به گزارش صراط به نقل از اقتصادآنلاین، دستورالعمل اجرایی واردات خودروهای کارکرده نهایی شده و سقف ورود این خودروها برای اجرای طرح در سال جاری ۲۵ هزار دستگاه تعیین شده است. سخنگوی وزارت صنعت، معدن و تجارت با اعلام این خبر، جزئیات مربوط به نحوه تأمین ارز، الزامات واردات و روند ورود خودروها به بازار را تشریح کرده است.
این طرح در شرایطی به مرحله اجرا رسیده که بازار خودرو طی سالهای اخیر با ناترازی میان عرضه و تقاضا، حبابهای قیمتی در برخی محصولات مونتاژی و محدودیت در تنوع انتخاب خریداران مواجه بوده است. بر همین اساس، سیاستگذار ورود خودروهای کارکرده را به عنوان یکی از ابزارهای تنظیم بازار در نظر گرفته است.
بر اساس چارچوب تعیینشده، خودروهای دارای استاندارد و با کمتر از پنج سال کارکرد امکان ورود به کشور را خواهند داشت. هدف از این اقدام، افزایش تنوع خودروهای قابل خرید و ایجاد فشار رقابتی بیشتر بر زنجیره تولید و تأمین داخلی عنوان شده است.
اگرچه سقف ۲۵ هزار دستگاه در مقایسه با تقاضای سالانه بازار رقم بالایی نیست، اما ورود این تعداد خودرو میتواند سیگنال افزایش عرضه را به بازار ارسال کرده و بخشی از محاسبات سوداگرانه در بازار خودرو را تحت تأثیر قرار دهد.
تمرکز طرح بر افزایش رقابت در بازار خودروهای میانرده
یکی از اهداف اصلی وزارت صمت از اجرای این سیاست، تقویت رقابت در محدوده قیمتی متوسط بازار است؛ بخشی که در حال حاضر سهم قابلتوجهی از آن در اختیار خودروهای مونتاژی، بهویژه محصولات چینی، قرار دارد.
ورود خودروهای کارکرده معتبر با میزان استهلاک پایین میتواند گزینههای بیشتری را در اختیار خریداران قرار دهد و در نتیجه، فضای رقابتی میان خودروهای وارداتی و محصولات مونتاژی را افزایش دهد. افزایش گزینههای موجود در بازار همچنین میتواند بر شیوه قیمتگذاری و سیاستهای فروش شرکتهای داخلی اثر بگذارد.
شرط مهم واردات؛ ارز باید منشأ مشخص داشته باشد
تأمین ارز یکی از بخشهای اصلی دستورالعمل واردات خودروهای کارکرده است. سازوکار تعیینشده به شکلی طراحی شده که اجرای طرح به منابع ارزی بانک مرکزی وابسته نباشد.
سخنگوی وزارت صمت در توضیح این بخش اعلام کرده است:
برای جلوگیری از فشار بر منابع ارزی کشور، استفاده از ارز سپرده خود یا دیگران در این طرح پیشبینی شده است. البته این به معنای رها بودن فرآیند نیست و متقاضیان باید منشأ ارز خود را به تأیید بانک مرکزی برسانند؛ بنابراین متقاضیان میتوانند از ارز سپرده خود یا دیگران برای انجام واردات استفاده کنند، اما منشأ این ارز باید توسط بانک مرکزی تأیید شود.
این سازوکار امکان استفاده از داراییهای ارزی اشخاص و شرکتها را فراهم میکند و در عین حال، با الزام به احراز منشأ ارز، نظارت بانک مرکزی بر منابع مورد استفاده در واردات حفظ خواهد شد.
بانک مرکزی چه نقشی در تأیید منابع ارزی دارد؟
تأیید منشأ ارز یکی از الزامات اصلی فرآیند ثبت سفارش خواهد بود. این الزام برای جلوگیری از استفاده از منابع ارزی نامشخص و فعالیتهای غیررسمی در تأمین ارز واردات در نظر گرفته شده است.
در این فرآیند، منابع ارزی مورد استفاده باید از مسیرهای قابل تأیید برخوردار باشند. اعتبارسنجی حسابهای مبدأ نیز در چارچوب نظارت بانک مرکزی انجام میشود تا منشأ منابع ارزی مورد استفاده برای واردات مشخص باشد.
ورود ۲۵ هزار خودرو چه اثری بر قیمتها خواهد داشت؟
ورود ۲۵ هزار دستگاه خودروی کارکرده میتواند سمت عرضه بازار را تقویت کند و بخشی از معادلات قیمتگذاری در بازار آزاد را تغییر دهد.
