به گزارش صراط به نقل از ایسنا، دانشمندان دانشگاه «امآیتی» (MIT) کشف کردهاند که یک آمینواسید طبیعی موجود در بسیاری از غذاهای غنی از پروتئین ممکن است به روده در ترمیم خود پس از آسیب کمک کند. آنها در یک پژوهش جدید دریافتند «سیستئین» (cysteine) میتواند یک واکنش ایمنی را فعال سازد که به تقویت سلولهای بنیادین روده و بازسازی بافت روده کوچک کمک میکند.
به نقل از ساینسدیلی، این یافتهها که در موشها مشاهده شدهاند، در نهایت میتوانند به ارائه روشهای جدیدی برای کاهش آسیب رودهای ناشی از پرتودرمانی و شیمیدرمانی کمک کنند. پژوهشگران میگویند رژیمهای غذایی یا مکملهای غنی از سیستئین ممکن است روزی به بیماران مبتلا به سرطان کمک کنند تا سریعتر از آسیبهای مرتبط با درمان بهبود یابند.
«عمر ییلماز» (Omer Yilmaz) دانشیار زیستشناسی دانشگاهامآیتی گفت: این پژوهش نشان میدهد که اگر به این بیماران رژیم غذایی غنی از سیستئین یا مکمل سیستئین بدهیم، شاید بتوانیم مقداری از آسیبهای ناشی از شیمیدرمانی یا پرتودرمانی را کاهش دهیم. زیبایی کار این است که ما از یک مولکول مصنوعی استفاده نمیکنیم؛ بلکه از یک ترکیب غذایی طبیعی بهره میبریم.
این اولین پژوهشی است که یک ماده مغذی را با توانایی بازسازی مستقیم سلولهای بنیادی روده شناسایی میکند. پژوهش پیشین این گروه نشان داده بود که الگوهای غذایی گستردهتر مانند فست یا محدودسازی کالری میتوانند بر فعالیت سلولهای بنیادی تأثیر بگذارند، اما دانشمندان یک ماده مغذی خاص را که مسئول این نوع واکنش ترمیمی باشد، مشخص نکرده بودند.
سیستئین چگونه ترمیم روده را فعال میکند؟
ییلماز و گروهش میخواستند درک بهتری را از چگونگی تأثیر مواد مغذی گوناگون بر سلولهای بنیادی و سلامت بافتها داشته باشند. آنها برای بررسی این موضوع، موشها را با رژیمهای غذایی غنیشده با یکی از ۲۰ آمینواسید گوناگون که عناصر سازنده پروتئینها هستند، تغذیه کردند. سپس، آنها بررسی کردند که چگونه هر آمینواسید بر بازسازی سلولهای بنیادی روده تأثیر میگذارد.
در میان همه آمینواسیدهای آزمایش شده، سیستئین قویترین اثر ترمیمی را هم بر سلولهای بنیادی و هم بر سلولهای پیشساز داشت که در نهایت به سلولهای روده بالغ تبدیل میشوند.
پژوهشگران در مرحله بعد، واکنش زنجیرهای بیولوژیکی پشت این اثر را کشف کردند. وقتی سلولهای روده سیستئین را از غذا میگیرند، آن را به مولکولی به نام CoA تبدیل میکنند. سپس این مولکول در پوشش روده آزاد میشود و در آنجا سلولهای ایمنی موسوم به سلولهای CD۸ T آن را جذب میکنند. این سلولهای T پس از فعال شدن، شروع به تکثیر و تولید یک پروتئین سیگنالدهنده موسوم به IL-۲۲ میکنند که نقش مهمی در ترمیم روده و بازسازی سلولهای بنیادی دارد.
دانشمندان تاکنون نمیدانستند سلولهای T CD۸ میتوانند IL-۲۲ را به روشی تولید کنند که از سلولهای بنیادی روده پشتیبانی کند. ییلماز گفت: نکته هیجانانگیز این است که تغذیهی موشها با رژیم غذایی غنی از سیستئین، به گسترش جمعیت سلولهای ایمنی میانجامد که ما معمولاً آن را با تولید IL-۲۲ و تنظیم روده مرتبط نمیدانیم. اتفاق رخداده در رژیم غذایی غنی از سیستئین این است که مجموعه سلولهای سازنده IL-۲۲ به ویژه سلولهای T CD۸ را افزایش میدهد.
غذاهای غنی از سیستئین
سیستئین به طور طبیعی در بسیاری از غذاهای پر پروتئین از جمله گوشت، لبنیات، حبوبات و آجیل وجود دارد. همچنین، بدن انسان میتواند با تبدیل آمینواسید دیگری به نام «متیونین» (Methionine) در کبد، سیستئین را به تنهایی تولید کند.
با وجود این، پژوهشگران میگویند که به نظر میرسد سیستئین موجود در رژیم غذایی، تأثیر قویتری بر روده دارد، زیرا پیش از توزیع در سراسر بدن، مستقیماً به روده میرسد. «فانگتائو چی» (Fangtao Chi) از پژوهشگران این پروژه گفت: با رژیم غذایی سرشار از سیستئین، روده اولین جایی است که مقدار زیادی سیستئین را میبیند.
سیستئین مدتهاست که به خاطر خواص آنتیاکسیدانی خود شناخته شده، اما این اولین پژوهشی است که نشان میدهد سیستئین میتواند مستقیماً بازسازی سلولهای بنیادی روده را تحریک کند.
گروه پژوهشیامآیتی اکنون در حال بررسی این موضوع هستند که آیا سیستئین میتواند از ترمیم سایر بافتها نیز پشتیبانی کند. یکی از پروژههای آنها بررسی این موضوع است که آیا سیستئین میتواند ترمیم و رشد مجدد فولیکول مو را نیز تحریک کند.
ییلماز گفت: من فکر میکنم ما قرار است مکانیسمهای جدید متعددی را برای چگونگی تنظیم سرنوشت سلولها و سلامتی روده کوچک و روده بزرگ توسط این آمینواسیدها کشف کنیم.
این پژوهش در مجله «Nature» به چاپ رسید.
