به گزارش صراط به نقل از انتخاب، این یک باور اشتباه است که جوش و آکنه فقط مربوط به دوران بلوغ است. افراد ممکن است حتی در بزرگسالی نیز به دلایل مختلف دچار آکنه شوند. در ادامه، با مهمترین این عوامل از زبان یک متخصص پوست آشنا میشویم.
جوشها معمولاً با دوران نوجوانی مرتبط هستند؛ دورهای که تغییرات هورمونی میتواند باعث افزایش تولید چربی در پوست شود. اما آکنه همیشه با پایان دوران نوجوانی از بین نمیرود. بسیاری از افراد در دهههای ۲۰، ۳۰ و حتی ۴۰ سالگی نیز همچنان دچار جوش میشوند.
مهمترین دلایل آکنه در بزرگسالی
* تغییرات هورمونی
* استرس
* محصولات مراقبت از پوست که منافذ را مسدود میکنند
* شستوشوی بیش از حد صورت
* رژیم غذایی نامناسب
* برخی داروها
* مشکلات و اختلالات هورمونی زمینهای
* آیا بهداشت نامناسب باعث آکنه بزرگسالی میشود؟
* چه زمانی باید به متخصص پوست مراجعه کرد؟
تغییرات هورمونی
تغییرات هورمونی یکی از شایعترین دلایل ایجاد آکنه در بزرگسالی است.
هورمونهایی به نام آندروژنها میتوانند تولید «سبوم» یا همان چربی طبیعی پوست را افزایش دهند. سبوم به مرطوب نگه داشتن پوست کمک میکند، اما اگر بیش از حد تولید شود، میتواند با سلولهای مرده پوست ترکیب شده و منافذ و فولیکولهای مو را مسدود کند. در چنین شرایطی زمینه برای ایجاد آکنه فراهم میشود.
نوسانات هورمونی ممکن است در دوران بارداری، قاعدگی و سایر مراحل زندگی رخ دهد. بعضی از زنان، بهویژه در روزهای قبل از شروع پریود، بیشتر در ناحیه خط فک، چانه و قسمت پایین صورت جوش میزنند.
آکنه هورمونی همچنین ممکن است در اثر تغییر سطح هورمونها یا برخی بیماریهای زمینهای بیشتر شود.
استرس
استرس مستقیماً باعث ایجاد هر نوع جوشی نمیشود، اما میتواند در بروز آکنه نقش داشته باشد یا جوشهای موجود را تشدید کند.
هنگامی که تحت فشار و استرس هستید، بدن هورمونهایی ترشح میکند که میتوانند بر میزان تولید چربی و التهاب پوست تأثیر بگذارند. استرس همچنین میتواند خواب و عادتهای روزمره را مختل کند و بهطور غیرمستقیم روی سلامت پوست اثر بگذارد.
برای مثال، ممکن است در زمان استرس بیشتر صورت خود را لمس کنید، روتین همیشگی مراقبت از پوست را کنار بگذارید یا به مصرف خوراکیها و نوشیدنیهایی روی بیاورید که معمولاً در رژیم غذاییتان جایی ندارند.
بنابراین مدیریت استرس از طریق فعالیت بدنی منظم، خواب کافی، روشهای آرامسازی و استراحتهای کوتاه در طول یک روز شلوغ، هم برای سلامت عمومی و هم برای سلامت پوست مفید است.
محصولات مراقبت از پوست ممکن است منافذ را مسدود کنند
گاهی اوقات محصولاتی که برای مراقبت از پوست استفاده میکنید، خودشان میتوانند باعث ایجاد جوش شوند.
دکتر وادوا میگوید: «کرمهای سنگین، محصولات آرایشی چرب، برخی ضدآفتابها یا محصولات مو ممکن است در بعضی افراد باعث مسدود شدن منافذ شوند. محصولاتی که با پیشانی، شقیقهها یا گونهها تماس دارند، بهخصوص اگر جوشها در همین نواحی ظاهر شوند، میتوانند نقش داشته باشند.»
بهتر است محصولاتی را انتخاب کنید که روی آنها عبارت Non-comedogenic (غیرکومدونزا) درج شده باشد؛ یعنی محصولاتی که احتمال کمتری دارد منافذ پوست را مسدود کنند.
البته استفاده از محصولات زیاد نیز ممکن است پوست را تحریک کند. یک روتین پیچیده لزوماً بهتر از یک روتین ساده و اصولی نیست.
شستوشوی بیش از حد صورت
وقتی صورتتان جوش میزند، ممکن است وسوسه شوید که برای از بین بردن چربی و آلودگی، مرتب آن را بشویید یا با شدت لایهبرداری کنید.
