به گزارش صراط به نقل از ایرنا، نشست تخصصی «ابعاد سیاسی و حقوقی جنگ‌های آمریکا و اسرائیل علیه ایران» روز چهارشنبه ۱۵ مهر در دانشگاه «تربیت مدرس» به همت «انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد» برگزار شد.
سید محمدکاظم سجادپور، استاد روابط بین‌الملل و عضو هیات علمی دانشکده روابط بین‌الملل به کالبدشکافی چندلایه این رویارویی از منظر نظریه بازیگران، ماهیت بدیع و تکنولوژیک تخاصم، بازتاب‌های سیستمی آن در ساختار قدرت جهانی و خطرات بازگشت ادبیات استفاده از تسلیحات هسته‌ای پرداخت.
جنگ اخیر را نمی‌توان صرفاً تقابل ایران و آمریکا و رژیم صهیونیستی دانست
سجادپور در مطلع سخنان خود با ادای احترام به پایداری ملی در مواجهه با خطرات اخیر اظهار داشت: نبردی که کشور ما پشت سر گذاشت، بی‌تردید یکی از استثنایی‌ترین و بزرگ‌ترین جنگ‌ها و تجاوزات در طول تاریخ معاصر ایران به شمار می‌رود. برای صورتبندی این رخداد از منظر دانش روابط بین‌الملل، نخستین گام شناخت کنشگران اصلی است. در این تقابل، ما نه با دو بازیگر منفرد، بلکه با طیف گسترده‌ای از بازیگران مستقیم و غیرمستقیم روبه‌رو بودیم؛ از ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی گرفته تا کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس، پاکستان و حتی بازیگران فرامنطقه‌ای که به دلیل اهمیت حیاتی تنگه هرمز و بازارهای انرژی درگیر معادله شدند.
وی با اشاره به وجود رقابت‌های چندلایه در درون هر یک از این کنشگران افزود: نکته بنیادین در تحلیل بازیگران این است که هیچ‌یک از آنان یک بلوک یکپارچه نیستند. در درون هیئت حاکمه و ساختار قدرت ایالات متحده شاهد شکاف‌های عمیق راهبردی و منازعات درونی هستیم. علاوه بر این، هر یک از این طرف‌ها پیوسته در حال شکل‌دهی و بازتولید «روایت» (Narrative) مد نظر خود در سطح افکار عمومی جهان هستند؛ روایاتی که گاه از صبح تا عصر دستخوش دگرگونی می‌شوند. این تنوع و سیالیت فوق‌العاده کنشگران موجب شده که هیچ تحلیل‌گری نتواند با قطعیت مطلق درباره تحولات کوتاه‌مدت یا پیامدهای قطعی فردا داوری کند.
ایران در جنگ اخیر با فناوری نظامی، عملیات سایبری و هوش مصنوعی روبه‌رو بود
این استاد برجسته روابط بین‌الملل با بررسی سرشت جنگ‌های نوین تصریح کرد: تجاوز اخیر به کشور ما با جنگ‌های کلاسیک گذشته تفاوت‌های بنیادین داشت. ما در این نبرد در واقع درگیر یک «جنگ تکنولوژی» بودیم؛ میدانی که در آن پیچیده‌ترین فناوری‌های نظامی، عملیات‌های سایبری و ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی به کار گرفته شد تا محاسبات و زیرساخت‌های دفاعی را مختل کنند. با این حال، جامعه مهندسی توانمند و ظرفیت‌های بومی ایران توانست در برابر این موج فوق‌پیشرفته بایستد و پیچیدگی‌های فنی دشمن را مهار کند.
سجادپور شاخصه دیگر این تخاصم را «فراگیری اهداف متجاوز» دانست و گفت: هدف این تهاجم محدود به سایت‌های نظامی نبود، بلکه کلیت بقا و حتی جامعه مدنی ایران هدف قرار گرفت. هدف قرار دادن زیرساخت‌های انرژی مانند مخازن سوخت و تهدیدات علنی علیه مردم، گواه روشنی بر شکستن آشکار قواعد حقوق بین‌الملل بشردوستانه است. اوج این هنجارشکنی زمانی آشکار شد که بالاترین مقام دولت متجاوز پشت تریبون مجمع عمومی سازمان ملل متحد — نهادی که بر مبنای صلح‌طلبی و نفی تجاوز شکل گرفته — ایستاد و صراحتاً سخن از نابودی یک ملت باسابقه به میان آورد. همچنین شلیک بیش از ۱۳۰۰ موشک و پرتابه در این تقابل نشان‌دهنده ابعاد بی‌سابقه این تعرض نظامی بود.
