك پلاسما نقش بالايي داشتهايم. در بعد ورزشي هم دانشگاه آزاد توفيقهاي بالايي داشته و ميتوانيم خدا را سپاس بگوييم كه در بعد ورزشي و فوقبرنامه مثل ربوكاپ و غيره توانستهايم قدمهاي بسيار خوبي را برداريم.
ما باشگاهي به نام باشگاه پژوهشگران جوان را داريم كه جوانان نخبه را ثبتنام ميكنيم و تاكنون 13171 نفر به عنوان عضو فعال در اين باشگاه عضويت دارند و در اين ميان 375 نفر از آنان جز استعدادهاي درخشان هستند و طرحهاي متعدد داشته و اختراعاتي را داشتهاند. اين تعداد به تنهايي 740 اختراع داشتهاند و توانستند در سطح انجمنهاي علمي به پيشرفتهايي برسند. شايد تعجب كنيد ما تاكنون 1884 انجمن فعال را در واحدهاي دانشگاهي خود داريم كه جوايز بينالمللي كسب كردهاند و تاكنون 27 جايزه بينالمللي را از آن خود كردهاند. در اين انجمنهاي علمي 241 اختراع ثبت شده و 249 مقام را در سطح دنيا كسب كردهايم و از جوانان دانشجو كه كمبودها را با تلاش شبانهروزي خود جبران ميكنند تشكر ميكنم.
* فارس: در حال حاضر چند واحد دانشگاهي در حال تأسيس داريد؟
- زارع: تعدادي از مراكز ما براي تبديل به واحد دانشگاهي آماده هستند كه تعداد آنها 70 مركز است و اين مراكز دانشجو دارند و بايد امكانات اين مراكز به حدي برسد كه ما قبول كنيم كه به واحد دانشگاهي تبديل شوند و بنابر اين ميان يكديگر رقابت ميكنند. تعدادي از واحدهاي ما سالهاست كه تقاضاهايي دارند كه بعضاً در شهرهاي بزرگ هم هستند، اما هنوز به تصويب ما نرسيده است تا توسعه پيدا كنند. برخي از اين واحدها را قصد داريم توسعه ندهيم اما با ارتباط خوبي كه با نمايندگان محترم داريم، آنان هيئت موسس را قانع كردند كه اين واحدها را توسعه دهيم. در حال حاضر برخي از اين واحدها امكاناتشان داير شده است اما برخي ديگر از اين واحدها كه امكانات لازم را ندارند، توسعه آنها را تصويب نكردهايم.
* فارس: ملاك گزينش اساتيد در دانشگاه آزاد چگونه است؟ آيا در اين خصوص با وزارت علوم همكاري داريد يا خودتان به صورت مستقل اساتيد را گزينش ميكنيد؟
- زارع: من حدود 6 سال و چند ماه در سالهاي 63تا 69 دبير هيئت مركزي گزينش استاد شوراي عالي انقلاب فرهنگي بودم و بنابراين كليه آئيننامهها و مقرراتي كه در گزينش شوراي عالي انقلاب فرهنگي بوده و اكنون ميان وزارتخانههاي مختلف تقسيم شده در جريان هستم.
گزينش اساتيد ما به صورت عمومي و علمي است كه با هماهنگي وزارت علوم و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي است. بنابراين دانشگاه آزاد كليه مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي را از ابتداي تاسيس دانشگاه تاكنون اجرا كرده است و حتي كارهايي فراتر نيز انجام داده است.
در اين خصوص نوسازيهاي علمي انجام داديم، يعني به طور مثال براي اساتيد كلاسهاي خاص برگزار كرديم. اصولاً فردي كه استاد ميشود از ديد ما علاوه بر داشتن علم بايد يكسري فوت و فنهايي داشته باشد و ما كلاسهايي در خصوص نوسازيهاي علمي داشته و داريم و دانشگاه آزاد همواره در اين زمينه انجام وظيفه ميكند و روساي واحدها و مديران و اساتيد در اين كلاسها حضور پيدا ميكنند اما من اعتقاد دارم هر چه در اين مقوله فعاليت كنيم كم است.
