به گزارش صراط به نقل از نبض بورس، بررسی بازدهی شاخصها و صنایع مختلف بازار سرمایه در بازههای زمانی کوتاهمدت تا بلندمدت نشان میدهد ساختار سودآوری بورس ایران به شدت تحت تاثیر صنایع کامودیتیمحور قرار دارد. دادههای آماری نشان میدهد در حالی که بازار در ماههای اخیر با اصلاح قیمتی روبهرو شده، در افق بلندمدت صنایعی مانند فلزات اساسی، پالایشیها، معدنیها و سیمان بیشترین بازدهی را برای سرمایهگذاران به همراه داشتهاند.
بورس در فاز اصلاح کوتاهمدت
آمار بازدهی صنایع نشان میدهد بازار سرمایه در بازه یک تا سه ماه اخیر با افت گسترده شاخصها مواجه شده است.
در این مدت بسیاری از صنایع با کاهش قیمت روبهرو شدهاند. بیشترین افتها در این دوره مربوط به گروههایی مانند:
-
هتل و رستوران
-
استخراج نفت
-
محصولات چرمی
-
انبوهسازی
بوده است.
این وضعیت نشان میدهد بازار در حال تجربه یک دوره اصلاح قیمتی و استراحت پس از رشدهای قبلی است.
کامودیتیها برندگان میانمدت بازار
در بازه شش ماهه تصویر بازار کاملاً متفاوت است. در این بازه صنایع وابسته به کالاهای پایه بیشترین رشد را تجربه کردهاند.
در این دوره:
-
فلزات اساسی حدود ۸۶ درصد
-
ذغال سنگ حدود ۸۰ درصد
-
فرآوردههای نفتی بیش از ۷۴ درصد
-
صنایع غذایی بیش از ۶۵ درصد
بازدهی ثبت کردهاند.
این آمار نشان میدهد صنایع صادراتمحور که به قیمتهای جهانی کالاها وابستهاند، در دورههای میانمدت عملکرد بهتری نسبت به سایر صنایع دارند.
| رتبه | صنعت | بازدهی ۶ ماهه |
|---|---|---|
| 1 | فلزات اساسی | 86٪ |
| 2 | ذغال سنگ | 80٪ |
| 3 | فرآورده نفتی | 74٪ |
| 4 | غذایی | 65٪ |
| 5 | شاخص 30 شرکت بزرگ | 66٪ |
| 6 | صنعت | 51٪ |
| 7 | بازار اول بورس | 54٪ |
| 8 | چند رشتهای صنعتی | 55٪ |
عملکرد صنایع در یک سال گذشته
بررسی بازدهی یک ساله بازار نیز نشان میدهد پالایشیها در صدر جدول سودآوری قرار دارند.
صنعت فرآوردههای نفتی با بازدهی نزدیک به ۹۶ درصد بهترین عملکرد را در میان صنایع مختلف ثبت کرده است.
پس از آن صنایع زیر قرار دارند:
-
صنایع غذایی
-
فلزات اساسی
-
تامین آب و برق
این ترکیب نشان میدهد ترکیبی از صنایع صادراتی و صنایع مصرفی داخلی توانستهاند بیشترین سود را در سال گذشته ایجاد کنند.
| رتبه | صنعت | بازدهی یک ساله |
|---|---|---|
| 1 | فرآورده نفتی | 96٪ |
| 2 | غذایی | 87٪ |
| 3 | فلزات اساسی | 48٪ |
| 4 | تامین آب برق گاز | 51٪ |
| 5 | بانکها | 46٪ |
| 6 | انتشار و چاپ | 46٪ |
بازدهی تاریخی بورس؛ سودهای چند هزار درصدی
نگاهی به بازدهی بلندمدت بازار سرمایه نشان میدهد برخی صنایع طی یک دهه گذشته سودهای چند هزار درصدی برای سرمایهگذاران ایجاد کردهاند.
