مسعود پزشکیان در جریان حضور در نیویورک و در حاشیه هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل با شبکه سیبیاس آمریکایی گفت و گویی تفصیلی داشت و در این گفتوگو به تشریح و تبیین مواضع جمهوری اسلامی ایران درباره موضوعات مختلف داخلی، منطقهای و بینالمللی پرداخت.
رئیسجمهور علاوه بر تشریح دیدگاههای جمهوری اسلامی ایران درباره تحولات منطقه، مناسبات تهران و واشنگتن و روند مذاکرات هستهای، بر آمادگی ایران برای ادامه مسیر دیپلماسی و گفتوگو تأکید کرد.
پزشکیان با اشاره به تجربه توافقهای پیشین و نقض تعهدات طرف مقابل، بازسازی اعتماد و پایبندی عملی به توافقات را از الزامات تداوم مذاکرات دانست و تصریح کرد که ایران در چارچوب قوانین و تعهدات بینالمللی، آمادگی گفتوگو درباره موضوع هستهای و سازوکارهای نظارتی را دارد.
رئیسجمهور همچنین در پاسخ به پرسشهایی درخصوص رویکرد ایران در زمینه بازگشت به مذاکرات آمریکا، ضمن تأکید بر اهمیت دیپلماسی، شرایط کنونی روابط دو کشور و فضای بیاعتمادی ایجادشده را مورد توجه قرار داد و گفت تهران برای رسیدن به تفاهم، خواهان تضمین پایبندی طرف مقابل به تعهدات خود است.
پزشکیان در بخش دیگری از این گفتوگو، مواضع ایران درباره تحولات منطقه، جنگ و پیامدهای آن، تحریمهای اقتصادی و مسایل داخلی را تشریح کرد و بر ضرورت حلوفصل اختلافات از مسیر گفتوگو، احترام متقابل و رعایت اصول و قواعد بینالمللی تأکید داشت.
مشروح گفتوگو رئیس جمهور اسلامی ایران با شبکه سیبیاس به شرح زیر است:
مجری: اینجا در نیویورک، وزیر خارجه ایران از طریق میانجیگران به آمریکا یک پیشنهاد داد که تنگه هرمز را باز خواهد کرد پس از هفت روز اگر شرایطش برآورده شود. در آن مقطع، گفتوگوها درباره پایان جنگ و احتمالا برنامه هستهای شروع خواهد شد. کی فکر میکنید از آمریکا پاسخ دریافت خواهید کرد؟
رئیس جمهور: این پیام اگر به دست رئیسجمهور آمریکا و یا گفتوگو کنندگان برسد، از همان روزی کهپذیرفتند فرآیند آغاز خواهد شد.
شما و پرزیدنت ترامپ قرارداد در ماه ژوئن امضا کردید، اما به دلیل اختلاف نظر بر سر خطوط کشتیرانی از بین رفت و بعد سپاه شروع به شلیک به سوی کشتیهایی کرد که به گفته آن در مسیر غیرمجاز حرکت میکردند آیا همه آن موارد برای عبور از تنگه رفع شدند؟
ما پیشتر با آمریکا توافق کردیم، توافقی که در اسلامآباد شکل گرفت و به امضای روسای جمهور ۲ کشور رسید، براساس آن پیش میرفتیم، اما متاسفانه این روند قطع شد، اکنون نیز چهارچوبی در همان مسیر و با همان اهداف مدنظر است. اکنون درخواستهایی که در آن تفاهم وجود داشت مرحلهبندی شده که براساس آن حرکت کنیم، و اگر آمریکا بپذیرد که روند گذشته پیگیری شود، همه چیز به حالت قبل بازخواهد گشت.
این آمریکاست که اکنون راه ما را بسته است، طبیعی است که ما هم راه را بستهایم، اینها مسایلی است که باید به صورت دوجانبه باز شود تا بنشینیم بر سر میز مذاکره با هم گفتوگو کنیم.
