۲۰ شهريور ۱۳۹۱ - ۲۱:۴۰

جزیره لهجه‌‌ها در ایران کجاست؟

يك نويسنده و پژوهشگر گويشهاي سمناني گفت: مردم استان سمنان به حدود20 گویش متفاوت سخن می‌گویند و از همین رو سمنان را جزیره گویشها می‌گویند.
کد خبر : ۷۸۷۲۸

دكتر پرويز پژوم شريعتي با اشاره به مشکلات موجود در کتابت گویشهای سمنانی، گفت: بايد در نحوه کتابت و خط به شيوه واحدی برسیم که شاهد گونه‌های نوشتاری متفاوتی نباشیم و اين كار نيازمند همت جمعي همه گویشوران و بویژه نویسندگان و فعالان این حوزه است.

نويسنده كتاب تاريخچه دو هزار ساله گويش باستاني سمناني با اشاره به تاریخچه انتشار کتاب به گویش سمنانی، ادامه داد: اولين كتابي كه در مورد گويش سمناني به چاپ رسيد در سال 1914 و از كريستين سن دانماركي بود و بعد در سال 1335 كتاب ديوان پيمان يغمايي چاپ شد كه ديوان فارسي است ويك بخش 20 صفحه اي هم شعرهاي سمناني دارد.

وي ادامه داد: ضرب المثلهاي سمناني و واژه نامه گويشهاي سمناني عناوين دو كتاب از منوچهر ستوده هستند كه بعد از ديوان يغمايي به چاپ رسيده و بعد از آن چاپ كتاب به گویش های سمنانی تقریبا متوقف شد که در اوايل انقلاب دوباره آغاز شد و امروز تقريبأ هر سال يكي از دو كتاب به عرصه فرهنگ سمنان افزوده مي شود.

پژوم شريعتي با اشاره به تنوع گويشها در استان سمنان خاطر نشان كرد: اين تنوع گويشها به ريشه‌هاي قومي بر مي‌‌گردد.

نويسنده كتاب واژه نامه‌های سمناني علت تنوع و تفاوت در گويشها را مهاجرت اقوام آریایی به ايران دانست و گفت: با آمدن آريايي‌ها به ايران زبان آنها با بوميان در هم آميخت و تفاوتها را ايجاد كرد.

وی، خاطرنشان كرد: هر کدام از این گویش‌ها دربرگیرنده دنیایی از واژه‌های بکر و دست نخورده است، به طوری که هر شهر با شهری دیگر به کلی متفاوت است.

نظرات بینندگان
ایرانی
|
Germany
|
۰۲:۳۷ - ۱۳۹۱/۰۶/۲۳
۱
خطر جدایی میان مردم ایران از راه تفاوت خط وجود دارد، خط عنصر مهمی در فرهنگ و آموزش می‌باشد.
سیستم واحد الفبایی مشترک ایرانیان بر مبنای خط فارسی برای زبانها و گویشهای ایران، باعث وحدت جامعه ایران و امکان ارتباط راحت‌تر و استفادهء بهینه از امکانات آموزشی موجود خط فارسی است!
یک سیستم واحد و جامع الفبایی که تنها از اصوات و صامتهایی را در خط فعلی فارسی نیست را در آن اضافه شده باشد، مثلا در برخی زبان‌ها/گویش‌های ایرانی "ی" مجهول وجود دارد که میشود آن را با استفاده از کاراکترهای موجود فارسی-عربی معادلی برایش در نظر گرفت مثلا:
شیربچه/زن/مرد (فارسی تهرانی)=شئربچه/زن/مرد (فارسی جامی خراسان)
همچنین میبایست در جاهای لازم از اِعراب/حرکات نیز استفاده کرد مانند:
نورسید (نام خاص)/noorseyyed
نؤرِسید (صفت)/nowresid

نقد دیگران به معنی نفی و اهانت به آنها نیست؛ دربارهء فرضیهء مهاجرت آریایی‌ها به ایران، نقدهای بسیاری شده است، ولی با تحقیقات گستردهء جدید از جمله نظریات مرحوم دکتر جهانشاه درخشانی، آریاییان بومیان فلات ایران بوده اند که احتمالا از جنوب فلات به سمت شمال، بر اثر بالا آمدن آب دریاهای آزاد که در تاریخ استوره‌ها و ادیان به توفان جمشید یا نوح است در هشت هزارسال (8000) پیش به نواحی داخلی و خارج ایران از جمله به هند و اروپا مهاجرت کرده اند.
تفاوت زبانی و گویشی مردم آیایی‌زبان ایران ناشی از پدیدهء اختصاصی و محلی‌شدن زبان اجتماعات بشری است و تجربیات و مسائل محلی که شاید با نواحی دیگر فرق کند.
مثلا: کلمه قنات در نواحی پرباران شمال نمیتوانسته اتفاق افتاده باشد و از طرفی در بعضی نواحی بجای کلمهء قنات از کاریز استفاده میشود. این تفاوت ناشی از تفاوت خصوصیات محلی و پدیدهء اختصاصی‌شدن زبان در محل است و همین امر موجب تحول و تطور زبانی میشود.
مثلا تلفظ فارسی‌زبانان "کاریز" در روستای گراخک شاندیز در حومهء مشهد به صورت "کرز" بوده که آن را در تلفظ محله کاریزنو/kaariznow روستای گراخک به صورت " کرزنو/karzenow" میباشد!
جدادانستن مردم ایران تحت فرضیهء اثبات نشده مهاجرت نیکان ما از خارج از ایران بیشتر به درد تفرقه و قطع کردن ریشه‌های مشترک ایرانیان است. ما ایرانیان از هر نژاد و زبان و مذهب، همگی ایرانی هستیم و از حقوق انسانی برابر برخورداریم.
لطفا منتشر کنید.