اعتقاد ما اين است كه اساتيد نقش مهمي در سازندگي جوانان كشور دارند و جوانان حتي از چاه نفت هم مهمتر هستند . همانطور كه ما مهندسان كارآزموده را براي استخراج چاههاي نفت ميگماريم، براي تعليم جوانان نيز بايد اساتيد مجرب را انتخاب كنيم كه دانشگاه آزاد اين امر را مدنظر داشته است.
* فارس: آيا شما اساتيد بازنشسته دانشگاههاي دولتي را استخدام ميكنيد يا خير؟
- زارع: در خصوص به كارگيري اساتيد بازنشسته دانشگاههاي دولتي ما با الهام از حوزه علميه كه "اساتيد تا لحظهاي كه بتوانند درس ميدهند " به اين اقدام دست ميزنيم. اگر استادي در حوزه علميه نميتواند در حوزه حاضر شود، علمآموزان به منزل وي ميروند و ما شخصيتهاي بزرگي در حوزه علميه چون مرحوم استاد محمدتقي جعفري داشتيم. تا لحظهاي كه ايشان زنده بودند دانشجويان ما از ايشان تلمذ ميكردند و بنده از نزديك در دانشگاه تبريز خدمت استاد جعفري و شهيد مطهري ميرسيدم.
ما معتقديم كه اينگونه اساتيد وزين هستند و ممكن است سن آنها بالا باشد مانند دكتر گرجي در دانشگاه تهران. آنهايي كه بازنشسته ميشوند و درجه دانشياري به بالا داشته باشند را براي تهران و مراكز استانها استفاده ميكنيم و آن اساتيدي كه درجه استادياري دارند را بررسي بيشتر ميكنيم كه مشكل علمي نداشته باشند و اگر همه ملاكهاي آنها درست بود از آنان هم استفاده ميكنيم.
* فارس: در حال حاضر حدود چند واحد بينالمللي داريد؟
- زارع: در حال بررسي تأسيس واحدهاي بينالمللي دانشگاه آزاد در كويت، آذربايجان، ارمنستان و چندكشور ديگر هستيم و تعدادي از واحدهاي بينالمللي را هم تأسيس كرده و داراي دانشجو هستيم؛ مانند امارات، آكسفورد در انگلستان و زنگبار. در واحد زنگبار مشكلاتي وجود دارد كه نيازمند كمك هستيم. در اين واحد دانشگاهي كه در آفريقا است بايد از طريق بخشهايي كمكهايي به ما شود و دولت آنها و يا دولت ايران كمكهايي را به ما داشته باشند. در واحد زنگبار دانشجويان از لحاظ مالي دچار مضيقه بوده اما ارزش دارد كه كمكهايي شود. مردم اهل زنگبار خود را اهل شيراز ميدانند.
اعتقاد من به عنوان عضو هيئت علمي و كارشناس آموزشعالي اين است كه در زمينههاي برون مرزي نيازمند به كمك بيشتر دولت و مجلس هستيم تا دانشگاه آزاد بتواند به عنوان نماينده جمهوري اسلامي در اين زمينه تلاش بيشتري داشته باشند. ما اگر بخواهيم 100هزار دانشجوي خارجي در كشور داشته باشيم كه محقق نميشود لااقل واحدهاي دانشگاهي در خارج از كشور تأسيس كنيم.
اخيراً به كشور افغانستان سفر كردم و نماينده دانشگاه آزاد در افغانستان براي راهاندازي واحد دانشگاهي در اين كشور تلاشهايي كرده بود و ما ظرف دو تا سه روزي كه در اين كشور بوديم مقدمات را فراهم كرده و مجوز لازم را دريافت كرديم. در روز 16 شهريورماه سال جاري مجوز را اخذ و در روز 17 شهريور واحد دانشگاهي افغانستان را افتتاح كرديم و اين مراسم افتتاح در وزارت علوم افغانستان برگزار شد و روساي دانشگاههاي مختلف اين كشور حضور داشتند. حتي رياست محترم مجلس ملي افغانستان برخورد خوبي با ما داشتند و با ايشان ملاقاتي داشتيم. در اين سفر آقاي جاسبي حضور داشتند و بايد از سفير محترم ايران در افغانستان تشكر كنم كه سفارت ايران همكاري خوبي را با ما داشتند.
