جنگ آمریکا علیه ایران از طُرق مختلف بر اقتصاد جهانی تاثیر گذاشته و قیمت نفت، کود شیمیایی و سایر محصولات را به‌شدت افزایش داده و به طور مشخص، برای محبوب‌ترین میوه نزد آمریکایی‌ها دردسرساز شده است.
به گزارش صراط به نقل از شهر خبر، نیویورک‌تایمز گزارش داد: تجارت موز از گذشته‌های دور، نمونه‌ای از شاهکارهای لجستیکی بوده که کمتر به چالش‌های آن توجه شده است. در این صنعت، میوه‌ای حساس و آسیب‌پذیر باید هزاران کیلومتر از مناطق گرمسیری حمل شود تا در نهایت با قیمت هر عدد کمتر از ۲۵ سنت به فروش برسد. اکنون نیز با افزایش هزینه سوخت و سایر مواد موردنیاز تولیدکنندگان موز در پی جنگ ایران، اداره این کسب‌وکار از گذشته هم پیچیده‌تر شده است.
این شرایط فشار مالی به‌مراتب بیشتری بر تولیدکنندگان موز وارد کرده است؛ تولیدکنندگانی که با حاشیه سود اندک فعالیت می‌کنند و توان چندانی برای افزایش قیمت‌ها ندارند. تهدید بیماری‌ها، تغییرات اقلیمی، تعرفه‌های گمرکی و پدیده «ال‌نینو»ی امسال که شدت آن به‌طور استثنایی بالاست، مشکلات این صنعت را دوچندان کرده‌اند.
موز شاید بی‌ادعاترین میوه آمریکا باشد؛ محصولی ارزان‌قیمت که پای ثابت اسموتی‌ها و کافه‌های مدارس است. این میوه پرمصرف‌ترین در آمریکا به شمار می‌رود و هر آمریکایی به‌طور متوسط سالانه حدود ۸۰ عدد موز می‌خورد.
با این حال، موز سود چندانی برای فروشگاه‌های مواد غذایی یا شرکت‌های تولیدکننده آن ندارد. در عوض، فروشگاه‌ها این میوه را ارزان عرضه می‌کنند تا مشتریان بیشتری را به خرید ترغیب کنند. متوسط قیمت موز در آمریکا در ماه آگوست حدود ۶۵ سنت به ازای هر پوند(حدود ۴۵۳ گرم) بود؛ قیمتی که با وجود افزایش هزینه‌ها، طی دهه گذشته تغییر چندانی نکرده است.
دَنی دوما، معاون ارشد شرکت «دل‌مونته» آمریکای شمالی، می‌گوید که «همه‌چیز در حال گران‌تر شدن است. اگر از من بپرسید، این یک بحران است.» به‌رغم این وضعیت، شرکت دل‌مونته همچون سایر تولیدکنندگان بزرگ موز، از جمله چیکیتا، دول و فایفس، حجم عظیمی از این میوه را به آمریکا وارد می‌کند.
افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل ناشی از جنگ ایران
نیویورک تایمز برای درک بهتر تاثیر جنگ، مسیر یک کانتینر موز را از یک کشتی تا یک فروشگاه مواد غذایی در پنسیلوانیا دنبال کرد؛ مسیری در حدود ۲۵۰۰ مایل از مزرعه محل کشت موز تا قفسه فروشگاه.
گرچه بسیاری از کشاورزان و فروشندگان مواد غذایی در پی جنگ با افزایش هزینه‌ها روبه‌رو شده‌اند، صنعت موز آسیب بیشتری دیده است؛ زیرا این میوه باید مسافت‌های طولانی را طی کند و در تمام مسیر با دقت در دمای پایین نگهداری شود.
قیمت گازوئیل، که برای به حرکت درآوردن کامیون‌های یخچال‌دار شرکت مواد غذایی دل‌مونته ضروری است، از آغاز جنگ که هفت ماه پیش شروع شد، حدود ۷۰ درصد در آمریکا افزایش یافته و در بازه‌ای از ۶ دلار به ازای هر گالن نیز فراتر رفته است. همچنین، قیمت سوخت سنگین مورد استفاده کشتی‌ها و سوخت موردنیاز سامانه‌های آبیاری کشاورزان در آمریکای مرکزی و جنوبی نیز به‌شدت جهش کرده است.
