به گزارش صراط به نقل از فارس: طرح «عضویت سراسری» کتابخانههای عمومی کشور با هدف گسترش دسترسی مردم به خدمات کتابخانهای در حالی اجرایی شده است که جزئیات آن، از میزان و نحوه استفاده از خدمات رایگان گرفته تا تفاوت عضویت پایه و عضویت سالانه، برای برخی مخاطبان ابهامهایی ایجاد کرده است.آزاده نظربلند، دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور، در گفتوگو با خبرنگار فارس درباره جزئیات این طرح توضیح داد و تأکید کرد که عضویت سراسری به معنای محدود شدن عضویت افراد به یک کتابخانه نیست و اعضا میتوانند از کتابخانههای عمومی سراسر کشور استفاده کنند.
عضویت رایگان به معنای امانت یک کتاب در کل دوره عضویت نیست
نظربلند درباره ابهام مربوط به «امانت یک جلد کتاب» در عضویت سراسری گفت: منظور از امانت یک جلد کتاب این نیست که عضو در کل دوره عضویت خود فقط امکان امانت گرفتن یک کتاب را دارد، بلکه در هر نوبت امانت که بازهای یک تا ۱۴ روزه را شامل میشود، عضو میتواند یک نسخه کتاب را از هر کتابخانه عمومی در سراسر کشور به امانت بگیرد.وی افزود: پس از تحویل کتاب، امکان امانت گرفتن کتاب دیگری برای عضو فراهم میشود و اگر عضو تا پایان مهلت ۱۴ روزه همچنان به کتاب نیاز داشته باشد، میتواند امانت آن را تمدید کند.
عضویت سراسری، محدود به کتابخانه محل ثبتنام نیست
دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور درباره امکان استفاده اعضای سراسری از کتابخانههای مختلف نیز اظهار کرد: در عضویت سراسری، هر عضو میتواند از کتابخانههای عمومی سراسر کشور استفاده کند و عضویت او محدود به کتابخانهای که در آن ثبتنام کرده، نیست.نظربلند ادامه داد: بنابراین عضو میتواند در هر نوبت، یک نسخه کتاب را از هر کتابخانه عمومی در هر نقطه از ایران به امانت بگیرد و پس از تحویل آن، کتاب دیگری را از کتابخانهای دیگر امانت بگیرد.
استفاده از سالن مطالعه شرایط جداگانهای دارد
وی در پاسخ به این سؤال که آیا عضویت سراسری رایگان شامل استفاده از سالن مطالعه نیز میشود، گفت: استفاده از سالن مطالعه شرایط متفاوتی دارد و برای استفاده از فضای مطالعه، فرد باید حق عضویت سالانه همان کتابخانهای را که قصد استفاده از سالن مطالعه آن را دارد، پرداخت کند.دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور البته تأکید کرد: این موضوع به معنای آن نیست که بدون عضویت سالانه، امکان استفاده از سالن مطالعه وجود ندارد؛ در حال حاضر استفاده محدود و موردی از سالن مطالعه بدون پرداخت حق عضویت سالانه نیز برای افراد فراهم است.
حق عضویت سالانه در ازای خدمات گستردهتر است
نظربلند درباره خدماتی که در قبال پرداخت حق عضویت سالانه ارائه میشود، بیان کرد: عضویت سالانه امکان استفاده از خدمات گستردهتری را برای اعضا فراهم میکند؛ از جمله افزایش تعداد کتابهای قابل امانت در هر نوبت، استفاده از فضاهای مطالعه، شرکت در دورههای آموزشی، استفاده از کمد امانت، دسترسی به پایگاههای اطلاعاتی و رزرو و استفاده از فضاهای مطالعه ویژه.وی درباره مبنای تعیین مبلغ حق عضویت نیز توضیح داد: حداقل حق عضویت سالانه بر اساس ۲۵ درصد میانگین قیمت خرید یک جلد کتاب در فروردینماه هر سال تعیین میشود. میانگین قیمت خرید کتاب در فروردینماه سال ۱۴۰۴، ۲۲۱ هزار تومان بوده و بر همین اساس، حداقل حق عضویت در سال ۱۴۰۴، ۵۵ هزار تومان تعیین شد.نظربلند افزود: با توجه به شرایط کشور، این مبلغ در سال ۱۴۰۵ افزایش پیدا نکرده است. در برخی کتابخانههای مرکزی و بزرگ که خدمات متنوعتر و امکانات بیشتری دارند نیز حق عضویت متناسب با سطح خدمات، از ۲۷۵ تا ۵۵۰ هزار تومان تعیین شده است.