اگر اينگونه حركتها كه در افغانستان انجام شد را ادامه دهيم و كمك سفراي محترم و دولت محترم هم همراه ما باشد به وظيفه خود عمل خواهيم كرد چون وظيفه جمهوري اسلامي و وظيفه اسلامي ما وظيفهاي فرامنطقهاي است. اگر بتوانيم در اين زمينه تلاش كنيم من پيشبيني ميكنم در آينده ميتوانيم رشد خوبي داشته باشيم، همانطور كه در داخل كشور زماني اگر ميگفتيم دانشگاه آزاد ميتواند اين قدر رشد كند كه كسي باور نميكرد، پس ميتوانيم چون اعتقاد دارم اين دانشگاه با نيت خالص امامخميني(ره) كه بودجه اوليه آن را دادند و نيت خالص هيئت موسس آغاز شده است و به هيچ چيز جز خدمت به جوانان و به خصوص جواناني كه در جبههها بودند فكر نميكرديم.
* فارس: دانشگاههاي غيرانتفاعي در حال حاضر كيفيت آموزشي و امكانات رفاهي لازم را ندارند و به نوعي به كارتلهاي اقتصادي تبديل شدهاند و حتي 60 درصد از ظرفيتهاي اين دانشگاهها در سال جاري خالي مانده و آن هم به دليل عدم اقبال كنكوريهاست؛ نظر شما در اين خصوص چيست؟
- زارع: معتقدم بايد هرگونه توسعه آموزشعالي را بالا ببريم تا موجب نشود دانشجويان و جوانان ما مجبور شوند در كشورهايي كه امكانات ضعيفي دادند وارد شوند و بايد هرگونه توسعه آموزش عالي را با رعايت كيفيت پشتياني كنيم.
معتقدم وزارت علوم، مجلس شوراي اسلامي، هيئت محترم دولت و كليه مردم در شهرهاي مختلف بايد در اين خصوص كمك كنند. ما زماني بررسي ميكرديم كه اگر 10 درصد دانشجويان ما به خارج بروند بيش از 60 ميليارد دلار بايد هزينه ميشد و در كنار خروج از كشور اين 10 درصد دانشجو مشكلات فرهنگي هم دچار آنها ميشد و اگر هزينه اين 10 درصد دانشجو را در حال حاضر بررسي كنيم حدود 80 ميليارد دلار ميشود.
اكنون با مشكلات ارزي كه داريم بايد توجه داشته باشيم كه جوانان ما از آي كي يو بالايي برخوردارند و بايد به اين جوانان در بعد يارانهاي علمي كمك كنيم.
دولت براي بحث يارانهها فعاليتهايي را آغاز كرده كه انشاالله دولت محترم موفق باشد. در بعد يارانه علمي بايد فكري كنيم كه اگر فردي خواست تحصيل كند از سويي بر كيفيت آن يارانه، نظارت و كنترل داشته باشيم و از سوي ديگر اگر فردي امكاناتي نداشت آن امكانات را براي وي قرار دهيم و اگر نخبه است به وي بورس بدهيم.
من اعتقاد دارم كه يك انسان نخبه از يك چاه نفت براي كشور با اهميتتر است. انسانهايي چون سعدي، حافظ ، مولانا، بوعلي سينا و رازي در جامعه ما حضور داشتند كه به وجود آنها افتخار ميكنيم و اگر بخواهيم بوعلي سيناها، رازيها، فارابيها و ملاصدراها تربيت شوند بايد به كسي كه توانايي علمآموزي دارد كمك كنيم و به مردم دنيا هم اعلام كنيم كه هركس دوست دارد علم بياموزد به كشور ما بيايد و درس بخواند.