اگر پرزیدنت ترامپ این طرح را بپذیر آیا میتوانید تضمین بدهید که نظامیان شما پایبند خواهند بود؟
در مورد سایر مسایلی که تفاهم کرده بودیم نیز اصولاً باید طبق تفاهم عمل میکردیم، ما هم اکنون نیز به تفاهمنامه پایبندیم، طبیعی است که در مسیر (اجرا) ممکن است اشکالاتی پیش بیاید، یک روند درگیری اگر بخواهد به آرامش (صلح) برسد، باید با گفتوگو و اندکی صبر و تحمل پیش رود، اما این توافق شکل نگرفت و متأسفانه عدولی که از تفاهمنامه صورت گرفت، میتوانست با گفتوگو حل شود، اما نهایتاً به از بین رفتن تفاهمنامه منجر شد. میتوانستیم اجازه ندهیم کار به اینجا برسد و با گفتوگو مسئله را حل کنیم، یک ماه صبر کردن کار سختی نبود، اگر یک ماه صبر میکردند، براساس تفاهمنامه اسلامآباد تمام مسیر قرار بود باز شود و مابقی مراحل تفاهمنامه نیز میتوانست ادامه پیدا کند، اما تعجیلی که در کار شکل گرفت، تفاهم را با مشکل مواجه کرد.
پرزیدنت ترامپ گفت که برای ملاقات با شما آمادگی دارد، آیا شما برای گفتگوی مستقیم با او آمادگی دارید؟
ما به آنچه تعهد میکنیم پایبندیم. آنچه که در این روند باعث قطع مسیر تفاهم شد، عدم پایبندی به توافق توسط طرف مقابل بود، آنها به آنچه تعهد کردند، عمل نکردند. قرار بود مسیرهای تردد بین ایران و عمان، و با هماهنگی این دو کشور مشخص شود، قرار بود اگر کشتی قصد تردد در خارج از این مسیر را دارد با ما هماهنگ کند که نکردند و کار به درگیری کشید. اگر بر اساس چهارچوب تفاهم عمل کنند، همه ما پایبند خواهیم بود.
پس حالا آماده نیستید با ایشان دیدار کنید؟
اکنون جو بیاعتمادی عمیقی بین ایران و آمریکا به وجود آمده است، دلیل آن هم این است که ما تا کنون چندین بار با آمریکا گفتوگو کردهایم، در برجام به تفاهم رسیدیم، بعد از چندین ماه گفتوگو و توافق رئیسجمهور آمریکا (ترامپ) آن توافق را پاره کرد.
پس از اینکه دولت چهاردهم مسئولیت را به عهده گرفت نیز دوباره نشستیم و با هم گفتوگو کردیم، در میانه گفتوگو به ما حمله کردند، بمباران کردند، اسرائیل و پس از آن آمریکا جنگ علیه ملت ایران را آغاز کردند و تعداد زیادی از فرماندهان، مسئولان و دانشمندان ما را شهید کردند.
پس از جنگ، مجدد گفتوگو کردیم، بار دیگر در هنگام گفتوگوها، رهبر ما را شهید کردند، فرماندهان ما را شهید کردند، دانشمندان ما را شهید کردند و ۱۶۸ کودک بیگناه مدرسه شجره طیبه میناب را به شهادت رساندند، آنها حتی زیرساختهای ما را هدف قرار دادند. ما بار دیگر نشستیم و گفتوگو کردیم و در این گفتوگوها به یک تفاهم دست یافتیم، اما آنها بار دیگر این تفاهم را زیرپا گذاشتند و آنرا بر هم زدند.
ما در ابتدا باید بدانیم بر سر چه میخواهیم تفاهم کنیم. وقتی به آنچه نوشته و امضا شده عمل نمیکنیم، آیا با گفتوگو میتوانیم به آن عمل کنیم؟ ابتدا باید جو بیاعتمادی ایجاد شده شکسته شود، این موضوع نیز با عمل به آنچه نوشتیم عملی میشود. آمریکا باید در عمل نشان دهد که به فکر ساقط کردن حکومت و نظام ما نیست.
شما خودتان را به جای ما بگذارید، اگر کسی بیاید و رهبرتان را شهید کند و بعد به توافقی که کردید، عمل نکند. عکسالعملتان چه خواهد بود؟
پس پیشنهادی که شما برای دیپلماسی میدهید تا گفتوگو را شروع کنید برای اعمال محدودیت بر برنامه هستهای ایران هست نه کنار گذاشتن آن است.
ما موافقیم، در گفتوگوهای قبلی نیز (بر سر این موضوع) به تفاهم رسیده بودیم، آنها تفاهم را زیر پا گذاشتند، ما به دنبال سلاح هستهای نیستیم، در چهارچوب انپیتی و سایر چارچوبهای بینالملل این مسایل قابل تفاهم است، اما متأسفانه آنها قوانین بینالمل