۲۷ مهر ۱۳۸۹ - ۱۸:۱۰

پاك‌كن آقاي وزير روي تحقيقات

کد خبر : ۱۱۷۵۳
آمدن حميدرضا حاجي‌بابايي به عنوان وزير آموزش و پرورش به دستگاه‌ تعليم و تربيت همراه با تحولاتي بود كه يكي از آنها تغيير در ساختار پژوهشي اين وزارتخانه است؛ در اين تغيير، پژوهش‌هاي كلان در حوزه برنامه‌ريزي درسي از سازمان پژوهش به پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش منتقل ‌شد.

به گزارش خبرنگار اجتماعي باشگاه خبري فارس «توانا»، اگر سري به سايت سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي وزارت آموزش و پرورش بزنيد در بخش «قانون تشكيل سازمان» به فلسفه وجودي اين سازمان بر مي‌خوريد.

در اين سايت آمده است: به منظور تحقيق و بررسي در مسائل كيفي آموزش و پرورش، ارزشيابي مستمر و تنظيم برنامه‌هاي تحصيلي، تأليف و تدوين كتب درسي و آماده‌سازي مدارس و مؤسسات آموزشي تابع وزارت آموزش و پرورش براي كاربرد وسائل و روش‌هاي نو در جهت اعتلاي كيفيت آموزش و پرورش، سازماني به نام «سازمان پژوهش و نوسازي آموزشي» كه دراين قانون سازمان ناميده مي‌شود، تشكيل مي ‌شود.

* وظايف سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي

در بخش وظايف سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي آمده است: «پژوهش در محتواي برنامه‌هاي آموزش و پرورش در دوره‌هاي مختلف تحصيلي با توجه به نيازمندي‌هاي كشور، توانايي و خصوصيات رواني دانش‌آموزان، تشخيص و تعيين هدف‌هاي هر دوره تحصيلي، تهيه و تنظيم برنامه‌هاي درسي و تعيين نسبت‌هاي مطلوب براي تحصيلات در سطوح و رشته‌هاي مختلف»، «مطالعه و تنظيم روش‌هاي ساده در زمينه امتحانات و ارزشيابي تحصيلي»، «تأليف، تدوين، انتشار كتب و نشريات آموزشي و كمك آموزشي براي معلمان و مربيان»، «تعيين و تهيه مواد و وسائل آموزشي و فهرست استاندارد تجهيزات و وسائل آموزشي با همكاري سازمان نوسازي، توسعه و تجهيز مدارس كشور و تهيه و تنظيم طرح‌هاي لازم براي نوآوري در روش‌ها و وسائل آموزشي و اجراي طرح‌هاي آزمايشي به منظور ارزشيابي روش‌ها و وسائل آموزشي»، «انجام دادن تحقيقات بنيادي در زمينه بهبود كيفي و كمي آموزش و پرورش»، «تربيت كارشناسان مورد نياز وزارت آموزش و پرورش، اجراي برنامه‌هاي كارآموزي براي معلمان و مسئولان مدارس و مجريان مربوط ، برقرار ساختن ارتباط دائم با معلمان و متخصصان امر آموزش و پرورش و نظر خواهي از آنان و فراهم ساختن موجبات مشاركت آنان در برنامه‌ريزي و برنامه‌نويسي و ارزشيابي آموزشي»، « همكاري با سازمان راديو و تلويزيون ملي ايران و ديگر واحدها و شوراهايي كه به نحوي با وظايف سازمان ارتباط دارند» و «ساير مسائلي كه شوراي سازمان در جهت هدف‌هاي سازمان تعيين خواهد كرد» از وظايف اين سازمان است.

* معرفي پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش

در سايت پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش نيز در بخش معرفي پژوهشگاه، آمده است: همگام با تغييرات سريع علمي، آموزش و پرورش وظيفه خود مي‌‌داند كه سطح دانش موجود را به سطحي بهينه و همساز با دگرگوني‌هاي روز، همراه و همنــوا كند؛ در ايـن راستـا، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش به عنوان بازوي توانمند علمي، عامل تحرك و پويايي اين نظام و تعيين كننده خط‌مشي و حركت‌هاي زيرساز نظام تـعليم و تـربيت كشـور عزيزاسلامي‌مان است.

پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش به منظور تجهيز علمي نيروهاي صف و ستاد، مسئوليت خطير پشتيباني و تهيه بخشي از نياز علمي، اين وزارت عظيم را بـر عهده دارد؛ نيازهـا و اولويت‌هاي پژوهشي وزارت آموزش و پرورش توسط اعضـاي هيئت علمـي پژوهشگاه كه به همين منظور به فعاليت پژوهشي اشتغال دارند شناسايي و به صورت علمي و سيستماتيــك به تشخيص راهكارهـاي عملي براي رفع آن نيازها پرداخته مي‌شود.

