به گزارش صراط به نقل از فارس؛ ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ بود که خبر عبور یک کشتی حامل گاز مایع (LNG) قطر از تنگه هرمز در رسانهها منعکس شد. ۲ روز بعد، دومین کشتی حامل گاز مایع قطر نیز از تنگه عبور کرد. مقصد هر دو این کشتیها پاکستان بود. این در حالی بود که تا پیش از آن تلاش قطریها برای عبور دادن کشتیهای خود از تنگه بدون هماهنگی ایران ناکام مانده بود. مقصد هر دو این کشتیها پاکستان بود. این دفعه، اما کشتیهای قطری از مسیر اعلامی جمهوری اسلامی عبور کردند که نشان دهنده هماهنگی قبلی و پذیرش حاکمیت ایران بر تنگه هرمز است.
شرکت گازی ایران و قطر
قطر سومین کشور دارنده ذخایر گازی اثبات شده در دنیاست و بیشتر صادرات گاز خود را به صورت LNG انجام میدهد. قطر بر اساس آمار اتحادیه بین المللی گاز در سال ۲۰۲۵ بیش از ۹۹ درصد تجارت گاز قطر با کشتیهای حامل گاز مایع و از مسیر تنگه هرمز به مشتریان خارجی تحویل داده است. در بین کشورهای منطقه، سه کشور کویت، پاکستان و ترکیه وارد کننده LNG از قطر هستند. بررسیهای کارشناسی نشان میدهد صادرات گاز در مسافتهای زیر ۶ هزار کیلومتر به صورت LNG پرهزینهتر از خط لوله است. بر حسب محاسبات، قیمت تمام شده گاز صادراتی قطر اگر با خط لوله به ۳ کشورکویت، پاکستان و ترکیه انجام شود به ترتیب ۴۳، ۱۸ و ۳۰ درصد نسبت به صادرات به صورت LNG ارزانتر تمام میشود. با این وجود نبود خط لوله بین قطر با کشورهای کویت، پاکستان و ترکیه موجب شده تا صادرات به صورت LNG تداوم یابد و این کشورها برای تجارت گاز هزینه بیشتری را بپردازند.
صرفه اقتصادی انتقال گاز قطر از مسیر ایران
قطر که فاقد مرز مشترک با این سه کشور است میتواند بر پایه جغرافیای ایران که دارای مرز مشترک با کویت، پاکستان و ترکیه است نسبت به صادرات گاز به آنها با خط لوله اقدام کند. شبکه گاز ایران در حال حاضر به ترکیه متصل است و به این کشور صادرات گاز صورت میگیرد. علاوه بر این خط لوله انتقال گاز در ایران تا نزدیکی مرز پاکستان تکمیل شده است. پیشتر نیز ایران برای صادرات گاز به کویت از مسیر خط لوله گاز صادراتی به عراق اعلام آمادگی کرده بود. در نتیجه این ظرفیت وجود دارد تا با احداث یک خط لوله گاز از قطر به ایران، صادرات گاز قطر به کشورهای فوق از مسیر خط لوله ایران انجام شود. با وجود صرفه اقتصادی انتقال گاز قطر از مسیر ایران و اعلام آمادگی ایران برای مشارکت در صادرات گاز قطر از طریق خط لوله خود، اما تاکنون به علت نفوذ سیاسی امریکا در قطر از این فرصت مشترک استفاده نشده است.
قطر خط لوله بکشد، ایران ترانزیت کند
وجود مرکز فرماندهی خاورمیانه و آسیا مرکزی ارتش امریکا موسوم به سنتکام در قطر، داشتن رتبه نخست صادرات کالا به قطر از سوی امریکا و همچنین انجام بیشترین سرمایهگذاری خارجی در قطر از سوی امریکا، همه و همه حکایت از نفوذ بالا در ساختار حکمرانی این کشور دارد. همچنین امریکا در سال ۲۰۲۲ قطر را به عنوان شریک اصلی غیر ناتو انتخاب کرد که امکان همکاریهای امنیتی و نظامی مشترک را فراهم میکند و نشان دهنده روابط نزدیک بین آن دو کشور است. روابط قطر با امریکا به گونهای قوی است که این کشور موفق به خرید سیستم یکپارچه دفاع هوایی و موشکی، رادارهای هشدار اولیه و جدیدترین نسل جنگندههای اف ۱۵ شده است. بر این اساس در مرحله جدید مدیریت تنگه هرمز لازم صادرات گاز قطر به سه کشور کویت، پاکستان و ترکیه صرفا از مسیر خط لوله ایران انجام شود و از عبور کشتیهای حامل LNG قطر به مقاصد کشورهای سهگانه جلوگیری به عمل آید. این اقدام با ایجاد درآمد مستمر حاصل از مشارکت در تجارت گاز منطقه، نقش ایران را به عنوان هاب انرژی در منطقه غرب آسیا تثبیت میکند.