ايران در گذشته جايگاه علمي بالايي داشته است و از خارج از كشور براي تحصيل به ايران سفر ميكردند و حتي دانشمنداني كه از كشور خود ناراضي بودند به ايران پناه ميآوردند و ميبينيم كه تا قرن پنجم رشد بالايي داريم و الگويي براي كشورهاي غربي بوده است. معتقدم اگر بخواهيم گذشته را كه ما را 150 سال عقب نگه داشتند جبران كنيم، راهي نداريم جز اينكه به توسعه برسيم ولي كيفيت را هم بايد كنترل كنيم.
* فارس: پس از دستور رهبر معظم انقلاب مبني بر غيرقانوني و غيرشرعي بودن وقف دانشگاه آزاد، آيا قصد داريد دوباره اين طرح را پيگيري كنيد يا خير؟
- زارع: در اين زمينه قبلاً اعلام نظر كردم و اجازه بدهيد آنچه ته قلبم است را عرض كنم. من اعتقاد دارم كه بحث وقف اموال دانشگاه آزاد مسئله مهمي بود و خلاصه نظر كساني مثل بنده كه از ابتداي اين دانشگاه بودم اين بوده و هست كه دانشگاه آزاد بايد براي جوانان بماند و اين امر هم براي اين بود كه آينده از آن جوانان است و اين دانشگاه همانند دانشگاههاي معتبر جهان رشد پيدا كند.
اكنون كه مقام معظم رهبري دوباره؛ يك بار دستور توقف دادند و اكنون هم در دو مورد دستوراتي دادند من دوباره تكرار ميكنم "دانشگاه آزاد مو به مو دستورات رهبري را انشاالله اجرا خواهد كرد ". چون اعتقاد داريم كه ايشان حتماً هدفشان اين است كه دانشگاه آزاد رسالت خود را و امانت الهي خود را به سر منزل مقصود برساند و جوانان را كمك كنند.
* فارس: اكنون كه اعلام كرديد دانشگاه آزاد مو به مو دستورات مقام معظم رهبري را اجرا ميكند، يعني اينكه ديگر اين طرح را پيگيري نميكنيد؟
- زارع: هر چه نظر ايشان باشد و واقعاً آنچه نظر ايشان باشد را مو به مو انجام ميدهيم.
* فارس: جوابم را دريافت نكردم. آيا دانشگاه آزاد وقف اموال را پيگيري ميكند يا خير؟
- زارع: هر چه نظر ايشان است، ما مو به مو انجام ميدهيم.
* فارس: رهبر معظم انقلاب در دستوري كه درباره غيرقانوني و غيرشرعي بودن وقف دانشگاه آزاد فرمودهاند، از شورايعالي انقلاب فرهنگي خواستهاند در بندهاي 5 و 10 اساسنامه دانشگاه آزاد بازنگري كند؛ انتظار شما از شورايعالي انقلاب فرهنگي در اين خصوص چيست؟
- زارع: فكر ميكنم كه مطمئناً اعضاي شورايعالي انقلاب فرهنگي با شناختي كه از جناب آقاي دكتر جاسبي كه عضو اين شورا هستند و همچنين دكتر عباسپور، انشاالله قطعاً در راستاي تأمين نظرات مقام معظم رهبري اقدام كنند. اين اقدام توسط شورايعالي انقلاب فرهنگي اميد را در جامعه ما بيشتر ميكند و به توسعه دانشگاه غيرخصوصي و غيردولتي كه مقام معظم رهبري فرمودند و كلمات بسيار زيبايي است، كمك ميشود. اگر در اين راستا اصلاح صورت گيرد، قطعاً در آينده شاهد توسعه چنين دانشگاههايي خواهيم بود كه از آن جمله توسعه دانشگاه آزاد است و موجب خوشحالي اساتيد، دانشجويان و كاركنان دانشگاه آزاد خواهد شد.
* فارس: به دنبال دولتي كردن دانشگاه آزاد هستيد يا خير؟
- زارع: خير؛ چون به نظر من نيازي نيست. بنده در سيستمهاي دولتي مسئوليتهاي متعدد داشتم و 25 مسئوليت داشتم. از مدير گروهي در دانشگاه تبريز گرفته تا رئيس دانشگاه تربيت معلم. من دانشگاههاي دولتي را يك بازوي علمي ميدانم و اين فكر را كه برخيها اعلام ميكنند دانشگاههاي دولتي مانند دانشگاه آزاد شود و يا دانشگاه آزاد دولتي شود قبول ندارم.