از جمله فعاليت‌هاي پژوهشگاه، مـطالعه محتواهاي آموزشي، روش‌هاي تدريس كارآمد، تناسب فضاي آموزشي بـا ويـژگي‌هاي فراگيران، انطبـاق مـواد و محتـواي آمـوزشي با ويژگي‌هـاي شناختي دانش‌آموزان و نيز انطباق دستاوردهاي آموزشي ديگر ممالك با ويژگي‌هاي اجتماعي ـ فرهنگي ميهن عزيز اسلامي‌مان است.

* وظايف پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش

در راستاي تأمين بخشي از نيـازهـاي پژوهشـي كشـور در حـوزه تعليم و تربيت و توسعه و گسترش پژوهش در اين حوزه و نيز در جهت تجميع مراكز و مؤسسات پژوهشي وزارت متبوع، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش (RIE) وابسته به وزارت آموزش و پرورش براساس مجوز مورخ نهم اسفند 83 شوراي گسترش آموزش عالي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري تأسيس شد.

اهـداف اين پژوهشگاه شامل تـوسعه و گـسترش پژوهش در زمينه‌هاي مـرتبط بـا آموزش و پرورش و زمينه‌سازي مناسب براي ارتقاي فعاليت‌هاي پژوهشي مرتبط است.

وظايف و اختيارات پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش شامل «بررسي و شنـاسايي نيازهاي پژوهشي در زمينه‌هاي مرتبـط با آموزش و پرورش»، «اجراي طرح‌هاي پژوهشي بنيادي، كاربـردي و تـوســعه‌اي بـه منظور تحقق اهداف پژوهشگاه»، «فراهم آوردن امكانات لازم و متناسب با فعاليت‌هـاي پـژوهشـي مرتبط»،
«همكاري پژوهشي با دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهـشي داخـل و خارج كشور به منظـور ارتقـاي كيفيت فعـاليت‌هــاي پـژوهشي در زمينه‌هاي مرتبط با آموزش و پرورش با رعايت قوانين و مقررات مربوط»، «ارائه خدمات مشاوره‌اي به اشخاص حقيقي و حقـوقي بـر اسـاس نتـايـج فعــاليت‌هـاي علمي و پژوهشي انجـام شده در پژوهشگاه»، «انتشار مجله، كتاب علمي، جزوه آموزشـي، تـوليـد نـرم افزار و برنامه‌هاي رايانه‌اي متناسب با اهـداف پژوهشگاه طبـق ضوابط و مقررات مربوط» و «برگزاري همايش‌هاي علمي و ارائه دستاوردهـاي پژوهـشي در قالب كارگاه‌هاي آموزشـي بـا رعـايت ضوابط و مقررات مربوط» است.

* طرح "تغيير در ساختار پژوهشي آموزش و پرورش " ابلاغ شد

مجيد قدمي، رئيس پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش در تاريخ 12 مهر 89 گفت: طرح تغيير در ساختار پژوهشي وزارت آموزش و پرورش پس از تصويب در شوراي عالي اداري و با امضاي رئيس جمهور، براي اجرا به آموزش و پرورش ابلاغ شد.

وي در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعي باشگاه خبري فارس «توانا» با اشاره به تصويب طرح تغيير در ساختار پژوهشي وزارت آموزش و پرورش در شوراي عالي اداري اظهار داشت: اين طرح كه براساس آن مؤسسات پژوهشي سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي به پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش انتقال مي‌يابد، پس از امضاي رئيس جمهور در تاريخ 7 مهر براي اجرا به آموزش و پرورش ابلاغ شده است.

قدمي افزود: با ابلاغ اين مصوبه، پس از اين پژوهشكده‌هاي تابعه سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي كه شامل دو پژوهشكده «برنامه‌ريزي درسي» و «نوآوري‌‌هاي آموزشي» است، با هم ادغام شده و با تمام اختيارات، وظايف، نيروي انساني و امكانات به پژوهشگاه مطالعات وزارت آموزش و پرورش انتقال خواهد يافت.

وي ادامه داد: يكي از نتايج اين طرح، انتقال بودجه پژوهشي يك ميليارد توماني سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي به پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش خواهد بود.

* لزوم جلوگيري از موازي‌كاري در برنامه‌هاي پژوهشي آموزش و پرورش

قدمي با اشاره به مهمترين دلايل تصويب و اجراي اين طرح تصريح كرد: در مجموعه وزارت آموزش و پرورش كارهاي موازي بسياري به ويژه در رابطه با برنامه‌هاي پژوهشي انجام مي‌شود كه بر اين اساس براي يكپارچه‌سازي و مديريت منسجم كارها، پژوهش‌هاي كلان در حوزه برنامه‌ريزي درسي از سازمان پژوهش به پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش منتقل مي‌شود تا نتايج عملكرد اين سازمان در حوزه برنامه‌ريزي و تأليف كتب درسي از سوي يك مرجع بيروني ارزيابي شود.