یکی از عوامل مؤثر بر قیمت خودرو در سالهای اخیر، محدود بودن گزینههای جایگزین برای خریداران بوده است. ورود خودروهای کارکرده با کیفیت بالاتر میتواند بخشی از این محدودیت را کاهش دهد و در نتیجه، فشار رقابتی بیشتری در بازار ایجاد کند.
از سوی دیگر، حضور برندهای شناختهشده آسیایی و اروپایی با عمر پایین، سطح انتظارات خریداران را افزایش خواهد داد. در چنین شرایطی، شرکتهای مونتاژکننده نیز برای حفظ سهم بازار خود ممکن است ناچار به بازنگری در قیمتگذاری و سیاستهای خدمات فروش شوند.
احتمال تغییر مسیر تقاضا از خودروهای مونتاژی
با آغاز عرضه خودروهای کارکرده وارداتی، بخشی از نقدینگی موجود در بازار که پیش از این به سمت سدانها و کراساوورهای مونتاژی هدایت میشد، میتواند به سمت خودروهای وارداتی حرکت کند.
کاهش نسبی تقاضا برای برخی خودروهای صفر مونتاژی، شرکتهای تولیدکننده را با فشار بیشتری برای ارائه شرایط فروش رقابتی مواجه خواهد کرد. ارائه تسهیلات منعطف، فروش اقساطی بلندمدت و تعدیل قیمتهای حاشیهای از جمله اقداماتی است که در این شرایط مطرح خواهد بود.
خدمات پس از فروش و تأمین قطعات؛ چالش مهم خودروهای کارکرده
در کنار آثار احتمالی واردات بر بازار، پشتیبانی فنی خودروهای وارداتی نیز اهمیت زیادی دارد. تأمین قطعات یدکی اصلی، سازگاری سامانههای پیشرانه با استانداردهای سوخت توزیعی در کشور و اطمینان از صحت کارکرد خودروها از جمله مواردی است که در فرآیند عرضه و استفاده از این خودروها اهمیت خواهد داشت.
تأیید کارکرد واقعی خودرو نیز باید توسط نهادهای بازرسی انجام شود تا خریداران در بازار ثانویه با مشکلات ناشی از اطلاعات نادرست درباره سابقه خودرو مواجه نشوند.
خودروهای وارداتی چگونه از گمرک عبور میکنند؟
اجرای این طرح نیازمند هماهنگی میان گمرک جمهوری اسلامی ایران، سازمان ملی استاندارد و وزارت صنعت، معدن و تجارت است. در این میان، نحوه شمارهگذاری، تعیین حقوق ورودی و سود بازرگانی از عوامل مؤثر بر قیمت نهایی خودروهای وارداتی خواهد بود.
در مبادی ورودی، اسناد مربوط به سال ساخت خودرو، وضعیت سیستمهای ایمنی و استانداردهای آلایندگی بررسی خواهد شد. اجرای رویههای مشخص گمرکی نیز میتواند از انباشت خودروها در بنادر جلوگیری کرده و زمان انتقال آنها به بازار را کاهش دهد.
کنترل فنی خودروها پیش از ترخیص
سازمان ملی استاندارد وظیفه تطبیق مشخصات فنی خودروهای وارداتی با ضوابط ایمنی کشور را بر عهده خواهد داشت.
بررسی سلامت کیسههای هوا، سیستمهای کنترل پایداری و عملکرد ترمزها از جمله موارد مورد توجه در فرآیند ارزیابی است. همچنین خودروهایی که دارای سوابق تصادفات شدید ساختاری باشند، نباید از این مرحله عبور کنند.
اجرای این کنترلها با هدف حفظ حقوق مصرفکنندگان و جلوگیری از ورود خودروهای دارای ایرادات فنی یا سوابق نامناسب انجام میشود.
چه زمانی خودروهای کارکرده وارد بازار میشوند؟
با نهایی شدن سازوکار اجرایی و آغاز ثبت سفارش در سامانه یکپارچه، پیشبینی شده است ورود و ترخیص نخستین بخش از سقف ۲۵ هزار دستگاه در ماههای آینده عملیاتی شود.
در این مرحله، سرعت صدور تأییدیههای ارزی و هماهنگی میان سامانههای گمرکی اهمیت زیادی خواهد داشت. هرچه این فرآیند با سرعت بیشتری انجام شود، روند ورود خودروها به کشور تثبیت شده و امکان عرضه آنها به بازار مصرف نیز سریعتر فراهم خواهد شد.