در بازه ۱۰ ساله بیشترین بازدهی مربوط به صنایع زیر بوده است:
-
فلزات اساسی با بیش از ۱۱ هزار درصد
-
ذغال سنگ با بیش از ۱۱ هزار درصد
-
فرآوردههای نفتی با حدود ۹ هزار درصد
-
سیمان با بیش از ۷ هزار درصد
-
هلدینگهای صنعتی با حدود ۶ هزار درصد
این آمار نشان میدهد سرمایهگذاری بلندمدت در صنایع بزرگ و بنیادی بازار میتواند بازدهی بسیار قابل توجهی داشته باشد.
| رتبه | صنعت | بازدهی ۱۰ ساله |
|---|---|---|
| 1 | فلزات اساسی | 11515٪ |
| 2 | ذغال سنگ | 11145٪ |
| 3 | فرآوردههای نفتی | 9892٪ |
| 4 | سیمان | 7266٪ |
| 5 | چند رشتهای صنعتی | 6945٪ |
| 6 | زراعت | 6162٪ |
| 7 | قند و شکر | 5825٪ |
| 8 | تامین آب و برق و گاز | 5532٪ |
| 9 | شیمیایی | 6874٪ |
| 10 | شاخص کل | 4530٪ |
مقایسه بازدهی بورس با تورم و دلار
یکی از نکات مهم در تحلیل بازدهی بازار سرمایه مقایسه آن با تورم و نرخ ارز است.
در یک دهه گذشته نرخ دلار و سطح عمومی قیمتها رشد قابل توجهی داشتهاند. با این حال دادههای بازدهی صنایع نشان میدهد بسیاری از صنایع بورسی توانستهاند بیش از تورم و حتی در برخی موارد بیش از رشد دلار سودآوری ایجاد کنند.
به طور خاص صنایع کامودیتیمحور که محصولات خود را بر اساس قیمتهای جهانی میفروشند، توانستهاند بیشترین بهره را از افزایش نرخ ارز ببرند.
چرا صنایع کامودیتی در بورس ایران موفقترند؟
ساختار اقتصاد ایران به گونهای است که بخش مهمی از شرکتهای بزرگ بورسی در حوزه منابع طبیعی و کالاهای پایه فعالیت میکنند.
صنایعی مانند:
-
فلزات اساسی
-
پتروشیمی
-
پالایشی
-
معدنی
بخش عمده ارزش بازار بورس را تشکیل میدهند.
افزایش نرخ ارز، رشد قیمتهای جهانی کالاها و تقاضای صادراتی باعث شده این صنایع در بلندمدت بازدهی بالاتری نسبت به سایر صنایع داشته باشند.
کدام صنایع ضعیفترین عملکرد را داشتهاند؟
در مقابل برخی صنایع عملکرد ضعیفتری در بلندمدت داشتهاند.
از جمله:
-
اطلاعات و ارتباطات
-
هتل و رستوران
-
محصولات چرمی
برخی از این صنایع حتی در بازههای چند ساله بازدهی منفی ثبت کردهاند.
این موضوع نشان میدهد سرمایهگذاری در صنایع کوچک و کمعمق بازار معمولاً با ریسک بالاتری همراه است.
برندگان احتمالی بورس در سال آینده
با توجه به روند تاریخی بازار، کارشناسان معتقدند چند صنعت میتوانند در سالهای آینده نیز مورد توجه سرمایهگذاران قرار بگیرند.
از جمله:
۱. فلزات اساسی
به دلیل وابستگی به قیمتهای جهانی و صادرات.
۲. پالایشیها
در صورت بهبود حاشیه سود و تغییر فرمولهای قیمتی.
۳. پتروشیمیها
به دلیل نقش مهم در صادرات غیرنفتی.
۴. هلدینگهای سرمایهگذاری
به دلیل تنوع دارایی و ارزش جایگزینی بالا.
جمعبندی
دادههای بازدهی صنایع بورس نشان میدهد:
-
بازار در کوتاهمدت وارد اصلاح شده است
-
صنایع کامودیتیمحور بهترین عملکرد تاریخی را داشتهاند
-
سرمایهگذاری بلندمدت در صنایع بنیادی بازدهی بالایی ایجاد کرده است
این روند نشان میدهد در بورس ایران همچنان صنایع بزرگ و صادراتی موتور اصلی سودآوری بازار محسوب میشوند.