نیوزبان: روزنامه شرق روز سه شنبه ۲۷ تیر ۱۳۹۱ در صفحه ۱۳ مصاحبهای با مهتاب
نوروزی، سوزن دوز بلوچ منتشر کرده که هم جعلی است و هم سرقت ادبی. مهتاب نوروزی
شامگاه جمعه ۲۳ تیر ۱۳۹۱ پس از یک دوره شش ماهه بیماری در منزلش در قاسم آباد بمپور
در استان سیستان و بلوچستان درگذشت.
چرا مصاحبه جعلی است؟
یکم: چون نام کسی به عنوان مصاحبهکننده منتشر شده که اصلاً این مصاحبه را انجام نداده است. این مصاحبه را خانم سیما فراهانی در سال ۱۳۸۶ انجام داده که همان زمان نیز در روزنامه تهران امروز منتشر شد. شرق نام مصاحبهکننده را «م-شهریاری» اعلام کرده است.
دوم: این مصاحبه پیشتر در روزنامه تهران امروز منتشر شده اما شرق بعد از پنج سال همان مصاحبه را به عنوان «آخرین گفتوگو با مهتاب» و «مصاحبه منتشر نشده» توصیف کرده است.
سوم: در بخشی از این مصاحبه (با رنگ آبی در زیر مشخص شده) سخنانی به نقل از مهتاب منتشر شده که اصلا سخن او نیست. متاسفانه جعلکننده این مصاحبه، بخشی از یادداشت مهدی سجادی اناری، مستندساز را که درباره مهتاب فیلمی مستند ساخته، به عنوان سخنان مهتاب نوروزی منتشر کرده است. این یاداشت مهدی سجادی اناری در پاییز سال ۱۳۸۶ در روزنامه تهران امروز منتشر شده است.
چرا سرقت ادبی است؟
ساده است، چون تحریریه گروه جامعه شرق، مصاحبه فرد دیگری را که در یک روزنامه دیگر چاپ شده، به عنوان مصاحبه جدید و اختصاصی خود منتشر کرده است.
خود مقایسه کنید:
متن دو مصاحبه را با هم مقایسه کنید تا متوجه اقدام غیرحرفهای روزنامه شرق بشوید:
مصاحبه روزنامه تهران امروز با مهتاب نوروزی در سال ۱۳۸۶- در حال حاضر آرشیو سال ۱۳۸۶ در سایت روزنامه تهران امروز وجود ندارد اما متن این مصاحبه در دو وبلاگ وجود دارد. اینجا و اینجا.
مصاحبهای که ۲۷ تیر در روزنامه شرق منتشر شده، متن این مصاحبه در زیر آمده است:
آن بخش هایی که بولد شده، سرقت از مصاحبه روزنامه تهران امروز است:
شرق: مشهورترین سوزندوز ایران در بامداد ۲۳ تیرماه در سن ۷۸ سالگی درگذشت و سطرهایی که در ادامه میآید، گفتوگوی منتشرنشده با اوست، زمانی که تار و پود زندگی را به هم میزد.
چند سال است سوزندوزی را شروع کردی؟
من از بچگی سوزندوزی میکردم و در ۱۶سالگی هم استاد شدم.
خانوادهات با این فعالیت شما مخالفت نمیکردند؟
خیر، آنها حتی مرا تشویق هم میکردند زیرا سوزندوزی حرفهای رایج در شهرستان ماست و تقریبا تمام زنان و دختران آنجا سوزندوزی میکنند.
آیا به سوزندوزی به چشم یک هنر نگاه کردید یا یک شغل؟
من و بسیاری از زنان و هنرمندان قدیمی بلوچ دوری بدون توجه به بیمهریها و عدم توجه مراکز فرهنگی و بدون هیچ چشمداشتی، این هنر را که در شرف انقراض بود، زنده نگه داشتهایم و تا جان در بدن دارم به سوزندوزی ادامه خواهم داد. من سوزندوزی را شغل نمیدانستم و نمیدانم چراکه پول زیادی بابت آن همه زحمتی که روی این هنر کشیده میشود، عاید نمیشود و درآمد بالایی ندارد و تمام زنان سوزندوز روستای قاسمآباد بمپور، سوزندوزی را برای دلشان انجام میدهند نه برای کسب درآمد. من از کودکی بیشتر به دلیل علاقه به سوزندوزی همه همت و تلاش خودم را روی این کار گذاشتم و پی کسب درآمد نبودم.
با این وجود سوزندوزی منبع درآمدی برای شما محسوب میشود؟
خیر، چون با واردات صنایع دستی پاکستانی دیگر به ما سفارش نمیدهند و فقط دلالان محلی لباسهای مختلف سفارش میدهند که قیمت دوخت هر یک دست لباس به اندازه ۴۰ متر آن هم در سه ماه ۱۷۰هزار تومان قیمت دارد. به همین دلیل شرایط در آنجا طوری نیست که ما به سوزندوزی به چشم یک شغل یا منبع درآمد نگاه کنیم و فقط این کار را از روی علاقه انجام میدهیم.
پس چرا با این وجود هنوز با دلالان کار میکنید؟
در روستای قاسمآباد اقتصاد خانواده بر دوش زنان بوده است و تاکنون هم ادامه دارد. به طوری که حتی مردان جوان و مجرد روستا اعتراف میکنند که یکی از معیارهای انتخاب همسر آیندهشان آشنایی با هنر سوزندوزی است. و اگر زنان و دختران روستای ما بخواهند مستقل و بدون نیاز به حضور واسطهها و دلالان سوزندوزی کنند با مشکل تهیه پارچه و نخ مواجهاند. پارچه مناسب برای بلوچدوزی باید با تاروپود مشخص باشد که در بازار به شدت نایاب است. (یادداشت مهدی سجادی اناری به عنوان پاسخ مهتاب در روزنامه شرق چاپ شده.)
در این زمینه آموزش هم میدهید؟
بله، من به جاهای مختلف اطراف شهرستانمان میرفتم و آموزش میدادم. اکنون هم فقط به دختربچهها سوزندوزی را میآموزم. در سال ۵۹ به دلیل آنکه لباس سوزندوزی در شهر کاربردی نداشت به ما سفارشات جدیدتری دادند که در آن زمان نیز من سرپرست زنان سوزندوز ایرانشهر بودم.
زنان شهرستان ایرانشهر به غیراز سوزندوزی چه فعالیتهای اجتماعی دیگری را انجام میدهند؟
زنان و دخترهای روستای ما بهجز خانهداری و سوزندوزی فعالیت خاص دیگری ندارند زیرا تمام کارهای خانه بر عهده زنان است. اما گلدوزی و سکهسازی در این استان رایج است.
کمی در مورد سوزندوزی توضیح دهید.
در سوزندوزی با نخ از جنس کاموا روی پارچه کار و نقش و نگارهای زیبایی را روی آن حک میکنند. مهرها و نقوش آنها هم از پاکستان میآید و در ایران نیز خریده میشود. برخی از اسامی این نقوش براساس هر حسی که نسبت به چیزی به وجود بیاید انتخاب میشود. نقش یانگوم، گوشواره سیتا، ۹ آدینگ و... از این نوع اسامی هستند. در بیشتر سفارشاتی هم که ما میگیریم پارچه و نخ را به ما میدهند و ما فقط کار سوزندوزی آن را انجام میدهیم.
این هم یک جور دزدیه