دانشگاههاي دولتي ما بايد با كيفيت بيشتر و قوت بيشتر جلو بروند و به عنوان استانداردهاي ما باشند. اكنون حركتهاي خوبي در دانشگاههاي دولتي شده البته نواقصهايي وجود دارد. يك نقص در دانشگاههاي آزاد و دولتي اين است كه ما بايد هرم آموزشعالي در بعد تحصيلات تكميلي را با سرعت بيشتري به سوي قلههاي دانايي رهنمون كنيم. ما بايد به آنجا برسيم كه 25 درصد دانشجويان ما در كشور دانشجويان كارشناسيارشد و دكتري تخصصي باشند. در اين زمينه با همكاري دانشگاههاي دولتي و آزاد ميتوانيم با اين هدف برسيم.
اين فكر كه اگر كسي در دانشگاه دولتي است، نبايد در دانشگاه آزاد كار و همكاري كند و يا كسي كه در دانشگاه آزاد است نبايد با دانشگاههاي دولتي همكاري كند، به عنوان يك كارشناس آموزشعالي اين فكر را نميپسندم.
اعتقادم اين است كه همكاري متقابل دانشگاههاي دولتي و آزاد و حتي دانشگاههاي غيرانتفاعي امري ضروري و ملي است و تصميم ملي نياز دارد كه همه تلاش كنيم كيفيت دانشگاههايمان به سطح بالايي برسد.
اكنون در ابعاد مختلف حركتهاي ما اوج گرفته است و وقتي كه قصد داشتيم رشته پزشكي را در اين دانشگاه در تبريز شروع كنيم و يا ميخواستيم رشته پرستاري را شروع كنيم كسي قبول نميكرد اما با كمال افتخار اعلام ميكنم كه در سال جاري واحد خوراسگان ما در رشته دندانپزشكي براي دوازدهمين سال مقام اول را دريافت كرد. ملت ايران ميداند كه ما مشكل داريم و شهريه ما بين يك هفتم تا يك پنجم است ولي با عنايت به خدا و تلاش به موفقيت ميرسيم. اكنون ناچار بوديم حقوق اساتيد را افزايش دهيم و درصد بالايي افزايش حقوق داشتهايم ولي ناچاريم در بعد پرسنل صرفهجويي كنيم و روساي واحدهاي دانشگاهي ما بايد تلاش كنند در اين مقطع كه قانون هدفمند كردن يارانههاست، ايران را بسازند.
* فارس: اسنادي توسط بخشهاي امنيتي كشور در دفتر هيئت امناي دانشگاه آزاد پيدا شد و اكنون اعلام ميشود برخي از اين اسناد مربوط به مهدي هاشمي است؛ اين مطلب را تأييد ميكنيد يا خير؟
- زارع: بنده هيچ اطلاعي از اين اسناد ندارم و من به عنوان معاون پارلماني دانشگاه آزاد اطلاعي در اين زمينه ندارم.
* فارس: شما نفر دوم دانشگاه آزاد هستيد و باز هم اعلام ميكنيد كه از اين اسناد اطلاعي نداريد؟
- زارع: من واقعاً اطلاعي ندارم، چون حتماً اين اسناد در خصوص دانشگاه آزاد نبوده و ما از اسنادي اطلاع داريم كه در خصوص دانشگاه آزاد است و اگر هم اسنادي بوده من اطلاعي ندارم.
* فارس: هيئت موسس دانشگاه آزاد بيانيههاي متعدد داده است مبني بر اينكه مهدي هاشمي از سوي دانشگاه آزاد به مأموريت رفته است، اما شما و دكتر جاسبي اعلام كرديد كه يا ما از مأموريت وي اطلاعي نداريم و يا ما به وي مأموريت ندادهايم. اكنون شائبههايي است كه مهدي هاشمي قصد دارد به صورت قانوني يا غيرقانوني وارد كشور شود و با توجه به اينكه دادستاني اعلام داشته كه وي تحت تعقيب است، در اين خصوص اطلاعات جديدي داريد يا خير؟
- زارع: در اين خصوص خبر جديد ندارم و نظر دكتر جاسبي را تأييد ميكنم.
