به گزارش صراط به نقل از نشریه آستانه نیوز، قاسم جومارت توکایف در دیدار با رافائل گروسی آمادگی کشورش را برای حمایت از روندهای دیپلماتیک مرتبط با برنامه هستهای ایران اعلام کرد.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که قزاقستان همکاریهای خود با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را گسترش داده و همزمان در حال توسعه برنامهها و زیرساختهای هستهای صلحآمیز خود است.
طرفین در جریان این دیدار، درباره موضوعاتی از جمله ایمنی هستهای، استفاده صلحآمیز از انرژی اتمی و تقویت رژیم جهانی عدم اشاعه گفتوگو کردند. همچنین نقشه راه همکاری میان قزاقستان و آژانس تا سال ۲۰۳۶ و پروژههای مشترک در حوزههای پزشکی هستهای، پژوهشهای علمی و انرژی مورد بررسی قرار گرفت.
توکایف در این دیدار بار دیگر بر حمایت قزاقستان از ابتکارهای اعتمادساز در حوزه هستهای تاکید کرد و نقش گفتوگو و سازوکارهای دیپلماتیک را در کاهش تنشهای بینالمللی مهم دانست.
رافائل گروسی نیز با اشاره به ظرفیتهای علمی و فنی قزاقستان، این کشور را دارای زیرساختها و توانمندیهای لازم برای توسعه انرژی هستهای و مشارکت در ابتکارهای بینالمللی در این حوزه توصیف کرد.
قزاقستان در شرایطی که رایزنیها و تحرکات دیپلماتیک درباره پرونده هستهای ایران ادامه دارد، تلاش میکند جایگاه خود را به عنوان بستری بیطرف برای گفتوگو و میانجیگری تقویت کند.
تحلیلگران بر این باورند که ورود احتمالی قزاقستان به روندهای مرتبط با پرونده هستهای ایران میتواند جایگاه بینالمللی این کشور را بیش از پیش ارتقا دهد و نقش آن را در معماری امنیتی منطقه پررنگتر کند.
قزاقستان پیشتر نیز در روند دیپلماسی هستهای نقش سازندهای داشته است. آلماتی در سال ۲۰۱۳ میزبان دو دور مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ بود و در چارچوب توافق برجام نیز ۶۰ تن اورانیوم طبیعی در اختیار ایران قرار داد. همچنین بانک ذخایر اورانیوم کمغنیشده آژانس بینالمللی انرژی اتمی در کارخانه اولبا در قزاقستان قرار دارد که تنها مرکز از این نوع در جهان به شمار میرود.
آستانه همچنین تلاش کرده است سابقه خود در کنار گذاشتن تسلیحات هستهای پس از فروپاشی شوروی و میزبانی از زیرساختهای عدم اشاعه را به بخشی از هویت سیاست خارجی خود تبدیل کند. اتحاد جماهیر شوروی بین سالهای ۱۹۴۹ تا ۱۹۸۹، ۴۵۶ آزمایش هستهای در منطقه سمیپالاتینسک قزاقستان انجام داده بود که آثار زیستمحیطی و انسانی گستردهای برجای گذاشت.
در همین حال، قزاقستان برنامه توسعه صنعت هستهای خود تا سال ۲۰۵۰ را نیز تصویب کرده است؛ برنامهای که شامل ساخت دستکم ۳ نیروگاه هستهای، توسعه فرآوری اورانیوم و گسترش همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی میشود.
تحلیلگران معتقدند قزاقستان بعید است به میانجی اصلی میان ایران و آمریکا تبدیل شود، اما در صورت ورود مذاکرات به مرحله توافقات فنی درباره انتقال یا نظارت بر اورانیوم غنیشده، میتواند نقش عملی و مؤثری ایفا کند.