اما شستوشوی مکرر و لایهبرداری بیش از حد میتواند پوست را تحریک کرده و به سد محافظتی آن آسیب برساند. در نتیجه، قرمزی و التهاب پوست ممکن است بیشتر شود.
استفاده منظم از یک شوینده ملایم معمولاً انتخاب بهتری نسبت به شستوشوی شدید و مکرر است.
همچنین از ترکاندن یا دستکاری جوشها خودداری کنید. این کار میتواند التهاب را افزایش دهد و احتمال باقی ماندن لک و جای زخم را بیشتر کند.
رژیم غذایی نامناسب
رژیم غذایی تنها عامل ایجاد آکنه نیست و خوردن یک ماده غذایی خاص به این معنا نیست که حتماً جوش خواهید زد.
با این حال، برخی تحقیقات نشان دادهاند که رژیمهای غذایی سرشار از کربوهیدراتهای تصفیهشده و مواد غذاییای که باعث افزایش سریع قند خون میشوند، ممکن است در بعضی افراد با افزایش آکنه ارتباط داشته باشند.
به جای حذف تعداد زیادی از مواد غذایی بدون دلیل، بهتر است یک رژیم غذایی متعادل داشته باشید که شامل سبزیجات، میوهها، غلات کامل، حبوبات، منابع پروتئینی و چربیهای سالم باشد.
اگر متوجه شدید یک ماده غذایی خاص بهطور مداوم با ایجاد جوش در شما همزمان میشود، قبل از ایجاد محدودیتهای شدید غذایی، بهتر است با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
برخی داروها میتوانند باعث ایجاد جوش شوند
برخی داروها ممکن است بهعنوان یکی از عوارض جانبی، باعث ایجاد جوش یا ضایعاتی شبیه آکنه شوند. این داروها میتوانند شامل بعضی داروهای استروئیدی و داروهای دیگری باشند که بر هورمونها یا سیستم ایمنی بدن تأثیر میگذارند.
اگر مدت کوتاهی پس از شروع یک داروی جدید متوجه بروز آکنه شدید، خودسرانه مصرف دارو را قطع نکنید.
با پزشک خود صحبت کنید تا مشخص شود آیا دارو میتواند در ایجاد جوشها نقش داشته باشد و آیا امکان استفاده از داروی جایگزین وجود دارد یا خیر.
بیماریهای هورمونی زمینهای
آکنهای که بهطور ناگهانی یا مداوم در بزرگسالی ایجاد میشود، گاهی میتواند با یک مشکل هورمونی زمینهای مرتبط باشد.
در زنان، اگر آکنه همراه با نامنظم شدن پریود، افزایش موهای صورت یا بدن، کمپشت شدن موهای سر یا تغییرات بیدلیل وزن باشد، بهتر است وضعیت هورمونی توسط پزشک بررسی شود.
این علائم گاهی میتوانند در شرایطی مانند سندروم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) دیده شوند.
البته این موضوع به این معنا نیست که هر فرد بزرگسالی که جوش میزند، حتماً دچار اختلال هورمونی است؛ اما ترکیبی از این علائم را نباید نادیده گرفت.
آیا رعایت نکردن بهداشت باعث آکنه بزرگسالی میشود؟
داشتن آکنه به این معنا نیست که پوست شما کثیف است.
آکنه معمولاً در نتیجه ترکیبی از تولید بیش از حد چربی، تجمع سلولهای مرده پوست، مسدود شدن فولیکولهای مو، التهاب و تغییرات مرتبط با باکتریهای طبیعی پوست ایجاد میشود.
بنابراین صرفاً بیشتر شستن صورت لزوماً از ایجاد جوش جلوگیری نمیکند.
تمیز نگه داشتن پوست مهم است، اما درمان آکنه معمولاً به روشی هدفمندتر از شستوشوی مکرر نیاز دارد.
چه زمانی باید به متخصص پوست مراجعه کرد؟
جوشهای گاهبهگاه را میتوان در بسیاری از موارد با یک روتین مناسب مراقبت از پوست و محصولات بدون نسخه مخصوص آکنه کنترل کرد.
اما اگر آکنه مداوم، دردناک یا گسترده باشد، ممکن است به درمان تخصصی نیاز داشته باشید.
در شرایط زیر بهتر است به متخصص پوست مراجعه کنید:
* جوشها باعث ایجاد جای زخم یا لکهای تیره میشوند.
* جوشها عمیق و دردناک هستند.
* وضعیت آکنه رو به بدتر شدن است.
* آکنه روی اعتمادبهنفس یا زندگی روزمره شما تأثیر گذاشته است.