* فارس: تشكلهاي دانشجويي همسو با نظام اسلامي در حوزه سياسي در دانشگاههاي دولتي فعال هستند اما در دانشگاه آزاد تشكلهايي چون بسيج دانشجويي و غيره فعاليتهايي كمرنگ و يا اصلاً فعاليت ندارند. آيا رؤساي دانشگاه آزاد با اين فعاليتها مخالفند يا فضاي مناسب موجود نيست. توضيح دهيد؟
- زارع: در سال 2008 در بعد علمي در بلژيك دانشجويان ما مدال طلا كسب كردند و در مجارستان، كرهجنوبي، روسيه، مالزي، سوئيس در سال 2009 ، 3 مدال طلا و يك نقره كسب كردند. دانشجوي دانشگاه آزاد واقعاً مجموعهاي از حركتها هستند.
* فارس: لطف كنيد درباره فعاليتهاي تشكلهاي دانشجويي دانشگاه آزاد در حوزه سياسي توضيح دهيد؟
- زارع: در حوزه سياسي ما اتحاديه داريم. اخيراً در يكي از اين اتحاديهها كه در كهگليويه و بويراحمد برگزار شد شركت داشتم و جلسه پرسش و پاسخ برگزار كرديم و دانشجويان شور و شعف خوبي داشتند. دانشجويان ما علاقه زيادي به فعاليتهاي علمي و سياسي دارند و اين اتحاديهها
اعلام ميدارند كه ما ميخواهيم فعاليت علمي هم داشته باشيم كه به آنها اعلام كرديم انجمن علمي تشكيل دهيد اما آنها تأكيد دارند كه اتحاديه ما علمي و سياسي است و به صورت انجمنهاي اسلامي فعاليت دارند.
من در سال 46 در مدرسه حيات شيراز بنيانگذار انجمن اسلامي اين مدرسه بودم و با آيتالله حائري شيرازي جلساتي داشتم. در استراسبورگ بنيانگذار انجمن اسلامي استراسبورگ بودم و معتقدم كساني كه عضو انجمن اسلامي ميشوند در كنار آن بايد در بعد علمي هم بدرخشند.
معتقديم دانشجويان فعال در اتحاديههاي دانشگاه آزاد بايد در حوزههاي علمي هم خوب باشند تا الگو شوند. كسي كه در علم و درس ضعيف باشد اما در حوزه سياسي قوي باشد الگوي خوبي نخواهد بود و اين در دانشگاه آزاد ممنوع نيست.
كشور ما در بعد مسائل سياسي فراز و نشيبهاي بالايي داشته كه بايد سعي كنيم در اين فراز و نشيبها جامعه را حفظ كنيم تا دانشجويان و اساتيد بتوانند فعاليت كنند. بيشترين هدف دانشگاه آزاد اين بوده كه دانشجويان پخته شوند و در آينده دولتمردان موفق باشند.
* فارس: در دانشگاه آزاد فضاي فعاليت سياسي و امكانات به اينگونه تشكلها ميدهيد يا خير؟
- زارع: معتقدم كه بايد فضاي سياسي ايجاد كرد و امكانات در اختيار آنها قرار داد. در جلسه اخير اتحاديه دانشجويي، از مسئولان نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه دعوت شده بود تا سخنراني كنند و بنده نيز حضور داشتم. اينگونه تشكلها بايد حالت استقلال خود را حفظ كنند و اعتقاد من اين است كه انجمنهاي سياسي بايد اين حال را داشته باشند. ناچار هستيم انجمنهاي علمي را كمك كنيم البته به انجمنهاي سياسي هم كمك ميكنيم اما بايد خودشان حالت سازندگي و خودسازي داشته باشند.