رئيس پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش با تأكيد بر لزوم استقلال شأن پژوهش از فعاليت‌هاي اجرايي، خاطرنشان كرد: در عين حال انجام پژوهش‌هاي جزيي در رابطه با برنامه‌هاي درسي كه مقدمه تدوين كتب هستند، همچنان از سوي سازمان پژوهش دنبال مي‌شود كه از جمله آنها مي‌توان به نظرخواهي‌هاي محدود در مراحل 15 گانه تدوين كتاب براساس برنامه درسي يا طرح‌هاي اعتباربخشي به كتاب‌ اشاره كرد؛ همچنين نيازسنجي جزيي درباره لزوم ورود به برخي از حوزه‌هاي جديد آموزشي مانند نجوم يا فناوري‌هاي جديد از قبيل «نانو» و «بيو» نيز در اين سازمان انجام مي‌شود.

* انجام پژوهش‌هاي جزئي از سوي سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي

قدمي تصريح كرد: اما ارزيابي كتاب‌هايي كه در اين رابطه تأليف شده‌اند، نياز به يك طرح پژوهشي كلان دارد كه لازم است نهاد مستقلي مانند پژوهشگاه مطالعات اين كار را انجام دهد بنابراين به طور خلاصه پژوهش‌هاي اساسي و كلان كشوري در حوزه آموزش و پرورش از سوي پژوهشگاه مطالعات اين وزارتخانه و پژوهش‌هاي جزئي كه به نوعي در ذات برنامه‌ريزي درسي قرار دارد، از سوي سازمان پژوهش انجام مي‌شود.

وي افزود: علاوه بر اين، بررسي در رابطه با حوزه‌هاي مورد نياز براي تأليف كتب درسي و توصيه به سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي براي ورود به آن حوزه‌ها نيز از سوي پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش انجام مي‌شود زيرا پژوهشگاه وظيفه دارد تا افق اجرايي را رصد كرده و به دستگاه‌هاي اجرايي مانند سازمان پژوهش نسبت به ورود به اين افق‌هاي جديد توصيه كند.

قدمي ادامه داد: همچنين اين مركز بايد جهت‌گيري‌هاي وزارت آموزش و پرورش، الزامات شوراي عالي انقلاب فرهنگي و نيازهاي آينده نظام تعليم و تربيت را با هم در نظر بگيرد و بر اين اساس براي تأليف كتاب توصيه‌هاي لازم را به سازمان‌هايي مانند سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي ارائه كند.

وي در پايان خاطرنشان كرد: البته پس از اين نيز ميان پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش و سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي ارتباط تنگاتنگي برقرار خواهد بود كه حضور كارشناسان تأليف كتب درسي سازمان پژوهش در گروه‌هاي پژوهشي پژوهشگاه مطالعات نمونه‌اي از اين ارتباطات است.

*نيازهاي پژوهشي آموزش و پرورش نبايد با تغييرات جديد بر زمين بماند

حجت‌الاسلام و المسلمين محي‌الدين بهرام محمديان، معاون وزير آموزش و پرورش و رئيس سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي در گفت‌و‌گو با خبرنگار اجتماعي باشگاه خبري فارس «توانا» گفت: با تغييرات انجام شده در ساختار پژوهشي وزارت آموزش و پرورش، نبايد نيازهاي پژوهشي اين دستگاه بر زمين بماند.

وي با اشاره به ابلاغ طرح ادغام پژوهشكده‌هاي آموزشي سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي در پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش از سوي رئيس جمهور اظهارداشت: اين اقدام كه با هدف يكپارچه‌سازي فعاليت‌هاي پژوهشي وزارت آموزش و پرورش انجام شده است، موجب مي‌شود تا بودجه نسبتاً‌ مناسبي كه در پژوهشگاه مطالعات وجود دارد، در خدمت نيازهاي سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي قرار گيرد.

حجت‌الاسلام محمديان با بيان اينكه با اين تغييرات، نام سازمان پژوهش همچنان با عنوان «سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي» باقي خواهد ماند، گفت: پژوهش جزء جدايي‌ناپذير وظايف سازمان پژوهش است اما پس از اين تنها پژوهش‌هاي كاربردي يا حين عمل در اين سازمان و از طريق دفتر «برنامه‌ريزي و تأليف كتب درسي» و دفتر «آموزش‌هاي فني و حرفه‌اي» انجام خواهد شد.