کود شیمیایی موردنیاز مزارع موز هم گران‌تر شده است؛ زیرا بخش زیادی از آن از گاز طبیعی تولید می‌شود که از خاورمیانه می‌آید. افزایش هزینه حمل‌ونقل همچنین به محصولات دیگری همچون بسته‌بندی‌های مقوایی و پلاستیکی و مواد شیمیایی‌ای سرایت کرده است که کشاورزان برای جلوگیری از ابتلای موزها به آفت، روی آنها اسپری می‌کنند.
گرچه دولت دونالد ترامپ(رئیس جمهوری آمریکا) بارها مدعی پایان جنگ با ایران شده اما این آتش‌بس‌ها تاکنون پایدار نبوده‌اند. عبور کشتی‌ها از خلیج فارس و تنگه هرمز، مسیری که پیش‌تر برای جابه‌جایی حدود یک-سوم کود شیمیایی جهان و یک-چهارم نفت دریایی به کار می‌رفت، همچنان بسیار کمتر از سطح پیش از جنگ است.
هرچند (به ادعای واشنگتن) حجم نفتی که از خاورمیانه خارج می‌شود، از گذشته بیشتر شده، اما قیمت جهانی نفت در هفت ماه گذشته بارها از ۱۰۰ دلار به ازای هر بشکه فراتر رفته است. به گفته محمد عباس، رئیس شرکت دل‌مونته، «در سراسر زنجیره تامین، همه‌چیز به انرژی وابسته است.»
تهدید آفت و بیماری‌ها
به نوشته نیویورک‌تایمز، نگرانی شرکت‌های فعال در صنعت کشت موز این است که افزایش قیمت نهاده‌ها، کشاورزان را وادار کند تا مصرف کود و مواد شیمیایی برای مقابله با آفت‌ها را کاهش دهند؛ اقدامی که می‌تواند محصول سال آینده را کمتر کند. برخی کشاورزان آمریکای مرکزی هم‌اکنون کشت موز را کنار گذاشته و به کاشت آناناس روی آورده‌اند.
افزایش هزینه‌ها همچنین ممکن است توان این صنعت برای سرمایه‌گذاری در تولید گونه‌های مقاوم به بیماری را کاهش دهد. موزی که آمریکایی‌ها می‌شناسند، یعنی گونه‌ای با ساختار ژنتیکی همگن به نام «کاوندیش»، در معرض خطر قارچ‌ها و ویروس‌هایی قرار دارد که در آمریکای جنوبی در حال گسترش هستند.
شرکت‌ها به طور چراغ‌خاموش در حال بررسی گزینه‌های ژنتیکی جایگزین هستند تا در صورت فروپاشی عرضه جهانی موز، راهی برای ادامه تولید داشته باشند؛ تلاشی که به سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی نیاز دارد.
یک تولیدکننده کوچک موز در شمال پرو، می‌گوید که قارچ پاناما یک-سوم دره‌های منطقه او که در آنها موز کشت می‌شد را محو و او و دیگر کشاورزان را مجبور کرده است مزارع خود را به مناطق دیگری منتقل کنند. این منطقه پنج سال پیش ۱۲ کانتینر موز تولید می‌کرد، اما اکنون کشاورزان به سختی تنها یک کانتینر را پر می‌کنند.
فشارهای ناشی از جنگ ایران نیز مشکلات تولیدکنندگان موز را تشدید کرده است. به گفته این تولیدکننده، «هزینه‌ها امسال ۲۵ تا ۳۰ درصد افزایش یافته و بانک‌ها و دولت حمایت چندانی از تولیدکنندگان نمی‌کنند.» با این حال، او می‌گوید که هنوز قیمت موزهای تولیدی خود را افزایش نداده است؛ زیرا قراردادهای سالانه قیمت فروش را از پیش تعیین کرده‌اند. اما به گفته وی، «در نهایت مصرف‌کنندگان مناطق ثروتمندتر باید بهای بیشتری برای موز بپردازند.»