در اين زمينه فعاليتهايي شده اما كم بوده است. بايد زمينه را طوري فراهم كنيم تا دانشجويان علاقهمند به فعاليتهاي سياسي و مذهبي شوند. تشكلهاي ما نوعا سياسي و مذهبياند و به نظر من سياسي صرف نيست. كسي كه ميخواهد فعاليت سياسي كند بايد فعاليتهاي مذهبي و آگاهيهاي مذهبي داشته باشد چون قانون ما اسلامي است.
* فارس: دانشگاه آزاد قصد دارد در اجراي طرح هدفمند كردن يارانهها به دولت كمك كند يا خير؟
- زارع: هر كمكي كه بتوانيم انجام دهيم تا دولت بتواند كار بزرگي كه شروع كرده را به سرانجام برساند، دانشگاه آزاد دريغ نخواهد كرد.
اميدواريم دولت و مجلس نسبت به دانشجويان ما كه مسئله مهمي هستند عنايت داشته باشند. مجلس در خصوص وام دانشجويي عناياتي داشته اما كافي نيست. بايد چيزي نزديك به 500 ميليارد تومان وام دانشجويي داشته باشيم كه در اختيار دانشجويانمان قرار دهيم.
به عنوان كسي كه نماينده مجلس و نايب رئيس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس بودم اعتقاد دارم ميتوان با حركتهايي به اين هدف رسيد و تا پايان برنامه پنجم با دادن وام به دانشجويان به عدد فوق رسيد. ميتوانيم در برنامه پنج ساله كاري كنيم كه مثلاً دانشگاه آزاد ظرف 5 سال آينده بتواند 500 ميليارد تومان وام در اختيار دانشجويان با تضمين دانشگاه قرار دهد. در حال حاضر برخي از بانكها اين اقدام را شروع كردهاند كه بايد از اين بانكها تقدير كرد كه وام در اختيار دانشجويان قرار ميدهند.
به وزير اقتصاد توصيه و پيشنها ميكنم كه در كنار برنامهاش به فكر همه دانشجويان و به خصوص دانشجوياني كه شهريه ميپردازند باشد و راهكاري در دادن وام و يارانه در آينده نزديك در اختيار دانشجويان قرار گيرد. اين فعاليت كار بزرگي است كه بايد عملي شود كار يارانه دادن فعاليت بزرگ است و جراحي بزرگي است كه انجام ميشود. همه ملت بايد در اين زمينه دست به دست هم داده و پيش روند اما نبايد دانشجويان فراموش شوند. من دانشجويان را جز اقشار آسيبپذير ميدانم. دانشگاه آزاد براي وام به دانشجويان صندوقي را پيشبيني كرده كه بايد آن را گسترش دهيم.
براي رسيدن به سند چشمانداز دانشجويان بايد به مدارك كارشناسيارشد و دكتري برسند كه در اين راه بايد به آنان كمك شود و به خصوص به دانشجوياني كه شهريه ميپردازند و ما تعداد قابل توجهي از اين دانشجويان را بورسيه ميكنيم. ما در حال حاضر تعداد قابل توجهي دانشجوي بورسيه داريم اما كافي نيست و كمكهاي دولت و مجلس محترم ميتواند در اين امر نقشآفريني كند.
* فارس: در پايان اگر صحبتي داريد، بفرماييد.
- زارع: اعتقاد دارم كه همه خبرگزاريها در جهت وحدت ملي كمك كنند. اين نباشد كه دانشگاه آزاد با دولتي متفاوت باشد. اين سخنان را زيبا نميدانم. سخنان زيبا اين است كه همه دانشجويان اين كشور فرزندان اين مملكت هستند. دانشجويي در يك خانواده دانشجوي دانشگاه آزاد و دانشجويي ديگر درخانواده ايراني ديگر در دانشگاه دولتي تحصيل ميكند. از دولت، مجلس، مردم و مسئولان دانشگاههاي دولتي ميخواهم كه به ابعاد مختلف وحدت برسيم.
* فارس: از شما تشكر ميكنم كه اين وقت را در اختيار ما قرار داديد.
- زارع: من هم از شما متشكرم.