* الحاق دو مؤسسه پژوهشي به پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش

حجت‌الاسلام محمديان ادامه داد: علاوه بر اين، پژوهش‌هاي بنيادي و كلان كه تاكنون توسط دو پژوهشكده «نوآوري‌هاي آموزشي» و «برنامه‌ريزي درسي» در سازمان پژوهش انجام مي‌شده است، با ادغام اين دو مؤسسه در پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، در اين مركز دنبال شده و نتايج آن به ما ابلاغ مي‌شود.

وي تصريح كرد: پس از اين تنها انجام پژوهش‌هاي كلان و بنيادي از حوزه مديريت سازمان پژوهش خارج مي‌شود اما سفارش انجام آنها با توجه به نيازهاي اين سازمان صورت گرفته و نتايج آن نيز در اختيار سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي قرار مي‌گيرد.

رئيس سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي درباره تغييرات احتمالي در بودجه پژوهشي يك ميليارد توماني اين سازمان پس از ادغام و اختصاص رديف اعتباري خاص به پژوهش‌هاي كاربردي اظهار داشت: اين موضوع در ساليان گذشته نيز مرسوم نبوده است كه براي پژوهش‌هاي جزئي رديف مستقل اعتباري درنظر گرفته شود.

* اختصاص 600 ميليون تومان به فعاليت‌هاي پژوهشي سازمان پژوهش در سال‌هاي گذشته

حجت‌الاسلام محمديان افزود: در سال‌هاي گذشته از اعتبارات داخلي خود به ‌طور ميانگين 300 تا 600 ميليون تومان را به كارهاي پژوهشي اختصاص مي‌داديم و در واقع رديف اعتباري خاصي نداشته‌ايم كه امروز قرار باشد از سازمان جدا شده و در اختيار پژوهشگاه قرار گيرد.

وي ادامه داد: همان اعتباري كه براي سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي اختصاص يافته بود، از طريق پژوهشگاه و در خدمت نيازهاي پژوهشي سازمان پژوهش هزينه مي‌شود.

حجت‌الاسلام محمديان درباره وضعيت آينده فعاليت سازمان پژوهش و پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش و نگراني از تداوم موازي‌كاري ميان آنها تصريح كرد: در اين رابطه بايد با مديريت از موازي‌كاري ميان اين دو مجموعه جلوگيري كنيم و بايد توجه داشت كه هر تصميمي به‌طور كلي ايرادها و اشكالات خاص خود را دارد اما در حال حاضر سياست وزارتخانه اين است كه اين فعاليت‌ها در قالب پژوهشگاه تجميع شود.

وي در پايان خاطرنشان كرد: با تغييرات انجام شده در ساختار پژوهشي وزارت آموزش و پرورش، نبايد نيازهاي پژوهشي اين دستگاه بر زمين بماند كه اين موضوع نيازمند هنر مديريتي است؛ در واقع اگر اين هنر را داشته باشيم، يك گام به جلو خواهيم رفت و در صورت درجا زدن، نشانه ضعف ما خواهد بود.

* وظايف سازمان پژوهش و پژوهشگاه‌ متفاوت است

علي كريمي فيروزجايي، رئيس كميته آموزش و پرورش مجلس در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعي باشگاه خبري فارس «توانا» اظهار داشت: جمع‌آوري، گردآوري، تحليل و در اختيار قرار دادن مجموعه پژوهش‌هايي كه به مسائل كلان و دراز مدت آموزش و پرورش برمي‌گردد از وظايف پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش است.

رئيس كميته آموزش و پرورش مجلس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس ادامه داد: بايد دستاوردها و يافته‌هاي در پژوهشگاه در اختيار تمام بخش‌ها قرار گيرد كه يكي از اين بخش‌ها سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي است.

وي اضافه كرد: سازمان پژوهش دو وظيفه مهم بر عهده دارد كه يكي برنامه‌ريزي درسي و ساز و كارهايي است كه بايد براي برنامه‌هاي آموزشي و درسي پيگيري شود و مبتني بر يافته‌هاي علمي، تحقيقات و پژوهش است و وظيفه دوم، تأليف كتاب‌هاي درسي است.

كريمي به ساختار پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش اشاره كرد و افزود: در حال حاضر پژوهشگاه به مجموعه عريض و طويلي تبديل شده است در حالي كه بايد مجموعه چابك و كوچكي باشد و با مجموعه پژوهشي خانواده آموزش و پرورش و مجموعه تحقيقاتي بيرون ارتباط بگيرد و آنها را فعال كند.

وي ادامه داد: معتقدم مجموعه بيش از 200 نفري پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش مي‌تواند با يك تيم 20 نفره فعاليت كند.