به گزارش صراط به نقل از اکونومیست، جنگ با وجود اینکه ناخوشایند است، اما بهمحض آنکه جایی در دنیا موشکی شلیک میشود، بازارهای مالی شروع به ارزیابی میکنند، نه فقط ارزیابی خسارات، بلکه فرصتهای بالقوه برای کسب سود میکنند.این بار نیز با آغاز درگیری میان آمریکا و اسرائیل با ایران، همین الگو در بازارها تکرار شده است.
برندگان آشکار این جنگ - علاوه بر شرکتهای انرژی که از افزایش قیمت نفت و گاز سود میبرند - شرکتهای سازنده تسلیحات هستند، اما به شرطی که همه چیز نابود نشود.
رشد سهام شرکتهای دفاعی
در دوم مارس(اسفند 1404)، سهام شرکتهای دفاعی آمریکا ۳ درصد افزایش یافت. در اروپا نیز شرکتهایی مانند BAE Systems و Hensoldt بر خلاف افت کلی بازار سهام رشد کردند.
در سراسر جهان پیشرفته، ارزش شرکتهای تولید سلاح در دوازده ماه گذشته حدود ۵۲ درصد بالا رفته است. برخی حتی عملکردی بسیار بهتر داشتهاند: شرکت Hanwha Aerospace کره جنوبی و Kraken Robotics کانادا (سازنده سیستمهای سونار) هر دو از آغاز سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۰ برابر رشد ارزش بازار داشتهاند. در عرصه سرمایهگذاری پر ریسک، بازار صنعت دفاعی حالا تقریباً به اندازه هوش مصنوعی داغ است.
ریسک سرمایهگذاری در شرکتهای تسلیحاتی
با گسترش درگیریها، علاقه سرمایهگذاران به شرکتهای تسلیحاتی منطقی به نظر میرسد - اما خطراتی نیز دارد. سهام این شرکتها اکنون در بالاترین قیمت تاریخی معامله میشود. قیمت سهام شرکتهای دفاعی غربی اکنون ۳۵ برابر درآمد پیشبینیشده است، تقریباً برابر با شرکت انویدیا که فروش تراشههای محبوب صنعت هوش مصنوعیاش سالانه ۷۵ درصد رشد دارد.
این نسبتهای بالا فقط در صورتی منطقیاند که صدای طبل جنگ همچنان ادامه یابد - اما نه آنقدر بلند که دولتها دست شرکتها را در کسب سود ببندند.
خرج بودجه نظامی برای هزینههای رفاهی
با توجه به احتمال عقبنشینی آمریکادر حمایت از برخی متحدانش، اعضای ناتو وعده دادهاند هزینههای نظامی خود را به ۳.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی افزایش دهند. تصمیمی که میتواند یک «تب خرید سلاح» ایجاد کند. با این حال، اگر اوضاع جهانی آرامتر شود، ممکن است چنین نشود.
وقتی هزینههای نظامی با بودجه بازنشستگی، بهداشت و سایر مزایای محبوب اجتماعی رقابت کند، سیاستمداران ممکن است کَره (رفاه) را به جای تفنگ (نظامیگری) برگزینند.
«اگر دولتها هزینهها را افزایش دهند، احتمالاً این افزایش بودجه دفاعی نه فقط – و حتی نه عمدتاً – صرف خرید جت، تانک و موشک نخواهد شد.»
مالیاتهای سختگیرانه دولتها
بزرگترین خطر برای سرمایهگذاران آن است که دولتها در شرایط بحرانی واقعاً سختگیر شوند. «شرکتهای سازنده سلاح عمدتاً طرف قرارداد دولتها هستند. دولتها میتوانند آنها را برای پرداخت مالیات تحت فشار قرار دهند.»
در جریان دو جنگ جهانی، دولت بریتانیا سود شرکتهای تسلیحاتی را با مالیاتهای سنگین «سود بادآورده» جمعآوری کرد. پس از ورود کامل آمریکا به جنگ جهانی دوم در ۱۹۴۲، دولت آن کشور بارها قیمتهای توافقشده با شرکتهای سازنده سلاح را بازنگری کرد. همین روند در جنگ کُره نیز تکرار شد و تا دهه ۱۹۷۰ در دوران جنگ سرد ادامه یافت.
امروز که صنعت تسلیحات بار دیگر سودآور شده، سیاستمداران دوباره نگاه به آن دوختهاند. در ژانویه، دونالد ترامپ فرمانی اجرایی صادر کرد که شرکتهای بزرگ دفاعی آمریکا را از بازخرید سهام یا پرداخت سود نقدی به سهامداران منع میکرد. او همچنین اظهار داشت که باید حقوق سالانه مدیران ارشد این شرکتها به ۵ میلیون دلار محدود شود (حدود یکچهارم میزان معمول در سال ۲۰۲۴). این فرمان و اظهارنظرها هنوز قدرت قانونی ندارند، اما پیامی روشن میفرستند.
در آنسوی اقیانوس اطلس، اعضای حزب سبز در پارلمان اروپا درخواست وضع مالیات «بادآورده» بر شرکتهای دفاعی سودده کردهاند تا بخشی از هزینههای عمومی صرفشده بازپس گرفته شود.
مرز باریک جنگ خوب برای فروشندگان اسلحه
در میان جنگ اوکراین که اکنون وارد پنجمین سال خود شده، درگیریهای شدید در خاورمیانه، و احتمال جنگ دیگری در صورت حمله چین به تایوان،شرکتهای تسلیحاتی بیش از هر زمان در دهههای اخیر در کانون توجه قرار گرفتهاند. آنها از بزرگترین برندگان دنیای خطرناک و بیثبات امروز هستند.