امانت پنج کتاب و استفاده از اتاقکهای VIP با عضویت سالانه
دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور درباره منظور از «استفاده حداکثری» از خدمات کتابخانهای گفت: منظور این است که عضو بتواند از طیف کاملتری از خدمات کتابخانه استفاده کند؛ از جمله امانت گرفتن تا پنج جلد کتاب در هر دوره ۱۴ روزه.وی ادامه داد: رزرو سالنهای مطالعه عمومی و پژوهشگران آقایان و بانوان، اتاقکهای مطالعه اختصاصی (VIP)، اتاقکهای مطالعه و استراحت اختصاصی (CIP)، اتاقهای مطالعه گروهی و استفاده از کمدهای ویژه نگهداری وسایل نیز از جمله این خدمات است.نظربلند افزود: اعضا همچنین میتوانند از خدمات مرجع مجازی و دانلود مقالات از پایگاههای علمی استفاده کنند و در دورهها و کلاسهای آموزشی حضوری ثبتنام و شرکت داشته باشند. استفاده از اینترنت پرسرعت وایفای نیز از دیگر خدماتی است که در چارچوب عضویت سالانه ارائه میشود.
احراز دهکهای یک تا سه کاملاً سیستمی است
وی درباره رایگان بودن عضویت برای دهکهای یک تا سه و نحوه احراز آن اظهار کرد: احراز دهکهای یک تا سه بهصورت کاملاً سیستمی انجام میشود و اطلاعات شهروندان از طریق سامانههای برخط دولت دریافت و بررسی خواهد شد.دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور تأکید کرد: بنابراین متقاضی برای استفاده از این امکان نیازی به ارائه هیچ مدرکی ندارد.
نظربلند درباره اینکه آیا رایگان بودن عضویت دهکهای یک تا سه شامل خدمات پولی کتابخانهها نیز میشود، گفت: رایگان بودن عضویت برای دهکهای یک تا سه صرفاً شامل پرداخت حق عضویت است و به این معنا نیست که همه خدماتی که برای سایر اعضا هزینه دارد، برای این گروه نیز رایگان خواهد بود.وی افزود: استفاده از سایر خدمات کتابخانهای، مطابق ضوابط و تعرفههای مربوط به همان خدمت خواهد بود.
تغییر دهک در طول سال، عضویت را تغییر نمیدهد
دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور درباره وضعیت عضویت فردی که پس از عضویت رایگان، دهک اقتصادی او تغییر کند نیز توضیح داد: عضویت پیشرفته در کتابخانه اعتباری یکساله دارد و تا پایان دوره یکساله قابل تغییر نیست.نظربلند ادامه داد: برای تمدید عضویت سالانه، وضعیت جدید دهکبندی عضو ملاک عمل قرار میگیرد.
عضویت سراسری، «رایگان و پولی» کردن کتابخانهها نیست
وی در پاسخ به این برداشت که طرح جدید، کتابخانههای عمومی را از یک مدل عضویت واحد به دو سطح «خدمات رایگان و خدمات پولی» منتقل میکند، گفت: دقیقاً نمیتوان این طرح را حرکت از یک مدل عضویت به دو سطح «رایگان و پولی» دانست.نظربلند با اشاره به تفاوت کتابخانهها از نظر امکانات، زیربنا و تنوع خدمات اظهار کرد: با توجه به این تفاوتها، تعریف یک عضویت واحد برای همه کتابخانهها منطقی نیست.وی افزود: نکته مهم این است که پیش از اجرای عضویت سراسری، عضویت در کتابخانه مستلزم پرداخت حق عضویت بود، اما با اجرای این طرح، همه شهروندان ایرانی بهصورت دائمی عضو پایه کتابخانههای عمومی میشوند و بدون پرداخت هیچ مبلغی، امکان امانت گرفتن یک کتاب را خواهند داشت.
دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور در پایان تأکید کرد: عضویت سراسری پایه در واقع گامی برای گسترش دسترسی مردم به کتاب و کتابخانه است و در کنار آن، خدمات گستردهتر و ویژهتر همچنان در چارچوب عضویت و تعرفههای مربوط ارائه میشود.
