به گزارش سرویس وبلاگ صراط، محمد نصرتی در وبلاگ خود نوشته است:
در بین همکاران: شخصیتی منتقد، معتقد به کار کارشناسی، جدی، با اعتماد به نفس، فعال و نه چندان مذهبی
در جمع دوستان قدیمی: شخصیتی شوخ طبع، جذاب و دست و دلباز
در نزد همسر: شخصیتی عاشق، منظم، حساس و فداکار
در پیش پدر و مادر: فرزندی موفق، خانواده دوست و اهل بگو و بخند
در جمع فامیل همسر: آدمی جدی، بسیار درگیر کار و مذهبی
در شبکه اجتماعی گوگل پلاس: پسر یا دختر مجرد که دائما عکس ها و مطالب زیبا و عاشقانه شیر می کند.
در شبکه اجتماعی فیس بوک: فردی با افکار سیاسی خاص که دائما مطالب سیاسی شیر می کند.
در دانشگاه: دانشجوی فعال، درس خوان و خندان
در جمع موقتی همکاران فلان پروژه: شخصیتی دودره باز، بدون اعتماد به نفس، ساکت و منفعل
در وبلاگ x:
نویسنده ای متعهد، دغدغه مند و کاملا مذهبی
در سایت y:
نویسنده مطالب طنز زرد
هنگام چت با آقای x: فردی که در قید و بند رسم و رسوم نیست و کارهای عجیب و غریب و جذاب انجام می دهد و به نوعی استثنائیست.
هنگام چت با خانم y: دانشجوی درس خوانی که افتخارهای علمی فراوانی کسب کرده و صبح تا شب مشغول تحقیق و پژوهش هست.
و…
مگر ما چند نفر هستیم؟ چرا در هر جمعی با شخصیت های متفاوت ظاهر می شویم. "من واقعی” کدام یک از این "من” هاست؟
در دانش رسانه اصطلاحی داریم به نام "خود شبکه ای شده” یعنی فردیتی که در پنجره های مختلف متجلی می شود. فضای مجازی نقش مؤثری در ایجاد تکثرهای شخصیتی داشته است.
تفاوت های شخصیتی ما در جمع های مختلف واقعی نمی تواند از یک حدی بیشتر باشد و این امر معمولا دوام نمی آورد ولی در فضای مجازی یک فرد می تواند سال ها با شخصیت های کاملا متفاوت حضور داشته باشد.
به نظر شما این چندشخصیتی خوب است یا بد؟
تا یک حدی طبیعی است که ما در گروه های مختلف و در شرایط مختلف شخصیتمان دچار تغییر شود ولی حد و مرز این تغییر کجاست؟
بنابر یکی از نظریات، شخصیت ما در هر جمعی تا حدودی تابع فهم ما نسبت به نگرش آن جمع نسبت به خود ماست. یعنی ما با توجه به نگاهی که آن جمع نسبت به ما دارند، شخصیت خود را شکل می دهیم.
چه زیبا یکی از دانشمندان غربی این وضعیت را تشبیه کرده است:
"من آن کسی نیستم که من فکر می کنم که من آن هستم.”
"من آن کسی نیستم که شما فکر می کنید من آن هستم”
"من آن کسی هستم که من فکر می کنم که شما فکر می کنید من آن هستم.”
دین بارنلوند در حقیقت معتقد است که در "ارتباطات بین فردی” سه نوع گزینه ادراکی وجود دارد:
درک من نسبت به خودم my perception of me
درک من نسبت به شما my perception of you
درک من نسبت به اینکه تو چطور مرا درک می کنی.my perception of how you are perceiving me
که به عقیده او ما گزینه سوم را انتخاب می کنیم.
فضای مجازی این امکان را به ما داده است که از بین بی نهایت گروه ها و افراد مختلف، گروه های دوستی و اجتماعات آن لاین مورد نظر را خودمان انتخاب کنیم. از بین کسانی که معمولا هیچ ارتباط واقعی با آنها نداریم و در نتیجه هیچ نگرش و دیدگاه خاصی هم نسبت به ما ندارند.
بدین ترتیب ما شخصیت خودمان را آنگونه که دوست داریم تعریف می کنیم و می توانیم در این فضای گسترده ده ها شخصیت مختلف را برای خودمان خلق کنیم.
نمی دانم چقدر این چند شخصیتی با مبانی دینی ما در تعارض هست ولی این را می دانم که اگر این چندشخصیتی با دروغ و نفاق همراه باشد قطعا مشکل دارد. رسول خدا(ص) می فرمایند:
"اِعلَم اَنَّ الصِّدقَ مُبارَکٌ وَ الکِذبَ مَشؤومٌ”
"بدان که راستگویى، پر برکت است و دروغگویى، شوم.”
حضرت علی(ع) نیز می فرمایند:
المُنافِقُ وَقِحٌ غَبىٌّ مُتَمَلِّقٌ شَقىٌّ؛
منافق، بى شرم، کودن، چاپلوس و بدبخت است.
همانطور که پیشتر هم اشاره کردم تفاوت رفتار و شخصیت ما در گروه های مختلف تا حدودی طبیعی است. اصلا باید هم همینطور باشد. مثلا شخصیت حضرت علی(ع) در مقام سردار لشکر، در مقام حاکم و در مقام شوهر دارای جلوه های مختلف بوده است ولی همه اینها از نظام ارزشی اسلام برخواسته است.
اگر شخصیت های مختلف ما منبعث از نظام های ارزشی متفاوت باشد، راه را خطا رفته ایم. مثلا در جمعی سکولار باشیم و در جمعی ولایت مدار؛ در جمعی خانواده دوست و در جمعی عاشق تجرد؛ در جمعی خوش اخلاق باشیم و در جمعی بداخلاق.
بنابراین به عنوان نتیجه گیری از بحث می توان اینگونه نوشت که تغییر شخصیت در چارچوب نظام ارزشی اسلام می تواند پذیرفته شده باشد ولی این تغییر تا کجا مجاز است؟