به گزارش صراط به نقل از فارس، دولت ترامپ بیش از یک ماه پیش کارزار «خشم اقتصادی» خود را برای فلج کردن اقتصاد ایران با تحریمها آغاز کرد، اما اثری از تسلیم شدن ایران دیده نمیشود.
به گزارش بلومبرگ، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اوایل این هفته از متحدان خواست تا به آمریکا در کارزار فشار اقتصادی بپیوندند، کارزاری که دولت ترامپ اندکی پس از آتشبسی که به تجاوز نظامیاش علیه ایران پایان داد، آن را راهاندازی کرد.
به نظر میرسید کارزار جدید بهروزرسانی سیاست «فشار حداکثری» همیشگی باشد، شعاری که از دوره اول ریاستجمهوری ترامپ باقی مانده و رویکرد او برای فشار بر اقتصاد ایران را توصیف میکرد. کارزار جدید که از ۱۶ آوریل آغاز شد، وعده داده بود از «تمام ابزارها و اختیارات موجود» برای قطع کردن مسیر اقتصادی ایران استفاده کند.
اما تاکنون، اقدامات تا حد زیادی شبیه استراتژی قبلی بوده و نتایج آن نیز تفاوتی نداشته است. ایران با وجود مواجهه با گسترهای از تحریمها که از سال ۱۳۹۷، زمانی که دونالد ترامپ از توافق هستهای برجام خارج شد به طور مداوم بیشتر شده، در برابر خواستههای آمریکا مقاومت کرده است.
به گفته جرمی پانر، مقام ارشد شرکت هیوز هابرداند رید که تحریمهای بخش نفت و پتروشیمی ایران را رصد میکند، این اقدامات تعداد کل تحریمهای اعمال شده علیه ایران در هشت سال گذشته را به نزدیک ۲۰۰۰ مورد رسانده است.
با این حال، پانر با اشاره به عدم تغییر جدی در سیاست تحریمی علیه ایران گفت: «واقعاً تغییر قابل توجهی در اولویتبندی هدفهای تحریم رخ نداده است. اختیارات همانها هستند. مناطق جغرافیایی هدفگیری شده همانها هستند.»
تحریمهای جدید آمریکا همه چیز را از شرکتهای نفتی و کشتیرانی گرفته تا صرافیها و واسطهها در سراسر چین و خاورمیانه هدف قرار داده است.
اما به نوشته بلومبرگ همه این اقدامات، حتی همراه با یک کارزار گسترده تجاوز نظامی با همراهی اسرائیل و همچنین محاصره دریایی تنگه هرمز توسط آمریکا، فقط توانایی ایران را در تحمل فشار آمریکا برجسته ساختهاند.
طبق این گزارش، چالشی که دولت ترامپ با ایران دارد و سالهاست دچار آن شده، این است: آنها درصدد فشار کافی بر اقتصاد ایران برای وادار کردن به تغییر بودهاند و در عین حال به دنبال اجتناب از آسیب بیش از حد به اقتصاد جهانی و جیب مصرفکنندگان آمریکایی هستند.
ریچارد نفیو، مقام سابق وزارت خارجه که به عنوان معاون فرستاده ویژه امور ایران و هماهنگکننده سیاست تحریمها خدمت کرده، در این باره گفت: «ما به محدودیت آنچه با تحریمها و فشار اقتصادی میتوانیم به دست آوریم رسیدهایم. ما یا باید با چیز جدیدی آنها را مغلوب کنیم، چرا که این اقدامات مربوط به خشم اقتصادی چیز جدیدی نیست، یا باید جاهطلبیهای خود را محدود نماییم.»
از سوی دیگر مسئله زمانبندی نیز مطرح است. ترامپ خواهان پایان سریع جنگی است که تنگه مهم هرمز را بسته و قیمت جهانی انرژی را به شدت افزایش داده است. روز شنبه، ایران اعلام کرد که مذاکرات بر سر توافق صلح در حال پیشرفت است و ترامپ و مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز در اظهاراتشان از نزدیک بودن توافق سخن گفتهاند.
جدای از این، بلومبرگ خاطرنشان میکند که هرگونه توافقی با ایران احتمالاً شامل کاهش تحریمها علیه کشور میشود و در نتیجه ایران درباره پایان دادن به کارزار جدید اقتصادی آمریکا عجلهای ندارد.
برت اریکسون، مدیر ارشد شرکت مشاوره اقتصادی اوبسیدین ریسک ادوایزرز، در این باره میگوید: «وقتی میدانند که در عرض چند هفته غلوزنجیرها برداشته میشوند، انگیزهای برای تسلیم شدن ندارند. یک جبهه کاملاً متحد تحریمهای غربی قطعاً در بلندمدت فشار را بر تهران افزایش میدهد. اما اقتصاد جهانی توانایی یک بازه زمانی طولانی را ندارد.»
تابآوری ایران، با وجود طیف وسیعی از تحریمها علیه آن، یادآور پایداری نشان داده شده توسط کشورهایی مانند روسیه و کره شمالی است که به طور گسترده توسط آمریکا تحریم شدهاند.
این به اصطلاح محور تحریمشدهها به صادرات سلاح و مهمات به یکدیگر در برابر اقدامات آمریکا و تشدید همکاریها روی آوردهاند.
علاوه بر این، طرح جدید واشنگتن و محاصره مثلاً کامل دریایی ایران که طبق قوانین بینالمللی یک اقدام جنگی محسوب میشود، نشانه دیگری است که یک نکته مهم را آشکار میسازد: ایران توانسته در برابر تحریمها مقاومت کند.
نیکلاس مولدر، کارشناس اقتصاد سیاسی، در این باره گفت: «یک نوع اقتصاد سایه بسیار بزرگ وجود دارد که مستقیماً توسط تحریمها ایجاد شده است. محاصره و جنگی که محاصره به نوعی بخشی از آن است، اعترافی است که این تحریمهایی که آمریکا دههها از آنها استفاده کرده، به هدفشان نرسیدهاند.»