جنگ علیه ایران، ضربه راهبردی و حیثیتی به آمریکا وارد کرد
عضو هیات علمی دانشکده روابط بین‌الملل با اشاره به ناکامی طراحان جنگ در تحمیل نظم هژمونیک منطقه‌ای یادآور شد: این تجاوز به عنوان ابزاری برای تثبیت برتری هژمونیک جهانی طراحی شد، اما در دستیابی به اهداف ساختاری خود کاملاً ناکام ماند. طی هفت ماه گذشته، ارزیابی‌های نخبگان روابط بین‌الملل نشان می‌دهد شرایطی کاملاً متفاوت در صحنه بین‌المللی رقم خورده است. کنشگری مقتدرانه ایران را در هدایت روندهای نوظهور جهانی نمی‌توان نادیده گرفت.
وی تأکید کرد: این جنگ ضربه حیثیتی و استراتژیک سنگینی به ایالات متحده وارد کرد. موقعیت اخلاقی واشنگتن در افکار عمومی جهانی به پایین‌ترین سطح ممکن سقوط کرد؛ مسئله‌ای که در رقابت بزرگ قدرت‌ها، به‌ویژه در رویارویی ژئوپلیتیک با چین، به نفع رقبای آمریکا تمام شد. علاوه بر این، تشدید بی‌اعتمادی متحدان سنتی به چترهای امنیتی ایالات متحده، کارایی بازدارندگی سنتی واشنگتن را با تردیدهای راهبردی جدی روبه‌رو ساخت.
عادی‌سازی استفاده از سلاح هسته‌ای از پیامدهای خطرناک جنگ علیه ایران است
سجادپور یکی از نگران‌کننده‌ترین پیامدهای امنیتی این تهاجم را احیای تهدیدات هسته‌ای خواند و تصریح کرد: یکی از پیامدهای بسیار تلخ و خطرناک این برهه، تلاش رسانه‌ای و محفلی بخشی از جریان‌ها برای «عادی‌سازی استفاده از سلاح هسته‌ای» است؛ روندی مخرب که مشابه آن را در برخی تحلیل‌های منازعه اوکراین نیز دیده‌ایم. نظام بین‌الملل امروز در میان دو قطب متضاد حرکت می‌کند؛ از یک سو نمادهای نظمی جهانی نظیر سازمان ملل با حضور تمامی کشورها وجود دارند، و از سوی دیگر آشفتگی و هرج‌ومرج ناشی از تجاوزات یک‌جانبه، بنیان‌های این نظم را متزلزل کرده است.
عضو هیات علمی دانشکده روابط بین‌الملل در جمع‌بندی مباحث خود خاطرنشان کرد: این رویارویی اثبات کرد که اتاق‌های فکر، بنگاه‌های رسانه‌ای و پلتفرم‌های تحقیقاتی دشمن، بیرون از میدان جنگ نیستند، بلکه بازوهای عملیاتی همین تخاصم جدید به شمار می‌روند. هدف غایی مجموعه دشمنان صرفاً ضربه آنی نبوده، بلکه تلاش برای «تضعیف تدریجی ایران» است. پایداری تاریخی، هویت دینی و توانمندی‌های درونی جامعه همواره چراغ‌های امید برای عبور از مراحل پرمخاطره بوده‌اند و امروز وظیفه داریم در برابر این راهبرد تضعیف تدریجی، در تمامی عرصه‌های نظامی، سیاسی، حقوقی، دیپلماتیک و علمی به صورت منسجم بایستیم.
به گزارش ایرنا، در نشست تخصصی «ابعاد سیاسی و حقوقی جنگ‌های آمریکا و اسرائیل علیه ایران» در دانشگاه تربیت مدرس، سیدمحمدکاظم سجادپور، عضو هیأت علمی دانشکده روابط بین‌الملل، قدرت احمدیان، عضو هیأت علمی دانشگاه رازی، فریده محمدعلی‌پور، عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی، محسن عبدالهی، عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی، سیدحسین سادات میدانی، عضو هیأت علمی دانشکده روابط بین‌الملل، پوریا عسکری، عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی و علی‌اکبر سیاپوش، دانش‌آموخته و پژوهشگر حقوق بین‌الملل به سخنرانی پرداختند.