محبّت با آلُ الله علیهم السلام، راه تحصیل غنای قلب!

توضیح مختصر:

غنا به معنای کفایت کردن و بی نیازی می باشد؛ منشأ بی نیازی، نخواهی و نخواستن است و خواستن و نخواستن از افعال قلب است لذا منشأ بی نیازی، درونی می باشد و هیچ ارتباطی با بیرون ندارد.

همه ی انسان ها، غنا و بی نیازی را تحسین کرده و به دنبال آن می گردند امّا چنانکه گفتیم منشأ بی نیاری، نخواستن است مردم منشأ نخواستن را در چیزی می دانند که نه تنها بی نیازی نمی آورد بلکه حرص بیشتری را به دنبال دارد.

در مورد نخواستن، دو علّت متصوّر است:

1. از شدّت دارایی، نمی خواهد؛ یعنی انسان به سبب دارایی به مرحله ای می رسد که دیگر بی نیاز می شود.
2. عزّت نفس و مناعت طبع، او را به نخواستن واداشته است؛ شاید فقیر باشد ولی چیزی از درونش، او را از مال و جاه دنیا، بی نیاز کرده است اگر دادند می گیرد ولی اگر منعش کردند دنبال نمی کند.

قِسم اوّل، کاملاً مردود است اینکه کسی منشأ بی نیازی را در ثروت بداند جهل مسلّم است زیاده خواهی انسان، مانع از آن می شود که دارایی، او را کفایت کند جالب اینکه دارایی نه تنها انسان را بی نیاز نمی کند بلکه روح طلب و خواستن و نیاز را در او به توان می برد.

منشأ غنا در قِسم دوم است زیرا ممکن است شخصی به حَسَبِ ظاهر فقیر باشد ولی در قلبش احساس دارا بودن داشته باشد.

قاعده کلی در این باب وجود دارد و آن اینکه: غالباً دارایی هایی در سطح بالاتر انسان را از دارایی های سطح پایین تر، بی نیاز می کند مثلاً کسی که تلویزیون بزرگ رنگی دارد، تلویزیون کوچک سیاه و سفید، به چشمش نمی آید، یا کسی که ماشین مدل بالای مدرن دارد نه تنها ماشین های معمولی به چشمش نمی آید بلکه گاهی از آن ها منزجر نیز می گردد.

غنای در قلب نیز همینگونه ایجاد می گردد، کسی که به دنبال غنای در قلب می گردد بایستی قلب خویش را به ثروت و داشته بالاتری مشغول کند تا دنیا و ما فیها، به چشمش نیاید و آن، محبّتِ خداوند سبحان و دوستی آلُ الله، علیهم السلام است.

«فَرَح» به معنی دلخوشی به داشته هاست؛ فرح مذموم است امّا خداوند در قرآن می فرماید: مؤمن به محبّت آل الله علیهم السلام دلخوش است حتی امر می کند که دلخوش باشید و مستی کنید و این خوشحالی را ابراز و اظهار نمایید تا نیازتان از غیر ایشان مرتفع گردد. خداوند متعال در آیه ۵۸ سوره یونس می فرماید: "قُلْ بِفَضْلِ‏ الله وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذلِكَ فَلْيَفْرَحُوا هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُون"‏؛ بگو: به واسطه آنچه که از فضل و رحمت خودم به شما عطا کردم پس باید شاد باشید و اين از هر چه گرد مى‏ آورند بهتر است‏.

در تفسیر منسوب به امام حسن عسکری علیه السلام، طیّ حدیثی زیبا، در ذیل این آیه، در صفحه ۱۵ چنین آمده است که:

قَالَ رَسُولُ الله صلی الله علیه و آله ‏ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى: «يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ- وَ شِفاءٌ لِما فِي الصُّدُورِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ»؛ خداوند ابتداء می فرماید: به یقین برای شما از جانب پروردگارتان موعظه ای آمده است که مایه شفا و درمان بیماری های قلب شماست همچنین باعث هدایت و رحمت مؤمنین می باشد.

«قُلْ بِفَضْلِ الله وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذلِكَ فَلْيَفْرَحُوا- هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ»؛ بگو: به واسطه آنچه که از فضل و رحمت خودم به شما عطا کردم پس باید شاد باشید و اين از هر چه گرد مى‏ آورند بهتر است‏.

قَالَ رَسُولُ الله صلی الله علیه و آله: «فَضْلُ الله عَزَّ وَ جَلَّ» الْقُرْآنُ وَ الْعِلْمُ بِتَأْوِيلِهِ «وَ رَحْمَتُهُ» تَوْفِيقُهُ لِمُوَالاةِ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّيِّبِينَ، وَ مُعَادَاةُ أَعْدَائِهِم؛ نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و آله می فرمایند: فضل الله در این آیه قرآن و علم به تأویل آیات آن است و رحمت در این آیه، توفیق محبّت محمد و آل محمد علیهم السلام و دشمنی با دشمنان ایشان می باشد.

ثُمَّ قَالَ رَسُولُ الله صلی الله علیه و آله: وَ كَيْفَ لَا يَكُونُ ذَلِكَ خَيْراً مِمَّا يَجْمَعُونَ، وَ هُوَ ثَمَنُ الْجَنَّةِ وَ نَعِيمُهَا؛ سپس حضرت می فرمایند: چگونه این بهتر نباشد از آنچه اهل دنیا جمع می کنند در حالی که این محبّت، بهاء بهشت الهی و نعیم در آن می باشد.

فَإِنَّهُ يُكْتَسَبُ بِهَا رِضْوَانُ الله تَعَالَى، الَّذِي هُوَ أَفْضَلُ مِنَ الْجَنَّةِ؛ به درستی که با محبّت آل الله علیهم السلام، رضوان الهی را کسب می نمایید رضوانی که از بهشت افضل است.

وَ يُسْتَحَقُّ بِهَا الْكَوْنُ بِحَضْرَةِ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّيِّبِينَ؛ کسی که توفیق این محبّت را داشته باشد در بهشت مستحقّ همسایگی پیامبر و آل مطهّر ایشان علیهم السلام می باشد.

الَّذِي هُوَ أَفْضَلُ مِنَ الْجَنَّةِ؛ همسایگی با خاندانی که از بهشت افضل است.

[وَ] إِنَّ مُحَمَّداً وَ آلَهُ الطَّيِّبِينَ أَشْرَفُ زِينَةٍ [في أشرف رتبة] فِي‏ الْجِنَانِ؛ همانا حضرت محّمد و آل ایشان علیهم السلام، شریف ترین زینت و در بالاترین مرتبه بهشت جای دارند.

آیا کسی که محبّت این خاندان علیهم السلام را داشته باشد فقیر است؟ هرگز! او در عالی ترین مرتبه بهشت، در همسایگی آل الله علیهم السلام، دارای همه ملک و ملکوت است همه ملک از آن آنهاست (آن هاست) و آنها (آن ها) برای او، پس او دارای جهان و جهانیان است لذا نه حرص در مال دیگران دارد و نه غم در دلش جای می گیرد.

جالب اینکه، محبّت به آل الله علیهم السلام، عالی ترین مرتبه غنای قلب را با انسان می بخشد تا جایی که مُحبّ اهل بیت علیهم السلام، خود را حتّی از بهشت و نعمت های آن نیز بی نیاز می داند و تنها در جهت کسب رضوان الهی که همان محبّت به آل الله علیهم السلام است گام بر می دارد که حدیث فوق الذکر، مؤیّد این مطلب است.